Touwsrivier

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Touwsrivier
'n Straat in Touwsrivier
'n Straat in Touwsrivier
Ligging van Touwsrivier op 'n kaart (Wes-Kaap)
Touwsrivier
Touwsrivier
 Touwsrivier se ligging in Wes-Kaap
Koördinate: 33°20′16″S 20°02′01″O / 33.33778°S 20.03361°O / -33.33778; 20.03361Koördinate: 33°20′16″S 20°02′01″O / 33.33778°S 20.03361°O / -33.33778; 20.03361
Land Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika
Provinsie Wes-Kaap
Distrik Kaapse Wynlande
Munisipaliteit Breedevallei
Stigting 1877
Oppervlak[1]
 - Dorp 21,62 km²  (8,3 vk m)
Hoogte 770 m (2 526 vt)
Bevolking (2011)[1]
 - Dorp 8 126
 - Digtheid 376/km² (973,8/myl2)
Rasverdeling (2011)[1]
 • Swart 7.5%
 • Kleurling 84.9%
 • Indiër/Asiër 0.3%
 • Blank 6.6%
 • Ander 0.7%
Taal (2011)[1]
 • Afrikaans 93.1%
 • Engels 2.6%
 • Xhosa 1.0%
 • Ander 3.3%
Poskode (straat) 6880
Skakelkode(s) 023

Touwsrivier is 'n dorp in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Die N1 nasionale pad gaan verby die dorp.

Die NG kerk op Touwsrivier.

Vroeë geskiedenis[wysig | wysig bron]

So vroeg as die eerste helfte van die 18de eeu het boere hulle reeds hier gevestig. Die plaas waarop die dorp ontwikkel is, was reeds in 1748 toegeken. Die naam Touw is moontlik 'n vervorming van die Khoikhoi woord dau ('weg' of 'pas').

Spoorweg geskiedenis[wysig | wysig bron]

Nadat die spoorlyn na die noorde Matjiesfontein in die 1870's bereik het, is 'n steenkool- en diensdepot aan die noorde kant van die Hexrivierberge as 'n noodsaaklikheid beskou. Die keuse het op Touwsrivier geval waar 'n stasie met die naam Montaguweg op 7 November 1877 geopen is. Die naam is op 1 Januarie 1883 na Touwsrivier verander.

Die aanleg is juis hier so groot gemaak omdat daar 'n steil opdraande na Worcester voorgelê het en sommige treine se gewig en lengte minder gemaak moes word om die stywe Hexrivierpas te kon uitkom. Die hotel Frere is deur die spoorwegowerhede gebou om voorsiening te maak vir passasiers wat 'n dag of twee op Touwsrivier moes deurbring. Vir die volgende 60 jaar was die dorp niks meer as 'n groot spoorwegsentrum nie. Dit het daartoe gelei dat die destydse Suid-Afrikaanse Spoorweë die dorp se administrasie oorgeneem het. Dit het tot 1959 geduur totdat die eerste bestuurraad vir die dorp ingestel was.
Nadat die spoorlyne geëlektrifiseer was het die belangrikheid van die dorp begin afneem. Omrede die belangrikheid van stoomlokomotiewe afgeneem het, is die afgetrede stoomlokomotiewe in Touwsrivier gehuisves en dit was 'n Nasionale gedenkwaardigheid vir baie jare totdat die Spoorweg besluit het om hierdie lokomotiewe te verkoop as skrootmateriaal. Die Verkeerdevlei dam is ontwikkel om die stoomtreine van water te voorsien.

Wapen[wysig | wysig bron]

Die munisipale raad het in 'n wapen in 1962 by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer : Verhoogd omgekeerd kepersgewys deursnede, silwer en groen, in die skildhoof 'n aansiende stoomlokomotief van natuurlike kleur, in die skildvoet 'n silwer golwende dwarsbalk belaai met 'n ander van blou, in die skildhoof vergesel van twee goue koringgerwe en in die skildvoet van 'n silwer aansiende ramskop. Die helmteken was 'n rooi blom, en die wapenspreuk "Floreat flumen Touense".[2]

Die wapen is in 1994 gewysig deur (a) die lokomotief met "twee oop en een toe rooidirkieblomkelke (Ornithogalum maculatum) van natuurlike kleur aan 'n groen stingel" te vervang en (b) die lokomotief na die helmteken te skuif, en toe by die Buro vir Heraldiek geregistreer.[3]

Omgewing[wysig | wysig bron]

Die belangrikste produkte van die distrik is merinowol, koring, lusern en gars wat onder besproeiing verbou word.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Hoofplek Touwsrivier”. Sensus 2011.
  2. Kaap die Goeie Hoop Offisiële Koerant 3129 (13 April 1962).
  3. National Archives of South Africa : Data of the Bureau of Heraldry.