J. Slauerhoff

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
J. Slauerhoff
Slauerhoff2.jpg
Gebore
Jan Jacob Slauerhoff

(1898-09-15)15 September 1898
Leeuwarden, Nederland
Sterf5 Oktober 1936 (op 38)
Hilversum, Nederland
Alma materAmsterdam Munisipale Universiteit
BeroepDigter, romansier, algemene praktisyn, skeepsdokter
EggenootDarja Collin (1930–1935)
Noemenswaardige werke
  • Soleares (poësie), The Forbidden Kingdom (prosa)

Jan Jacob Slauerhoff (15 September 18985 Oktober 1936), wie gepubliseer het as J. Slauerhoff, was 'n Nederlandse digter en romansier. Hy word beskou as een van die belangrikste skrywers in die Nederlandse taal.

Jeug[wysig | wysig bron]

Slauerhoff het die Hogereburgerschool (sekondêre skool) in Harlingen, Nederland bygewoon waar hy die eerste keer kennis gemaak het met die toekomstige medeskrywer, Simon Vestdijk. In 1916 het Slauerhoff na Amsterdam verhuis om geneeskunde te studeer. Terwyl hy aan die universiteit studeer het, het hy sy eerste gedigte geskryf; sy debuut as digter was in die kommunistiese tydskrif De Nieuwe Tijd gewees. Hy was vanaf 1919 tot 1920 die redakteur van die Amsterdamse studentetydskrif Propria Cures gewees.[1] In 1919 het Slauerhoff verloof geraak aan 'n student in Nederlandse taalstudies genaamd Truus de Ruyter. In 1921 hey hy aangesluit by die personeel van die literêre tydskrif Het Getij en later by die van De Vrije Bladen; in die tydperk het hy kennis gemaak met die digters Hendrik Marsman en Hendrik de Vries.[1]

Vroeë loopbaan[wysig | wysig bron]

Sy eerste bundel gedigte (Archipel) is in 1923 gepubliseer.[1] Daarna het hy as mediese praktisyn begin werk op skepe, vernaam in Suid-Oos Asië. Baie van sy werk het betrekking op reis, op die verlange na verre kuste, op Sjina en Japan en op die see.

Troue, laaste jare[wysig | wysig bron]

Slauerhoff in Sjinese drag. (Versameling Letterkundig Museum)

Sy bekendheid as skrywer het intussen toegeneem. In 1932 het hy Het verboden rijk, 'n deels historiese - , deels magies-realistiese roman wat die lewe van 'n 20ste eeuse Europeaan met die van Luís de Camões, die 16de eeuse Portugese digter (die skrywer van sonnette en die epiese werk Os Lusíadas) wat 'n deel van sy lewe in die Ooste spandeer het; vermeng.[2] Ten spyte daarvan dat dit nie tot die jaar 2012 in die Engelse taal vertaal is nie (en steeds nie in Afrikaans vertaal is nie),[3] het dit die aandag getrek van skolastici wat in Engels publiseer, soos byvoorbeeld Jane Fenoulhet, wat in 2001 na dit as 'n belangrike modernistiese roman verwys het.[4] Beide Het verboden rijk en die opvolgroman Het leven op aarde (1934) was wyd geprys, en sy 1933 versversameling Soleares is bekroon met die Van der Hoogt-prys.[2]

Styl en temas[wysig | wysig bron]

Alhoewel Slauerhoff in die tydvak van ekspressionisme geskryf het, is sy poësie volgens Garmt Stuiveling en G.J. van Bork in wese romanties van aard: dit toon sterk outobiografiese elemente, dit bevat rusteloosheid, verbeeldingskrag en 'n verlange na ver en afgeleë plekke, uitgedruk deur vereenselwiging met boemelaars, ontdekkers en seerowers.[1]

Baie van Slauerhoff se werk handel oor armes en verdruktes; vernaam die digbundels Archipel (1923), Eldorado (1928), Soleares (1933) en Een eerlijk zeemansgraf (1936). Die opvoer van sy toneelstuk Jan Pietersz. Coen (1930), te wete 'n uiters kritiese stuk oor Jan Pieterszoon Coen (die sewentiende-eeuse offisier van die Nederlands Oos-Indiese Kompanjie in Indonesië en Goewerneur-generaal van Nederlands-Indië vir twee termyne ), is in 1948 deur die burgemeester van Amsterdam verbied.[2]

Postume uitgawes[wysig | wysig bron]

Gedig deur Slauerhoff op 'n muur in Leiden

Twee verwagte werke wat amper voltooi was ten tyde van die dood van Slauerhoff, te wete die oorspronklike roman De opstand van Guadalajara en die vertaling van Martín Luis Guzmán se roman In de schaduw van den leider is in 1937 postuum gepubliseer.

'n Komitee vir die voorbereiding van die volledige werke van Slauerhoff is opgerig om sy "volledige werke" saam te stel. Hierdie komitee, wat bestaan het uit toonaangewende literêre figure, waaronder 'n aantal vriende van Slauerhoff, het D.A.M. Binnendijk, Menno ter Braak, N.A. Donkersloot, J. Greshoff, Kees Lekkerkerker, Hendrik Marsman, Adriaan Roland Holst, en Constant van Wessem ingesluit. Du Perron se bydrae was 'n algemene oorsig betreffende die ordening en groepering van die inhoud; hy wou nie hierna verder deelgeneem het nie. Werk het stadig gevorder en is verder vertraag deur die gebeure van Tweede Wêreldoorlog. Die eerste bundel het in 1941 verskyn, een jaar agter skedule, en die reeks van agt volumes is eers in 1958 voltooi. Twee van die komiteelede, Ter Braak en Marsman, is aan die begin van die oorlog oorlede en die uitgewer, Nijgh & Van Ditmar, het in die middel van die projek moed verloor, wat daartoe gelei het dat die beoogde afsonderlike volume van kritiese apparatus geskrap is en die laaste bundel, wat Slauerhoff se opstelle bevat, onafhanklik deur Lekkerkerker gepubliseer is. Lekkerkerker, wat die mees toegewyde teksnavorser en opsigter van die literêre erfenis van Slauerhoffwas was, het deur die jare voortgegaan om Slauerhoff se manuskripte en onversamelde publikasies te bestudeer, wat gelei het tot steeds beter weergawes van volledige gedigte en volledige Prosa-volumes, wat in die 1980's gekulmineer het met die publikasie van verskeie uitgawes van Slauerhoff se werke. In 2018 is 'n volledige uitgawe van al sy gedigte gepubliseer (J. Slauerhoff - Verzamelde Gedichten. Nijgh & Van Ditmar, met redakteure Hein Aalders en Menno Voskuil, bestaande uit 1037 bladsye).

Wim Hazeu, een van die belangrikste biografieë van Nederland, het 'n nuwe weergawe van die Slauerhoff-biografie (Arbeiderspers) met 855 bladsye prosa gepubliseer. Die laaste twee boeke is op 7 September 2018 in die Dorpskerk Huizum in Leeuwarden aangebied, omdat hierdie stad - die geboorteplek van Slauerhoff - terloops in 2018 die Kulturele Hoofstad van Europa was.

Slauerhoff and Huizum[wysig | wysig bron]

'n Beeld van Slauerhoff in Huizum

Die klein dorpie Huizum in Friesland dien as gasheer vir die jaarlikse Slauerhoff-lesing. Die kerk in Huizum bevat 'n brons borsbeeld van Slauerhoff se kop, gemaak deur Ben van der Geest. Verskeie familielede van die digter, waaronder sy ouers, is in die Huizum-begraafplaas begrawe. Die grafsteenplaat met die name van Slauerhoff se ouers staan sedert verwydering van die graf op 'n voetstuk by die ingang van die Dorpskerk. Die grafsteen het naamlik hierdie prominente plek gekry omdat een van Slauerhoff se langste gedigte ( In Memoriam Patris , met 34 strofes) opgedra is aan die begrafnis van sy vader by dieselfde begraafplaas.

Bibliografie[wysig | wysig bron]

Slauerhoff naby die borsbeeld van Luís de Camões in Macao

Poësie[wysig | wysig bron]

  • Archipel (1923)
  • Clair-obscur (1927)
  • Oost-Azië (1928, onder die skuilnaam John Ravenswood)
  • Eldorado (1928)
  • Fleurs de Marécage (1929, in Frans)
  • Saturnus (1930, hersiene en vergrote heruitreiking van Clair-obscur)
  • Yoeng Poe Tsjoeng ("Nutteloos", vertalings van die Chinees en oorspronklike gedigte, 1930)
  • Serenade (1930)
  • Soleares (1933)
  • Een eerlijk zeemansgraf (1936)
  • Verzamelde gedichten (1947)
  • Al dwalend (voorheen onversamelde gedigte, 1947)
  • Alleen in mijn gedichten kan ik wonen (bloemlesing, 1978)
  • Op aarde niet en niet op zee (gedigte gekies deur Henny Vrienten (Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar 2000. ISBN 90-388-7039-6)
  • In memoriam mijzelf (bloemlesing, 2006)

Prosa[wysig | wysig bron]

Oorspronklike prosa[wysig | wysig bron]

  • Het Lente-eiland en andere verhalen (1930, kortverhale)
  • Schuim en asch (1930, kortverhale)
  • Het verboden rijk (1932, roman); (Londen: Pushkin, 2012, ISBN 978-1-906548-88-9)
  • Het leven op aarde (1934, roman)
  • De opstand van Guadalajara (1937, postuum gepubliseerde roman)
  • Verzameld proza (1961)
  • Verwonderd saam te zijn (1987, kortverhale en 'n eenbedryf toneelstuk [1928–1935])
  • Alleen de havens zijn ons trouw (1992, reisliteratuur kortverhale [1927–1932])

Vertaalde prosa[wysig | wysig bron]

Drama[wysig | wysig bron]

Lukraak[wysig | wysig bron]

  • Verzamelde werken (8 vols., 1941–1958)
  • Brieven van Slauerhoff (Red. deur Arthur Lehning, 1955)
  • Dagboek (Red. deur Kees Lekkerkerker, 1957)
  • Verzameld Proza (2 vols. (Den Haag: Nijgh & Van Ditmar 1975. ISBN 90-236-5569-9 (vol. 1) en ISBN 90-236-5570-2 (vol. 2))
  • Slauerhoff student auteur (Prosa en poësie uit Slauerhoff se studentedae red. deur Eep Francken et al., 1983)
  • Brieven aan Hans Feriz (Red. Herman Vernout, 1984)
  • Het China van Slauerhoff: aantekeningen en ontwerpen voor de Cameron-romans (Red. W. Blok et al., 1985)
  • Hij droeg de zee en de verte aan zich mee (Briewe, red. deur J.J. van Herpen, 1985)
  • Cristina Branco Canta Slauerhoff (9 gedigte vertaal in Portugees en getoonset na Fado musiek, 2000)
  • Van een liefde die vriendschap bleef (Briewe, red. deur Wim Hazeu, 2007)
  • Het heele leven is toch verloren (Gedigte, briewe, dagboeke ens, red. deur Arie Pos et al.) ISBN 978-90-814450-7-8
  • Slauerhoff Biografie Wim Hazeu, 2018
  • J. Slauerhoff Verzamelde gedichten 2018, bezorgd door Hein Aalders en Menno Voskuil

Behalwe vir die 2012 vertaling van Het verboden rijk deur Paul Vincent, is geen van Slauerhoff se ander werke in Engels vertaal nie, maar daar bestaan egter 'n aantal Duitse, Franse, Italiaanse, Oekraïense en Portugese vertalings van sy prosawerk en Russiese vertalings van sy poësie.

Bronne[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Stuiveling, Garmt; Bork, G.J. van (1985). "Slauerhoff, Jan Jacob". In G.J. van Bork, P.J. Verkruijsse (red.). De Nederlandse en Vlaamse auteurs van middeleeuwen tot heden met inbegrip van de Friese auteurs (in Dutch). Weesp: De Haan. pp. 529–30.AS1-onderhoud: Onbekende taal (link)
  2. 2,0 2,1 2,2 Laan, K. ter (1952). "J. Slauerhoff". Letterkundig woordenboek voor Noord en Zuid (in Dutch). The Hague/Jakarta: G.B. van Goor Zonen.AS1-onderhoud: Onbekende taal (link)
  3. Slauerhoff, Jacob (2012). The Forbidden Kingdom. London: Pushkin Press.
  4. Fenoulhet, Jane (2001). “Time Travel in the Forbidden Realm: J. J. Slauerhoff's Het verboden rijk Viewed as a Modernist Novel”. Modern Language Review 96 (2): 116–29. doi:10.2307/3735720.
  5. Veenstra, J.H.W. (1969). “Slauerhoff, Coen en de oorlogsmisdaden”. Maatstaf 17: 337–50.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]