Durban

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Durban
eThekwini (zu)
'n Uitsig oor Durban se binnestad, soos gesien vanaf die Moses Mabhida-stadion
'n Uitsig oor Durban se binnestad, soos gesien vanaf die Moses Mabhida-stadion
Vlag van Durban
Vlag
Wapen van Durban
Wapen
Ligging van Durban op 'n kaart (KwaZulu-Natal)
Durban
Durban
 Durban se ligging in KwaZulu-Natal
Koördinate: 29°53′S 31°3′O / 29.883°S 31.050°O / -29.883; 31.050Koördinate: 29°53′S 31°3′O / 29.883°S 31.050°O / -29.883; 31.050
Land Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika
Provinsie KwaZulu-Natal
Munisipaliteit eThekwini
Stigting 1880[1]
Regering
 - Burgemeester Zandile Gumede (ANC)
 - Adjunk-burgemeester Fawzia Peer
Oppervlak[2]
 - Stad 225,91 km²  (87,2 vk m)
 - Metro 2 292 km² (884,9 vk m)
Bevolking (2011)[2]
 - Stad 595 061
 - Digtheid 2 634/km² (6 822/myl2)
 - Metropolitaans 3 442 361
 - Metrodigtheid 1 500/km² (3 885/vk m)
Rasverdeling (2011)[2]
 • Blank 15.3%
 • Indiër/Asiër 24.0%
 • Kleurling 8.6%
 • Swart 51.1%
 • Ander 0.9%
Taal (2011)[2]
 • Engels 49.8%
 • Zoeloe 33.1%
 • Xhosa 5.9%
 • Afrikaans 3.6%
 • Ander 7.6%
Poskode (strate) 4001
Poskode (posbusse) 4000
Skakelkode(s) 031
Webwerf: eThekwini-munisipaliteit

Durban (Zoeloe: eThekwini [ˈɛːʔtʰɛˌkwinĭ], vroeër Port Natal) is 'n hawestad in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika, met ongeveer 4 miljoen inwoners uit 'n diverse groep kulture. Dit is 'n gewilde vakansiebestemming weens goeie weer en die warm Agulhasstroom. Suid-Afrika se besigste hawe, Durban-hawe, is by Durban wat een van die wêreld se diepste natuurlike hawens is.

Die stadshorison van Durban

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Durban se natuurlike hawe, wat deur die Zoeloes Thekwini ("Strandmeer") genoem word, is op 25 Desember 1497 deur die Portugese seevaarder Vasco da Gama besoek. Hy noem die plek Rio de Natal of "Kersfeesrivier". Later is die naam gewysig na Port Natal.

Durban se stadsaal

Port Natal bly drie eeue lank 'n toevlugsoord vir skipbreukeling-seemans, slawe- en ander handelaars. Die eerste blywende nedersetting is in 1823 deur Britse setlaars gestig. Die stad groei vinnig en is in 1835 ter ere van die destydse goewerneur van die Kaap, sir Benjamin D'Urban, genoem. In 1843 verklaar die Britte die stad tot 'n kolonie. In die laat 19de eeu kom duisende Indiese landarbeiders na die besige hawe- en handelstad, en hulle nakomelinge vorm vandag die belangrike Indiese element van die plaaslike bevolking. Tydens sy verblyf in Suid-Afrika tussen 1893 en 1915 werk die Indiese politikus Mahatma Gandhi vir 'n lang tydperk as 'n advokaat in Durban.

Durban sal in 2022 as gasheer vir die Statebondspele optree.[3]

Klimaat[wysig | wysig bron]

Klimaattabel van Durban

Durban is bekend vir sy gematigde, sonnige winterklimaat. Die stad het 'n oorvloed plantegroei en 'n subtropiese klimaat met sonskyn vir ten minste 320 dae per jaar. Gedurende die wintermaande van Junie, Julie en Augustus bly temperature tussen 16 °C en 25 °C en in die somer kan temperature 32 °C bereik met relatief hoë humiditeit. Durban se klimaat word deur die ewenaarstroom van die Indiese Oseaan voortgebring, wat 'n bron van warm, helderblou water is wat suidwes deur die Mosambiekkanaal vloei. Seewatertemperature aan die kus vergelyk meer gunstig met dié van die Mediterreense gebied in die somer (gemiddeld 24 °C), maar in die winter val die kwik selde onder 19 °C — Durban is sodoende 10 °C warmer as die Mediterreense gebied in dieselfde seisoen.[4]

Weergegewens vir Durban
Maand Jan Feb Mar Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Des Jaar
Hoogste maksimum (°C) 36,2 33,9 34,8 36,0 33,8 35,7 33,8 35,9 36,9 40,0 33,5 35,9 40,0
Gemiddelde maksimum (°C) 26,1 26,5 25,4 23,0 20,3 18,1 17,5 17,8 19,2 21,3 23,5 24,9 22,0
Gemiddelde temperatuur (°C) 24,5 24,5 24,0 21,7 19,2 16,8 16,5 17,7 19,3 20,4 21,8 23,4 20,8
Gemiddelde minimum (°C) 21,1 21,1 20,2 17,4 13,8 10,6 10,5 12,5 15,3 16,8 18,3 20,0 16,5
Laagste minimum (°C) 14,0 13,3 11,6 8,6 4,9 3,5 2,6 2,6 4,5 8,3 10,3 11,8 2,6
Neerslag (mm) 134 113 120 73 59 28 39 62 73 98 108 101 1 009
Sonskynure (u/d) 5,9 6,3 6,5 6,9 7,2 7,5 7,4 7,0 5,8 5,5 5,5 6,1 6,5
Reëndae (d) 15,2 12,9 12,6 9,2 6,8 4,5 4,9 7,1 11,0 15,1 16,0 15,0 130,3
Humiditeit (%) 80 80 80 78 76 72 72 75 77 78 79 79 77,2
Bron: World Meteorological Organization[5] NOAA[6]

Kultuur[wysig | wysig bron]

Musiek[wysig | wysig bron]

Rockmusiek[wysig | wysig bron]

Aangesien Durban hoofsaaklik 'n Engelssprekende streek is, is daar talle wit rockgroepe wat invloed vanuit die Verenigde State en Europa trek, nes vele ander groepe in die res van die land. Urban Creep was baanbrekers in die invoer van die sogenaamde "Durban-gevoel" in hul musiek.[7] In die afgelope jare het rockgroepe hul musiek professioneel begin produseer, wat tot die voortbrag van vele ateljeevervaardigde gehaltealbums gelei het.[7]

Infrastruktuur[wysig | wysig bron]

Die stad beskik oor 'n internasionale lughawe, Koning Shaka Internasionale Lughawe, terwyl daar ook spoorverbinding met Gauteng is. Die stad is ook verbind met Port Elizabeth en die Noordkus met die N2-nasionale pad, terwyl die N3-nasionale pad hier begin en in Johannesburg eindig. Die twee nasionale paaie kruis mekaar by die "EB Cloete-wisselaar" in Westville.

Joodse gemeenskap[wysig | wysig bron]

Hoewel Durban se Joodse bevolking altyd betreklik klein was vergeleke met dié van Johannesburg en Kaapstad, het hulle deurgaans ’n belangrike rol in die stadslewe gespeel. Een van die stigters van Port Natal was Nathaniel Isaacs, wat hierheen gekom het as jong man in 1825. Belangrike bydraes tot die hawe se vroeë ontwikkeling is gelewer deur Jonas Bergtheil en Daniel de Pass. Natal se eerste berit melih, vir die seun van die Durbaniet D.M. Kisch, is in 1876 uitgevoer deur eerw. S. Rapaport, wat vanaf Port Elizabeth af gekom het vir die seremonie. ’n Joodse begraafplaas is in 1880 aangelê. Drie jaar later is die gemeente gestig en in 1884 is ’n gebou wat eens ’n Metodistekapel was in ’n sinagoge omskep, met Bernard Lipinski (oorlede in 1907) as die eerste president.

Wat munisipale regering betref, is uitsonderlike diens gelewer Felix. C. Hollander (1876–1955), wat Durban se burgemeester was van 1910–’13, lid van die Natalse provinsiale uitvoerende komitee (1914–’23 en 1926–’39), senator van 1939–’48 en hoof van die plaaslike Joodse gemeenskap. Charles Phineas Robinson (oorlede 1938) was lid van die Natalse wetgewer en later van die Unie-parlement. Sy seun Albert was ook ’n parlementslid en was later hoë kommissaris in Londen van die Sentraal-Afrikaanse Federasie. Nog vooraanstaande Joodse Durbaniete was Philip Wartski (1853–1948) and Solomon Moshal (1894–1986).

Durban is minder beïnvloed deur immigrasie uit Oos-Europa as ander Suid-Afrikaanse gemeenskappe, maar terselfdertyd het die plaaslike Jode ’n aktiewe gemeenskapslewe. Daar was in 2004 drie Ortodokse en een Hervormde sinagoge, asook die gebruiklike gemeenskaps- en welsynsorganisasies. Die afname in die Joodse bevolking het in 1997 tot die sluiting van die stad se Joodse skool, Carmel College, gelei. In sy plek is die Akiva College in Umhlanga geopen wat onderrig bied aan leerders van gr. 1 tot gr. 12.[8]

Durban se Joodse Klub, die enigste instelling van sy soort in Suid-Afrika, het ’n belangrike rol gespeel in die gemeenskap se ontwikkeling. Die Raad vir KwaZulu-Natal se Jodedom is ’n koördinerende liggaam wat ook optree as provinsiale kantoor van die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes. Sionistiese aktiwiteite staan onder leiding van die KwaZulu-Natalse Sionistiese Raad. In 2004 het Durban se Joodse sowat 2 750 getel.[9]

Susterstede[wysig | wysig bron]

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Chronological order of town establishment in South Africa based on Floyd (1960:20-26)" (PDF). pp. xlv–lii. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 "Hoofplek Durban". Sensus 2011. 
  3. (en) "Durban hosts 2022 Commonwealth Games". BBC Sport. 2 September 2015. Verkry op 22 September 2016. 
  4. Climate (Webbladsy). durban.gov.za. URL besoek op 11 Desember 2009.
  5. "World Weather Information Service - Durban". World Meteorological Organization. Verkry op 8 April 2014. 
  6. "Durban/Louis Botha Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Verkry op 8 April 2014. 
  7. 7,0 7,1 Rock/Alternative (Webbladsy). durban.gov.za. URL besoek op 11 Desember 2009.
  8. Council of KwaZulu-Natal Jewry. URL besoek op 10 November 2017.
  9. (en) Jewish Virtual Library. URL besoek op 10 November 2017.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]