Enschede

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Enschede

Enschede Stadhuis.JPG
Kaart Wapen
LocatieEnschede.png
Enschede wapen.svg
Vlag
Flag of Enschede.svg
 Land Vlag van Nederland Nederland
 Koördinate 52°13′N 6°53′O
 Stigting 1325
 Provinsie Flag of Overijssel.svg Overijssel
 Oppervlakte:  
 - Totaal 161,84 vk km
 Hoogte bo seevlak 0 m m
 Bevolking:  
 - Totaal (2011) 157 000
 - Groot-Enschede 361 000
 - Twente 650 000
 - Bevolkingsdigtheid 1 000/vk km
 Tydsone UTC+1
 - Somertyd UTC+2
 Burgemeester (party) Peter den Oudsten
 Amptelike webwerf www.enschede.nl
 Wikimedia Commons Enschede

Enschede () is munisipaliteit en 'n stad in die provinsie Overijssel in Nederland. Hierdie stad is die grootste stad van Overijssel met meer as 160 000 inwoners (2011). Enschede is die elfde stad van Nederland. Dit is in Twente geleë en word in die noorde begrens deur die munisipaliteite Dinkelland, Oldenzaal en Losser, in die ooste deur Gronau in Duitsland, in die suide deur Haaksbergen, en in die weste deur Hengelo

Die naam se betekenis is waarskynlik "An die Schede" (Aneschedhe, 1118) Oud-saksies: scheed ('skeiding' of 'grens'). Die naam verwys na ’n grens aan ’n moerasgebied.

Enschede ontstaan in die vroeë middeleeue en het stadsregte in 1325 gekry.

Die stad kom in 2000 in die wêreldnuus nadat ’n vuurwerkfabriek ontplof. 23 Mense sterf.

Enschede is bekend in die wêreld deur die Universiteit Twente, sokkerklub FC Twente en die lokale bier Grolsch.

Geskiedenis[wysig]

Kaart van Enschede 1570

Enschede ontstaan in die vroeë middeleeue naby 'n klein kasteel. In 1325 kry Enschede stadsregte van die biskop van Utrecht. Tydens die Tagtigjarige Oorlog kies die Katolieke stad vir die Spanjaarde en dus tege die Nederlandse opstandelinge. Op 18 Oktober 1597 word die stad ingeneem deur die Nederlanders onder Prins Maurits van Oranje-Nassau. Die verdedigingswerke van die stad word gesloop en Enschede blyf 200 jaar 'n kleine stad.

As in 1830 België die onafhanklikheid uitroep (waar toen die swaartepunt van Nederland se industrie was), stimuleer die regering die industrie in Twente. In 1863 brand tydens die derde Enschedese stadsbrand byna heel die stad af. By die wederopbou is baie plek vir moderne tekstielfabrieke. Hierdeur het die stad in die 19e eeu baie gegroei tot 'n belangrike stad in Nederland. Nog steeds het Enschede baie geboue uit hierdie eeu.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die stad tweemaal gebombardeer. Deur ingryping van die Joodse industrieel is verpligte registrasie van Jode voorkom, waardeur meer as die helft van die Joodse bevolking in Enschede die oorlog overleeft het (veur heel Nederland is dit net 'n kwart). In die sestiger jare van die vorige eeu het baie industrie verhuis na lae lone lande maar in 1961 word die Universiteit Twente gestig. Enschede verander van 'n industriestad na 'n universiteitsstad. Die stad kom op 13 Mei 2000 in die wêreldnuus nadat die vuurwerkfabriek SE Fireworks ontplof in die wyk Roombeek, waarby 23 mense het gesterf.

Besienswaardighede[wysig]

Die Sinagoge van Enschede
  • Die Grote Kerk
  • Die stadhuis (beplan deur Gijsbert Friedhoff, gebou 1930-1933)
  • Die Twentse teater (klein saal uit 1889; groot saal uit 1953)
  • Die Elderinkshuis (gebou 1783)
  • Die Ryksmuseum Twenthe
  • Die Sinagoge (beplan deur Karel de Bazel; gebou 1927-1928)
  • Die ambagskool
  • Die Regbank (beplan deur W.C. Metzelaar, gebou 1903; Jo Janssen, 2002)
  • Die Grolsch Veste (sokkerstadion van FC Twente)
  • Die campus van die Universiteit Twente
  • Die nuut wyk Roombeek (baie moderne geboue; opgebou na die vuurwerkramp in 2000)
Die Grote Kerk aan die Oude Markt

Stadsdele[wysig]

Die stad Enschede het vyf stadsdele:

  • Stadsdeel Sentrum (o.a. Sentrum, Het Zeggelt, Lasonder, De Bothoven)
  • Stadsdeel Noord (o.a. Twekkelerveld, Lonneker, Deppenbroek, Bolhaar, Mekkelholt, Roombeek)
  • Stadsdeel Oos (o.a. Velve-Lindenhof, De Eschmarke, ’t Ribbelt, Stokhorst, Dolphia, ’t Hogeland, Glanerbrug)
  • Stadsdeel Suid (Wesselerbrink, Helmerhoek, Stroinkslanden)
  • Stadsdeel Wes (Boswinkel, Ruwenbos, Pathmos, Stadsveld, ’t Zwering, ’t Havengebied, De Marssteden, Boekelo, Usselo, Twekkelo)

Infrastruktuur[wysig]

Enschede beskik oor 'n lughawe, Enschede Airport Twente, wat nie tans gebruik word nie, maar binnekort weer oopgestel sal word. Die stad het ook vier treinstasies (met 'n spoor na Hengelo en die res van Nederland en 'n spoor na die Duitse stede Gronau, Münster en Dortmund). Die nasionale pad A35 loop deur die stad en sluit aan op die A1 en die Duitse nasionale paaie. Enschede het ook 'n hawe, wat aansluiting het via die Twentekanaal op die rivier die IJssel. In die stad en die omgewing is 'n uitgebreide netwerk vir busse en daar is planne vir 'n trem.

Onderwys[wysig]

Enschede beskik sedert 1961 oor 'n universiteit: die Universiteit Twente. Ook het die stad 'n hogeschool: die Saxion Hogeschool (die Nederlandse 'hogeschool' is wel 'n tersiêre opleidingsentrum en kan nie vergelyk word met die Suid-Afrikaanse 'hoërskool' nie).

Sport[wysig]

Die grootste sport in Enschede is sokker. Twee keer het 'n Enschedese klub die nasionale sokkertitel gewen: Sportclub Enschede in 1926 en FC Twente in 2010. Teenwoordig is FC Twente as enige professionele sokkerspan van die stad een van die grootste klubs in Nederland. Vroeër het Enschede 'n baie belangrike rol as sokkerstad gespeel met suksesvolle klubs as Sportclub Enschede, Enschedese Boys, vv Rigtersbleek en PW. Atletiek is ook 'n groot sport in Enschede. Met die Enschede Marathon (die ouste marathon van Nederland en die op een na ouste van Europa) en die Batavierenrace (die grootste afloswedloop van die wêreld, van Nijmegen na Enschede) is die padwedlope swaar verteenwoordig. Beide wedlope het 'n groot internasionaal deelnemersveld. Ook atletiekklub AC Tion behoort tot die sterkste atletiekklubs van Nederland. Deur die bou van IJsbaan Twente ('n 400 m skaatsbaan) in 2008 speel Enschede ook 'n rol in die in Nederland populêre sport langbaanskaats. Ook vind jaarliks in Boekelo Die Militry ('n dissipline in die ruitersport) plek.

Trivia[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Enschede (kategorie)