Arnon Grunberg

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Arnon Yasha Yves Grunberg
Gebore 22 Februarie 1971
Nasionaliteit Vlag van Nederland Nederland
Beroep Skrywer

Arnon Yasha Yves Grunberg; (gebore op 22 Februarie 1971) is 'n Nederlandse skrywer van romans, essays, sowel as 'n Joernalis. Hy het sekere van sy werk geskryf onder die skuilnaam Marek van der Jagt. Hy woon in New York Stad.

Vroeë Lewe[wysig | wysig bron]

Grunberg was gebore as Arnon Yasha Yves Grünberg op 22 Februarie 1971 in Amsterdam ,Nederland. Hy het grootgeword in 'n gesin van Joodse immigrante, wat oorspronklik van Duitsland was.[1][2] Sy moeder het die Auschwitz-konsentrasiekamp oorleef.[3][4]

Grunberg het skoolgegaan te die Vossius Gimnasium in Amsterdam, maar is in 1988 geskors uit die skool.[5] Voor hy sy eerste roman gepubliseer het, het hy in 'n verskeidenheid van hoedanighede gewerk, en ook sy gawes as akteur uitgetoets deur in 'n kortrolprent deur die Nederlandse avant-garde rolprentmaker Cyrus Frisch ,te speel. Van 1990 tot 1993 het Grunberg sy eie uitgewershuis naamlik, Kasimir bedryf wat finansiëelgewys onsuksesvol was.[6][7]

Outeurskap[wysig | wysig bron]

Grunberg het sy literêre debuut in 1994 met die roman Blauwe maandagen (Blou Maandae) gemaak. Die werk het die Anton Wachter Prys vir beste debuutroman gewen.[8]

Kritici het die werk as 'n "groteske komedie, 'n rariteit in Nederlandse literatuur" verwelkom."[9] In 2000 het Grunberg weer 'n prys vir sy roman, De geschiedenis van mijn kaalheid (Die geskiedenis van my Blesheid) gewen, maar hierdie keer onder die skuilnaam of heteroniem Marek van der Jagt.[10]

Grunberg is 'n produktiewe en veelsydige skrywer, en het bykomend tot sy romans ook artikels vir koerante (krante in Nederlands) en tydskrifte geskryf, sowel as essays, gedigte, scenarios en toneelspele. Sy werk is alreeds in 30 verskillende tale vertaal. (In Suid-Afrika is sy verbysterende boek, Tirza ,vertaal deur Lina Spies en word dit uitgegee deur Protea Boekhuis)[11]

Grunberg se veelbesproke en veelgeprese roman Tirza, oor 'n vader se obsessiewe liefde vir sy ontluikende dogter, was in 2010 Grunberg se eerste roman om vir rolprent, Tirza (rolprent) ,verwerk te word.[12] nadat dit die Nederlandse Libris Prys en die Belgiese Gouden Uil-prys in 2007 verower het.[13]

Tydens 'n 2010 peiling van nasionale literêre kritici, akademici en skrywers wat deur die tydskrif De Groene Amsterdammer gehou was, was Tirza verkies as die "mees belangrikste roman van die 21ste eeu," bo Jonathan Littell se Les Bienveillantes en Ian McEwan se Saturday (roman). In 2009 het Grunberg die Constantijn Huygens-prys vir sy gehele oeuvre verwerf[14] and in 2011 the Frans Kellendonk-prijs.[15]

In September 2008 het Grunberg sy sewende roman, Onze Oom (Ons Oom) gepubliseer. Die boekbekendstelling het in die Belgiese Eupen plaasgevind as gevolg van 'n vroeëre insident tydens die ECI Literatuurprijs met A. F. Th. van der Heijden ; wat die skrywer laat besluit het om beslis nie langer in die publiek in Nederland te verskyn nie.[16]

Grunberg het later daardie jaar gasskrywer en lektor geword by die Universiteit van Leiden en Wageningen Universiteit en Navorsingsentrum. In Oktober 2014 het hy 'n erelid geword van die Fakulteit van Kunste by die Universiteit van Amsterdam.

Sy lesings handel rondom kwessies van privaatheid en toesig, en hy het ook saam met sy studente 'n videospeletjie ontwikkel.[17] Die lesingreeks val saam met 'n uitstalling van die outeur se lewe en werk, en die materiaal kom van Grunberg se eie (literêre) argief, wat "gehuur word" deur die biblioteek v/d universiteit se departement van spesiale versamelings, wat dit omskep in 'n unieke lewende argief.[18]

Arnon Grunberg in 2015

Grunberg het sy nuutste roman Het Bestand geskryf in 'n poging om die skeppende proses te verstaan. Tydens die skryf daarvan het wetenskaplikes sy brein aktiwiteit, emosies en subjektiewe gevoelens gemonitor. Deur die gebruik van skerm vasleggings en fisiologiese metings soos Elektroënsefalografie, Velgeleiding en Elektrokardiografie, asook subjektiewe vraelyste aan die outeur, het wetenskaplikes die skryf van emosioneelbelaaide passasies gekorreleer met fisiologieseFisiologie aktiwiteit. Die tweede fase van die eksperiment het plaasgevind in Oktober en November 2015 by die Grunberg Laboratorium by die Universiteit van Amsterdam waar vrywilligers se brein aktiwiteit gemeet is terwyl hulle Grunberg se roman onder gekontroleerde omstandighede gelees het.[19][20][21]

Grunberg is ook bekend vir sy literêre joernalisme en tye van algehele oorgawe aan 'n verskeidenheid van aspekte oor die samelewing. Hy het tyd gespandeer saam met; en geskryf oor; masseuse by 'n Roemeense oord, pasiënte in 'n Belgiese psigiatriese saal, kelners op 'n Switserse trein, en 'n doodgewone Nederlandse gesin met vakansie.[22] Hy was ook in die veld saam met Nederlandse soldate in Afghanistan en Irak,[23] en het besoek afgelê aan Guantanamobaai. In 2009 was sy verslae gepubliseer in 'n boek genaamd Kamermeisjes en soldaten .[24]

Toekennings[wysig | wysig bron]

Geselekteerde Bibliografie[wysig | wysig bron]

  • Romans
  1. (1994) Blauwe maandagen (1997)
  2. (1997) Figuranten (2001)
  3. (1998) De heilige Antonio
  4. (2000) Fantoompijn (2004)
  5. (2000) De geschiedenis van mijn kaalheid as Marek van der Jagt (2004)
  6. (2001) De Mensheid zij geprezen, Lof der Zotheid 2001
  7. (2002) Gstaad 95–98 as Marek van der Jagt
  8. (2003) De asielzoeker
  9. (2004) De joodse messias (2008)
  10. (2006) Tirza; Afrikaanse vertaling: Tirza (2013)
  11. (2008) Onze oom (Ons Oom)
  12. (2010) Huid en Haar
  13. (2012) De man zonder ziekte
  14. (2015) Het bestand
  15. (2016) Moedervlekken (Geboortemerke)
  • Stories
  1. (2001) Amuse-Gueule (2008)
  2. (2004) Grunberg rond de wereld
  3. (2009) Kamermeisjes & Soldaten: Arnon Grunberg onder de mensen
  4. (2013) Apocalyps
  • Essays
  1. (1998) Troost van de slapstick
  2. (2001) Monogaam, as Marek van der Jagt
  3. (2001) Otto Weininger Of bestaat de jood? as Marek van der Jagt
  4. (2013) Buster Keaton lacht nooit
  5. (2013) Why the Dutch Love Black Pete
  • Rolprentdraaiboeke
  1. (1998) Het 14e kippetje (Die 14de Hoender)
  • Toneelspele
  1. (1998) You are also very attractive when you are dead
  2. (2005) De Asielzoeker aangepas deur Koen Tachelet
  3. (2015) Hoppla, wir sterben, premiere 29. April 2015, Münchner Kammerspiele

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. G.J. van Bork, "Grunberg, Arnon" (in Dutch), Schrijvers en dichters. Opgespoor op 25 Maart 2012.
  2. Arnon Grunberg, "Ditch the King. Hire an Actor.", The New York Times, 2013.
  3. "Paul Rosenmöller en Arnon Grunberg Geargiveer 10 Februarie 2008 op Wayback Machine" (in Nederlands), IKON. Opgespoor op 25 Maart 2012.
  4. Roderick Nieuwenhuis, "Moeder Arnon Grunberg overleden" (in Nederlands), NRC Handelsblad, 2015.
  5. "Biografie Geargiveer 22 Januarie 2010 op Wayback Machine" (in Nederlands), Grunberg.nl. Opgespoor op 25 Maart 2012.
  6. Marek Hłasko - Ik zal jullie over Esther vertellen (in Dutch), Website Arnon Grunberg. Opgespoor op 15 Junie 2016.
  7. "Grunberg wil uitgeverij oprichten" (in Nederlands), de Volkskrant, 2005. Opgespoor op 15 Junie 2016.
  8. 8,0 8,1 Blauwe maandagen Geargiveer 19 April 2014 op Wayback Machine (in Nederlands).
  9. "Opium TV : Arnon Grunberg" (in Nederlands), NRC Handelsblad, 2014. Opgespoor op 18 April 2014.
  10. 10,0 10,1 Karin de Mik, "'Van der Jagt is pseudoniem van Grunberg'" (in Dutch), NRC Handelsblad, 2000. Opgespoor op 18 April 2014.
  11. https://www.proteaboekwinkel.com/index.php/tirza.html.Besoek op 26-03-2019. Opgespoor op 26-03-2019
  12. https://www.nytimes.com/2013/05/12/books/review/tirza-by-arnon-grunberg.html?_r=0
  13. 13,0 13,1 13,2 Foundation for the Production and Translation of Dutch Literature
  14. 14,0 14,1 "Huygens-prijs 2009 voor Arnon Grunberg" (in Nederlands), NRC Handelsblad, 2009. Retrieved 18 April 2014.
  15. Lezing & Prijs, Frans Kellendonk Fonds. Opgespoor op 15 Junie 2016.
  16. "Grunberg verdwijnt uit Nederlands literair leven" (in Nederlands), Het Nieuwsblad, 2007.
  17. Dirk Wolthekker, "Arnon Grunberg honorary fellow aan de UvA" (in Dutch), Folia, 2014.
  18. "Archived copy". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 March 2011. Besoek op 2015-02-27.AS1-onderhoud: "Argiefkopie" as titel (link)
  19. What is creativity?, Noldus.
  20. "Archived copy". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 March 2015. Besoek op 2015-02-27.AS1-onderhoud: "Argiefkopie" as titel (link)
  21. Jennifer Schuessler, "Wired: Putting a Writer and Readers to a Test", The New York Times, 2013.
  22. sitasie word benodig
  23. "Grunberg 'embedded' naar Irak" (in Nederlands), Trouw, 2008. Opgespoor op 15 Junie 2016.
  24. "Kamermeisjes en soldaten – Arnon Grunberg" (in Dutch), Literair Nederland. Opgespoor op 15 Junie 2016.
  25. 25,0 25,1 25,2 25,3 Sjabloon:Nl icon G.J. van Bork, "Grunberg, Arnon", Schrijvers en dichters, 2005. Opgespoor op 27 Februarie 2015.
  26. sitasie word benodig

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]