Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

'n Vreemde taal verwys na 'n taal wat nie die moedertaal is nie. Vreemdtalige woordeboeke is 'n hulpmiddel wat mense regoor die wêreld gebruik om mekaar se tale grondig te verken. Teoreties behoort Afrikaans dus meer Groot Woordeboeke te skryf, druk en uitgee om meer belangstelling regoor die wêreld te kweek.

Agtergrond[wysig | wysig bron]

Vreemdtalige woordeboeke het, buiten Engels as amptelike en internasionale taal, meestal beperk gebly tot die onmiddellike Afrikatale in Suid-Afrika (met die uitsondering van die kleiner tale soos Ndebele en Swati) en ander strategiese tale, soos Otjiherero en Ndongo van Namibië tydens die Grensoorlog, asook Fanakalo by die myne. Hierdie Afrikataalwoordeboeke het ondertussen verouder en wag sedert die millenniumaanvang op hersiening. Die uitsondering hier is die Khoekhoegowab-glossarium wat in die jaar 2010 in Namibië verskyn het.

Die Duits-Afrikaanse woordeboeke bestaan wel sedert 1925 en het veel verder gevorder as die Frans-Afrikaanse woordeboek (1950) wat slegs één uitgawe beleef het. Die Duitse woordeboek het ook die Latynse (1939–1972) en Portugese (1975) woordeboeke oorleef. Tog het navorsing tussen die Duitse en Afrikaanse taal in 1983 by sy agtste uitgawe so te sê tot stilstand gekom. Pharos het vanaf 2004 hierdie ou Duitse woordeboeke slegs op aanvraag laat herdruk, sonder enige hersiening. Solé Pienaar het in 2006 'n verhandeling geskryf as pleidooi om hierdie woordeboek grondig hersien te kry.

Sedert die aanvang van 1990 het die eksperimentering met nuwe vreemdtalige woordeboeke meestal beperk gebly tot Japannees (sedert 1986 tot einde 2001). Met die afskaffing van die politieke (en akademiese) sanksies het die Nederlanders en Belge van hul kant ook meer woordeboeke begin publiseer waarin Afrikaans en Nederlands geamalgameer is, soos Pharos Groot woordeboek : Afrikaans en Nederlands.

Leksikografiese potensiaal word wel gesien in die Russiese taal. Soos by die Afrikaans-Japannese woordeboekie, kom belangstelling meestal vanuit die buitelandse oorde. Svetlana Leshchenko, maar ook Ewgeny Artemof, stel albei in die Afrikaanse taal belang.

Van die netelige punte waarom huiwerig vreemdetalige woordeboeke geskryf word, is:

  • Dikwels word geredeneer 'n mens moet slegs genoeg kernwoordeskat opbou om 'n vreemdtalige verklarende woordeboek te verstaan om 'n ander taal aan te leer. By vertaling moet mens egter "beide" tale op gelyke vlak goed genoeg ken om die teks van die een taal so presies moontlik na die ander te vertaal – 'n vertalende woordeboek in Afrikaans is dus wel noodsaaklik.
  • Selde word fonetiese skrif naas die lemma gebruik, selfs al is daar 'n verouderde uitspraakwoordeboek beskikbaar. Sonder die uitspraaknotering bly Afrikaans slegs 'n "leestaal", maar nie 'n praattaal nie. Die taalleerder kan makliker hom skuldig maak aan letteruitspraak. Om die besuiniging van bladruimte word selde ook spreekwoorde en frases toegevoeg.
  • Dikwels is 'n uitvoerige Engelse vertalende woordeboek (met fonetiese transkripsie) van 'n betrokke vreemde taal vryelik op die Suid-Afrikaanse mark beskikbaar. Duitse of Nederlandse vertalende woordeboeke van ander vreemde tale (indien dit wel bekom kan word) word ook dikwels gebruik om die oerteks beter in Afrikaans oor te sit (byvoorbeeld werke uit Frans). Sodoende word 'n Afrikaans-vreemdetaalwoordeboek dikwels as oorbodig beskou. Volgens G.P. Kirsten: My Russiese studies het in die geheel swaar geleun op Russies-Engels of Russies-Duitse woordeboeke, en ek het eintlik nooit die afwesigheid van 'n Afrikaans-Russiese woordeboek as 'n gemis gevoel nie[1]
  • Net so dikwels word aangevoer daar is nie genoeg tweetalige-akademici of proeflesers wat bekwaam genoeg is om 'n vreemdetaalwoordeboek te assesseer nie. In die Afrikaanse oorde word dan wag gemaak op 'n kundige van Afrikaans "van buite". Soos in die geval van Joy H. Wagner se eerste Afrikaans-Russiese Woordeboek, kon sy nie daarin slaag om 'n Russiese proefleser wat ook Afrikaans magtig is, op te spoor nie.[2] Dit is weer 'n sirkelredenasie, aangesien iemand in Rusland weer sukkel om iemand in Afrikaans (wat 'n veel kleiner bevolking is) te vind wat Russies tot op moedertaalvlak magtig is.
  • Uitgewerye is heel dikwels huiwerig om 'n Afrikaans-vreemdtalige woordeboek te druk. Indien die markaanvraag nie groot genoeg sou wees nie, lei dit op sy beurt weer tot geldelike verlies.
  • Meestal is die (ingevoerde) Engelse vertaling van sowel internasionale fiksie as niefiksie in die vreemde tale vryelik op die mark en in die biblioteke beskikbaar. Omrede die meeste Afrikaanssprekendes die Engelse taal magtig is, word daar minder moeite gedoen om uit die bronteks self te vertaal. As voorbeeld sou 'n Afrikaanse leser makliker Jo Nesbø se werke in Engels lees as in Noors (waarvan die eksemplaar ten eerste duurder, en ten tweede moeiliker bekombaar is). Al lees die Afrikaanssprekende bv. The Leopard (oorspronklik: Panserhjerte), is dit geen waarborg dat die leser belang sou stel om Noors te lees of leer lees nie.
Omgekeerd kan dieselfde weer geld by bekende Afrikaanse werke, soos dié van die spanningverhaalskrywer Deon Meyer, wat reeds via die Engelse vertaling in ander vreemde doeltale vertaal is. Meyer se spanningromans was teen 2014 reeds in 27 tale vertaal. Meyer se boeke vaar die beste in Frankryk, waar 'n oplaag van Kobra van omtrent 50 000 vir die eerste druk beplan is. Maar, stel die Taalgenoot: "Die enigste ander tale waar die vertalings regstreeks uit Afrikaans is, is Duits, Noorweegs, en Nederlands". Die doeltale is dikwels binne "volkslande" geleë wat doelbewus die invoer van Engelse werke op die openbare mark verlangsaam om die eie taal te bevorder. Nietemin kan bronteksgetrouheid juis 'n groter aanvraag na Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke stimuleer. Daar is byvoorbeeld al foute begaan met die Franse vertaling uit die Engelse vertaling van Breyten Breytenbach se 'Die Man met die Kop' in die bundel Mouroir wat oorspronklik Afrikaans is. Ou gabba is na die Engels china vertaal, wat in Frans letterlik vertaal is met porcelaine[3] Selfs in vertalings uit Afrikaans na Nederlands glip daar ook gereeld vertaalfoute in. So skryf Martie Preller Ons het baie in bome geklim, groot akkerbome, perskebome en appelkoosbome, wat vertaal word: We klommen veel in bomen. Grote bomen op het veld, perzikbomen en abrikozenbomen.[4] Die "akker" (vergelyk die Engels acorn, verouderde Nederlands aker, Platduits ecker, maar ook die Gotiese "akran" (vrug[te])) is verwar met die oppervlakte; die korrekte vertaling sou wees grote eiken of grote eikenbomen.
Tans, weens die tekort aan goeie tweetalige woordeboeke, word daar eenvoudig gewend na 'n groter taal waarin die romans reeds verskyn het of in vertaal is (en die vertalers deeglik ken), soos Engels.
Agaat (deur Marlene van Niekerk) se verkope in Swede was hoër as in Suid-Afrika (30 000 Sweedse eksemplare sedert 2012–2014; teenoor 14 000 Afrikaanse eksemplare sedert 2004–2014), wat wel toon dat vertalings uit Afrikaans finansiële voordeel kan bied. In Suid-Afrika vaar die verkope van vertalings van die Afrikaanse romans egter sleg. Wat niefiksie betref, word daar selde uit Afrikaans vir die oorsese mark deur NB-uitgewers vertaal.[5]
Die teendeel is egter ook waar: Sowel Nicol Stassen as Melt Myburgh meen om 'n boek in Engels te skryf met die oog op die buitelandse mark, waarborg nie baie geld of sukses nie. Melt Myburgh van Penguin Random House voer aan: "Ons sal dikwels 'n niefiksietitel tegelyk in Engels en Afrikaans publiseer. Boeke wat in Engels verskyn, vind nie noodwendig nie, en eintlik relatief selde, 'n tuiste in die buitelandse mark, omdat die markte en hul lesers se smake so dramaties verskil. Dikwels maak mense die fout om te dink as hul boeke in Engels is, gaan die buitelandse mark daarvoor val. Niks is verder van die waarheid nie." Een sprekende voorbeeld is Carol Campbell se My Children Have Faces (2013) by Umuzi was ook as Karretjiemense (2013) verskyn het. Volgens Campbell self was daar teen die einde van 2015 maar omtrent 800 eksemplare van My Children Have Faces in die oorspronklike Engels verkoop, terwyl in dieselfde tyd 12 000 Afrikaans vertaalde kopieë van die hand gesit is. Volgens Nicol Stassen, uitgewershoof van Protea Boeke, gaan die vertalings ook dikwels gepaard met ander faktore soos gehalte, bekendheid van die boek, leserssmaak, faktore en vraagstukke waarmee die lesers hulle kan identifiseer of die bekendheid van die skrywer (en vertaler), asook in hoeveel tale 'n boek reeds vertaal is.[6]

Tale[wysig | wysig bron]

Hierdie artikel poog om 'n lys saam te stel van gedrukte vertalende woordeboeke wat die Afrikaanssprekende kan gebruik om 'n vreemde taal aan te leer, maar ook vica versa. Reisgidse, asook vertalende kinderwoordeboeke en vakwoordeboeke word by hierdie lys uitgesluit. Die nuttigheid van hierdie "katalogus" kan wees:

(i) om ou of gevestigde werke op te spoor wat hersien of uitgebrei moet word;
(ii) die leemtes te vind van twee-/veeltalige woordeboeke wat nie beskikbaar is nie en
(iii) om vir die geskikte woordeboeke te sif om 'n taal so doeltreffend moontlik aan te leer.

Duits[wysig | wysig bron]

  • Praktisches Lehrbuch der kapholländischen Sprache (Burensprache) : Sprachlehre, Gespräche, Lesestücke und Wörterbuch – Nicolaas Marais Hoogenhout – 1904.
  • Woordeboek / Wörterbuch: Afrikaans-Duits, Deutsch-Afrikaans – eers Hendrik Abraham Steyn, Hans Georg Schulze en Hugo Gutsche, later Hans Georg Schulze en Georg Paul Johannes Trümpelmann (1957), en later Georg Paul Johannes Trümpelmann & E. Erbe – 1925 (1971, 1983, 2004 (eerste sagtebanduitgawe), as Deutsch – Afrikaans großes Wörterbuch herdruk deur VVB Laufersweiler Verlag in Duitsland, 29 Julie 2015).
  • Drietalige idioomboek in Afrikaans, Engels, Duits. – Daniël Brand – 1936.
  • Juta se Afrikaans-Duitse en Duits-Afrikaanse woordeboek – F C Boehm; Josephine Boehm (1939), later W.H.C. Hellberg (1958).
  • Skoolwoordeboek: Duits-Afrikaans, Afrikaans-Duits – Otfried Rode, M. Rode, T.J. Schulz. (1938; 2de hers. uitg. - 1949; 3de hers. uitg. - 1963; 4de hersiene uitg. - 1968; 5de hers. uitg. - 1980; 5de hers. uitg. derde druk – Jan. 1983)
  • Schulwörterbuch : Deutsch-Afrikaans, Afrikaans-Deutsch / Skoolwoordeboek : Duits-Afrikaans, Afrikaans-Duits – Hugo Gutsche & P.A. Brandt – 1950.
  • Schulwörterbuch: Deutsch-Afrikaans, Afrikaans-Duits – P.A. Brandt, J.A.E. Leue – 1951 (1961, 1965, 1973).

Engels[wysig | wysig bron]

Tweetalige skoolwoordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans deur Daniël Brink Bosman en Izak Wilhelmus van der Merwe (Boerneef), vierde hersiene druk, 1944.
  • Patriot-woordeboekS.J. du Toit1902 (1904).
  • An English-Cape Dutch vocabulary for the use of Englishmen – Joan Frederik van Oordt – 1902.
  • Tweetalige skoolwoordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-AfrikaansDaniël Brink Bosman; Izak Wilhelmus van der Merwe1942? (1944; 1946[7])
  • Groot woordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans. – Matthys Stefanus Benjamin Kritzinger; later ook U.J. Cronje, Pieter Cornelis Schoonees – 1954 (1972, 1981, 1986, 1988)
  • Tweetalige woordeboek : Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans (aanvanklik in twee afsonderlike boekdele uitgegee). – Daniel Brink Bosman; Ludwig Wybren Hiemstra; Izak Wilhelmus van der Merwe; later ook Johan Jacobus Spies en P.A. Joubert – 1964 (1969; 1977; 1980; 1982; 1984; 1992; 1995; 1998; 1999).
  • Afrikaans-Engelse woordeboek / English-Afrikaans dictionary – Reader's Digest – 1987 (1999).
  • Juta se Afrikaans-Engelse woordeboek : beginners – R.B. Volsteedt; Henri Snijders; Peter Grobbelaar – 1988.
  • Pharos Groot Woordeboek / Major Dictionary: Afrikaans-Engels, English-Afrikaans – Louis Cornelius Eksteen. (Veertiende uitgawe van die Groot Woordeboek) – 1997.
  • Pharos Klein woordeboek: Afrikaans-Engels, English-Afrikaans. Louis Cornelius Eksteen. – 1997.
  • Pharos Afrikaans-Engels, English-Afrikaans woordeboek/dictionary2005 (2010)
  • Pharos Tweetalige skoolwoordeboek: Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans – Daniel Brink Bosman; Algernon Strange Valentine Barnes; Izak Wilhelmus van der Merwe. – 2008.
  • Oxford Afrikaans-Engels English-Afrikaans Skoolwoordeboek School Dictionary – 2008.
  • Pharos tweetalige skoolwoordeboek = Pharos bilingual school dictionary – Charlene Verster – Pharos – 2012 tot 2013 hers. druk
  • Afrikaans-English, English-Afrikaans Dictionary: With over 28,000 entries – Alet Kruger & Penny Grearson – Geddes and Grosset: 16 September 2014

Fanakalo[wysig | wysig bron]

  • Woordeboek Afrikaans – Fanakalo. Dictionary: English – Fanakalo. Lo buk ka lo izwi: Fanakalo – Sibulu – SingisYskor – 1966.
  • Mynerswoordeboek : English-Fanakalo : Afrikaans-Fanakalo – Kamer van Mynwese – 1972.

Frans[wysig | wysig bron]

Die enigste gedrukte Afrikaans-Franse woordeboek (1950) het slegs een druk beleef.
  • Afrikaans-Frans, Frans-Afrikaans Woordeboek – B. Strelen met die medewerking van H.L. Gonin – 1950.[8]

(Nieu-)Grieks[wysig | wysig bron]

  • Grieks-Afrikaanse Woordeboek – Philip Nicolaides – 1964[9]

Hebreeus[wysig | wysig bron]

  • Hebreeus-Afrikaanse woordelys : die 806 woorde wat die meeste in die Ou Testament voorkom, in groepe ingedeel volgens frekwensie – Walter Theophilus Claassen – 1985.
  • Van ALEF tot TAW: basiese woordelys Hebreeus-Afrikaans – Jan H. Kroeze – 1993.

Japannees[wysig | wysig bron]

  • 'n Gepubliseerde Afrikaans-Japannese Woordelys van 1 500 lemmas ( アフリカーンス語基礎1500語 ) – Takashi Sakurai (ook soms geskryf: Takasji Sakoerai) – ca. 1986.[10]
  • アフリカーンス語基礎語彙集 (ander titel: Kernwoordelys vir gebruik by 'n inleidingskursus in Afrikaans) – Ernst Kotzé, Takashi Sakurai – 2000.
  • Afrikaans-Japannese woordeboek : met Engelse vertalings (アフリカーンス語・日本語基礎語辞典 Afurikānsugo Nihongo kisogo jiten) – Ernst Kotzé, Takashi Sakurai – 2001.[11][12]

(Regs)Latyn[wysig | wysig bron]

LatynAfrikaansWoordeboek1975.JPG
  • Woordeboek: Afrikaans-Latyns. – Ferdinand Postma – 1937.
  • Beknopte woordeboek : Latyn-Afrikaans – Ferdinand Postma – 1939 (1967, 1972).
  • Drietalige regswoordeboek : Engels-Afrikaans, Latyn-Afrikaans-Engels, Afrikaans-Engels – Victor Gustav Hiemstra ; Henri Louis Gonin – 1981 (1986, 1992)
  • Lexis Latina: Latynse Kernwoordeskat / Basic Latin Vocabulary – F. Smuts, S.M. Bruwer, A.V. van Stekelenburg – 1985.
  • Lexicon Latyn-Afrikaans: Institutionum Gai et Institutionum Justiniani – H L Gonin; W J G Lubbe – 1987.
  • Drietalige studente regsleksikon : Afrikaans – Engels, Engels – Afrikaans, Latyn – Afrikaans – Engels = Trilingual student law lexicon : Afrikaans – English, English – Afrikaans, Latin – English – Afrikaans – Etienne Labuschagne – 2004.
  • Regsterminologie : straf-, strafproses- en bewysreg – [Centre for Legal Terminology in African Languages; Juta Law] – 2015.

Nama[wysig | wysig bron]

Khoekhoegowab[wysig | wysig bron]

  • Khoekhoegowab-Afrikaans: glossarium / Afrikaans-Khoekhoegowab: mîdi saogub. Wilfrid H.G. Haacke, Eliphas Eiseb, Christine Gericke – 2010.

Ndonga[wysig | wysig bron]

  • Okambo kiitja : (woordeboek) : Afrikaans-Oshambo – Erkki Laurmaa (Finse Sending) – 1949 (word gekategoriseer as 'Ndonga').
  • Ndonga, Afrikaans, English : drietalige woordeboek = tri-lingual dictionary = embwiitya pamalaka gatatu – Johannes Jurgens Viljoen – 1975.
  • Oshindonga woordeboek / dictionary / embwiitya – Johannes Jurgens Viljoen; P Amakali – 1984.

Nederlands[wysig | wysig bron]

Tot 1961 word Afrikaanse woorde in verskeie Nederlandse woordeboeke opgeneem met die nota Zuid-Afrikaans, bedoelende Suid-Afrikaanse Nederlands[13]

  • Beknopt Afrikaans-Nederlands woordenboek – H. Bloem; Nederlandsch-Zuidafrikaansche Vereeniging. - 1947.
  • Nederlands – Afrikaanse woordeboek – P.C. Paardekooper; Leendert Dekker – 1990.
  • Kramers woordenboek Zuid-Afrikaans-Nederlands, Nederlands-Zuid-Afrikaans – Hanny Demeersseman et al. - 2000.
  • Protea Miniwoordeboek Nederlands-Afrikaans / Afrikaans-Nederlands – Roy Pheiffer, Fred Pheiffer, Anneli Terre Blanche en Sief Veltkamp-Visser – 30 November 2000
  • Prisma Woordenboeken: Afrikaans-Nederlands, Nederlands-Afrikaans – Hanny Demeersseman et al. - 2009.
  • Van Dale Miniwoordenboek Afrikaans – Herman Beyer – 2010
  • Prisma: Afrikaans-Nederlands, Nederlands-Afrikaans – R Pheiffer; Primaredactie – 2010.
  • Prisma miniwoordenboek Afrikaans – 2010.
  • Pharos Groot woordeboek : Afrikaans en Nederlands – Willy Martin – 2011.

Noord-Sotho[wysig | wysig bron]

  • Sotho-woordelys : met die Afrikaanse ekwiwalente versamel uit bestaande Sotho-literatuur : behoor by die Handleiding by die aanleer van Transvaal-Sotho (Sepedi)- Theodor Martin Helmuth Endemann – 1939.
  • Noord-Sotho-Afrikaans, Afrikaans-Noord-Sotho woordelys : met 'n byvoegsel van Sotho-vakterminologie vir gebruik in Bantoeskole – N.J. Kotzé – 1957.
  • Klein Noord-Sotho woordeboek – D. Ziervogel ; P. C. Mokgokong; A.T. Malepe – 1961 (1969, 1972, 1974, 1988)
  • Noord-Sotho : terminologie en spelreëls = Northern-Sotho : terminology and orthography – Departement van Bantoe-Onderwys – 1962.
  • Pukuntšu ye kgolo ya sesotho sa leboa : sesotho sa leboa, seburu/seisimane = Groot Noord-Sotho woordeboek : Noord-Sotho, Afrikaans/Engels – D. Ziervogel, P.C. Mokgokong – 1975, 1985.
  • Pukuntsu woordeboek : Noord-Sotho-Afrikaans, Afrikaans-Noord-Sotho – T.J. Kriel en E.B. van Wyk ; in samewerking met S.A. Makopo. - 1977, 1983, 1989.
  • Verklarende woordelys, Afrikaans, Engels, Noord-Sotho = Lenanentšu-tlhalosi, Seafrikaans, Seisemane, Sesotho sa Leboa – P.J. Joubert – 198?.
  • The concise trilingual pocket dictionary : English, Northern Sotho, Afrikaans – G.M.M. Grobler – 1991.
  • Sediba : practical list of words and expressions in Northern Sotho, Northern Sotho-Afrikaans-English, English-Northern Sotho = Sediba : praktiese lys van woorde en uitdrukkings in Noord-Sotho, Noord-Sotho-Afrikaans-Engels, Afrikaans-Noord-Sotho – D. P. Lombard – 1992.
  • Shuters nuwe Sepedi woordeboek : Afrikaans-Sepedi (Noord Sotho, Sepedi (Noord Sotho))-Afrikaans – D.J. Prinsloo, B.P. Sathekge & E. Kapp – 1997.
  • Woordeboek : Afrikaans-Noord-Sotho (ook getiteld: Pukuntšu : Seburu-Sesotho sa Lebowa) – H.H. Gerber – 2000.

Otjiherero[wysig | wysig bron]

  • Otjiherero woordeboek = Otjiherero dictionary – J.J. Viljoen; T.K. Kamupingene – 1983.

Portugees[wysig | wysig bron]

  • Die Portugees-Afrikaans woordelys en algemene uitdrukkings : Vocabulário Portugeès-Afrikaans e frases gerais. Van Schaik. (26 bladsye) – 1969
  • Dicionário português-africanse / Portugees-Afrikaanse Woordeboek. Unisa. – Peter Haffter, Joaquim Carlos Bento Sabino, S.J. Pretorius ; in samewerking met H. Louw, C.S. van der Pluym – 1975.[14]

Russies[wysig | wysig bron]

  • Beknopte Afrikaans-Russies, Russies-Afrikaans Woordeboek: ongeveer 22 000 woorde – Joy H. Wagner[15][2][1] – 1993.
  • Moderne Russiese-Boere-Woordeboek – Svetlana Leshchenko (Swetlana Lesjtjenko) – 1 September 2014.
  • (In wording…) Woordeboek deur Ewgeny Artemof[16]

San[wysig | wysig bron]

!Xuhn[wysig | wysig bron]

  • San dictionary / San-woordeboek / Thahli xanu : San-Afrikaans-English, English-San-Afrikaans, Afrikaans-San-English – Ferdie Weich – 1961 (2004)[17]

Žul'hõasi[wysig | wysig bron]

  • Žul'hõasi fonologie en woordeboek. J.W. Snyman – 1975.

Suid-Sotho[wysig | wysig bron]

  • Suid-Sotho : terminologie en spelreëls no. 3 = Southern Sotho : terminology and orthography no. 3 – Departement van Bantoe-Onderwys – 1972.
  • Verklarende woordelys : Afrikaans – Engels – Suid-Sotho – P.J. Joubert en S.S. Selepe – 19??
  • Bukantswe ya maleme-pedi : Sesotho-Seafrikanse = Tweetalige woordeboek : Afrikaans-Suid-Sotho – Jacobus Albertus du Plessis; J.G. Gildenhuys; J.J. Moiloa – 1974
  • Skoolwoordeboek: Suid-Sotho-Afrikaans, Afrikaans-Suid-Sotho – Christiaan Rabie Kok – 1984.
  • The Concise trilingual pocket dictionary : English, Southern Sotho, Afrikaans – R.H. Moeketsi – 1991.

Tsonga[wysig | wysig bron]

  • Tsonga : terminologie en spelreëls / Tsonga : terminology and orthography – Departement van Bantoe-onderwys.
  • Afrikaans-Tsonga woordelys : (inleidende Afrikaans) – Switserse Sending in Suid-Afrika – 1970.
  • Verklarende woordelys : Afrikaans-Engels-Tsonga – P.J. Joubert en Khazamula Jamey Nkuzana – s.j.

Tswana[wysig | wysig bron]

  • Tswana : terminologie en spelreëls / Tswana : terminology and orthography – Departement van Bantoe-onderwys.
  • Verklarende woordelys, Afrikaans, Engels, Tswana / Lenanephokotlhalosi, Seaforikanse, Sengesimane, Setswana – P.J. Joubert & T. S. Metsileng – 1980's.
  • Dikišinare ya Setswana-English-Afrikaans / Setswana-English-Afrikaans Dictionary – J.W. Snyman (redakteur); J.S. Shole, J.C. le Roux (subredakteurs) – 1990.
  • The concise trilingual pocket dictionary: English, Tswana, Afrikaans ; Afrikaans, Tswana, English – Jurie Charles le Roux – 1991.
  • Kompakte Setswana woordeboek : Afrikaans-Setswana, Setswana-Afrikaans – George Robinson Dent – 1994.

Venda[wysig | wysig bron]

Xhosa[18][wysig | wysig bron]

  • The Concise Trilingual Dictionary in English, Xhosa, Afrikaans / Die Kort Drietalige Woordeboek in Afrikaans, Xhosa, English – Lionel E. Jennings – 1961.
  • Xhosa Dictionary: English–Xhosa–Afrikaans, Xhosa–English–Afrikaans – H. Nabe, P. W. Dreyer en G.L. Kakana. - 1976.
  • Woordeboek: Afrikaans-Xhosa, Xhosa-Afrikaans. - Via Afrika (1964; 1988; 1994); later Pharos (2005)
  • The Greater dictionary of IsiXhosa ('n groot driedelige woordeboek met sy-aan-sy lemmas in Xhosa, Engels en Afrikaans) – B. M. Mini; S. L. Tshabe; Herbert Walter Pahl; T. A. Ndungane; F. M. Shoba; A. M. Pienaar (Fort Hare Universiteit) – 1989–2006.[19]

Zoeloe[wysig | wysig bron]

  • Woordeboek: Afrikaans-Zoeloe, Zoeloe-Afrikaans / Isichazimazwi: Isibhunu-Isizulu, Isizulu-Isibhunu – Abraham M. Dekker; Johan H. Ries – 1958 (1972, 1984).
  • Afrikaans/Zoeloe-woordeboek met Engelse vertalings – Ernst Kotzé & Patrick Wela – 1991.
  • The concise trilingual pocket dictionary : English, Zulu, Afrikaans = Die kort drietalige sakwoordeboek : Afrikaans, Zoeloe, English – P.C. Taljaard – 1991
  • Kompakte Zoeloe woordeboek : Afrikaans-Zoeloe, Zoeloe-Afrikaans / Sichazimazwi sesibhunu nasesiZulu – G.R. Dent – 1996.
  • Woordeboek : Afrikaans-Zoeloe / Icichazimazwi : IsiAfrikaans-IsiZulu – H.H. Gerber – 1998.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 Kirsten, G.P. 1994. Woordeboek 'n liefdeswerk. Die Burger, 08 Maart:8
  2. 2,0 2,1 Erasmus, Elfra. 1994. Afrikaans-Russiese woordeboek verskyn. Beeld, 10 Januarie:10
  3. Meiring, E. 1988. Breyten in Frans. Tydskrif vir letterkunde, 24(4):68
  4. Wat is familie, p. 168
  5. Groenewald, A. 2014. 'n Vertaalstorie. Taalgenoot (Someruitgawe), p. 62-65
  6. Malan. M. 2016. Boekeblad:Tendens. DeKat, Maart/April-uitgawe: bl. 78.
  7. http://www.worldcat.org/title/tweetalige-skoolwoordeboek/oclc/990439129
  8. Inskip, Donald P. 1951. Resensie: Strelen, B. en H. L. Gonin: ,,Afrikaans-Frans en Frans-Afrikaans Woordeboek". In: Ons eie boek XVII(2):30-31 : The appearance of an Afrikaans-French and French-Afrikaans dictionary is a noteworthy event in South African cultural development. The way to understanding of the great French literary heritage will no longer lie exclusively through a third tongue, as has necessarily been the case hitherto; and we may hope also that direct contact with Afrikaans from the French side may lead to profitable exchanges and increased interest in South African affairs. The "Woordeboek" of Strelen and Gonin, is attractive in format and handy in use. On the whole the selection of words for inclusion is judicious and the range of meanings considerable: there can be no doubt that the dictionary fills a gap and will render good service. The concise grouping of words of common stem under one head is ably done and saves useful space. Having said this, one must add that the absence of any indication of pronunciation of either language is a grave defect, which must to some extent prevent the Dictionary from taking its rightful place with students. Whereas the Oxford Concise French Dictionary and the small Harrap find space for phonetic transcription (the Oxford Dictionary even manages to include etymologies in succinct form), this new arrival gives no guidance other than the asterisk before French aspirate "H". We can well believe that limitations of space pressed severely on the authors, but a more vigorous pruning of the vocabulary and the use of smaller type for certain secondary information might have left room for phonetic indication of pronunciation, and for more examples of common usage and constructions. For instance, the very uncommon acmé (included as well as the usual apogée) could well be sacrificed, as could probably such words as pontifical and filigrane. All in all, however, we must welcome the hard work and enthusiasm which have gone to the making of this Dictionary and hope that the authors and the publishers will reap their due reward for enterprise and pioneering.
  9. Nienaber, P.J. 1968. Wat doen die Akademie? Kaapstad: Nasionale Boekhandel, p. 61:
    Grieks-Afrikaanse Woordeboek en Grammatika van die Afrikaanse Taal (1964)

    Dié boeke, uitgegee onder beskerming van die S.A. Akademie, is 'n groot prestasie vir sowel die Griekse as die Afrikaanse taal. Albei werke is gekontroleer en goedgekeur deur die Taalkommissie van die S.A. Akademie. Dr. Philip Nicolaides, opsteller van albei werke, is verbonde aan die Universiteit van Witwatersrand. Die boeke sal Griekssprekende skoliere, burgers, en veral immigrante in staat stel om die grondbeginsels van Afrikaans onder die knie te kry, en hulle makliker by die Afrikaanse kultuurlewe inskakel.
  10. Die Burger. 1996. Japannees besig met woordeboek. 13 November:14
  11. Beeld. 2000. Professor in Afrikaans na Japan oor woordeboek. 26 April:9
  12. Strydom, Linda. 2001. Japannees `bied sakelui voorsprong'. Die Burger, 09 Junie:4
  13. Afrikaans hoort by Nederlands, p. 207: "In die plek van die huidige Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal kon ons gehou het by die 'Dikke Van Dale' of amptelik die Van Dale, Groot Woordenboek der Nederlandse Taal wat tans uit drie boekdele bestaan met 240,000 woorde. Die samestellers van die woordeboek sou waarskynlik sonder probleme, ook nog tipies Afrikaanse woorde daarin kon opneem. Trouens aanvanklik is in dié woordeboek ook Afrikaanse woorde opgeneem, maar is dit sedert die 1961 uitgawe weggelaat."
  14. Die taalpraktisyn / The language practitioner. 1986. Afrikaans-Portugese woordeboek word uitgegee. (1):30-32
  15. Fourie, C. 1992. Dié Rus na SA gelok met eksemplare van Beeld. Beeld, 19 Oktober:12
  16. Nel, C.A. 2014. Taal lok Rus om gids te skryf. Beeld, 27 Augustus: 5
  17. (en) Resensie in Lexikos
  18. IsiXhosaleksikografie: Verlede, hede en toekoms bl.351
  19. The Greater Dictionary of isiXhosa: The Official Dictionary for isiXhosa-pamflet