Gebruikerbespreking:Morne

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Crystal Clear app file-manager.png
Argief
2006–2010 2011–2016
Hoe word 'n argief aangelê?
Meesterredigeerder IV (10 jaar, 74 900+)

Duplikasie van benamings[wysig bron]

Hi Morne!

Kyk asb insake Lêer:Algemene Vergadering van die Gereformeerde Kerk in die Kaapprovinsie, Barkly-Oos, 1911.jpg.

Jou benamings by die artikels van Willem Johannes de Klerk en Pieter Bingle klop nie. Die een lui: "Ds. De Klerk sit derde van links in die tweede ry". en die ander een ook "Ds. Bingle sit derde van links in die tweede ry".

Seker maar net 'n tikfoutjie gemaak? Groete in die winderige Kaap! --Aliwal2012 (kontak) 14:06, 5 Januarie 2017 (UTC)

Dankie vir jou oplettendheid! Ek gaan kyk gou. Morne (kontak) 14:37, 5 Januarie 2017 (UTC)

'n Paar sakies[wysig bron]

Salve Morné.

1. Sover ek weet skuld ek jou nog 'n paar foto's van Verwoerd se biografie, nè? Dis immers 2017, die wagtyd het nou afgeloop. Wil jy dit nog hê (d.w.s. ek laai dit hier by Wikipedia op)?

Dit sal gaaf wees! Veral as tannie B. daarop is.
Uitgevoer Uitgevoer Dit spyt my dat daar nie méér foto's van Tannie Betsie was nie - maar miskien is die ander foto's bruikbaar. Suidpunt (kontak) 10:39, 6 Februarie 2017 (UTC)

2. Ek het 'n Setswanawoordeboekie van die Staatsdrukkery gekoop op 6 Junie 2016 in Gansbaai, soos ek geskryf het by die Geselshoekie. Sover dit my kennis strek is die meeste van die goed wat deur die staat gedruk is, boonop nog in die Apartheidsjare, vir die publiek bedoel. Moet ek hierdie boek aftas en die bladsye oplaai (nie by Commons nie, maar hier)? Ek dink nou veral aan Gebruiker:Aliwal2012 wat dit moontlik sal waardeer. As "die suits" kom kla, dan haal ons dit net af.

Ek kan nie sê nie. Maar dalk sal hy en ander dit wel nuttig vind.

3. Dink jy ons moet 'n Wikipediaprojekblad stig waar gereelde styl- en grammatikakwessies uitgeklaar word? Kyk, ek weet julle (dit sluit ook nou Winstonza in) werk elke liewe dag met redigeerwerk, so ek kan my die frustrasie indink waarmee julle party bydraers se werk moet regtimmer. Ek deel jou ook vriendelik mee: ek het nie die vaagste benul waar taalpraktisyns hulle opleiding kry nie, want die universiteit leer dit beslis nie vir ons nie: ons leer net om tekste te interpreteer en meer uit die teks te haal as wat werklik nodig is. Daarvan is ek 'n lewende getuie... Hierdie blad sal foute dalk inperk wat keer op keer herhaal word. Iets so simpel soos sinsbouprobleme: Daar was mense, baie waarvan... wat gekorrigeer moet word na Daar was mense, waarvan baie (alias A. Coetser, 1992: Nuwe taalgids).

 :) Ek het gedink dit moet wees: mense, van wie! Ons kan so 'n blad begin, ja, maar die grootste sondebokke is ook gewoonlik die mense wat hulle die minste aan so iets sal steur. Tog sal dit lekker wees om af toe 'n mens se frustrasie daar te lug en die gewoontemisdadigers daarheen te verwys oor goed soos "hy was gebore".

4. Is 'n Wikipedia-artikel geregverdig wat taalbelangstelling aan universiteite wêreldwyd aandui? Iets soortgelyk aan Duits as vreemde taal, maar net veel groter en meer omvattend? Dit wil sê elke taal wat in elke land geleer word, word op dieselfde blad gelys. So behels die Amerikaanse inligting byvoorbeeld vernaamlik statistiek van die Modern Language Association, Sweedse statistiek kan gevind word by "Tabell 2" hierso, en die Duitse inligting by die Duitse buro vir statistiek.

Met behulp van tabelle kan die leser dan self vasstel watter vreemde tale hoog in aanvraag is (in ag genome die regionale omstandighede), maar ook tale waaraan daar weinig aandag geskenk word, en moontlike tekorte in die toekoms kan ontstaan. Miskien kan dit ook sekere vrae laat ontstaan wat beantwoord kan word (maar ek nie sal doen nie) - waarom is daar byvoorbeeld ewe veel Swede wat Latyn (omtrent 600) en Hebreeus (46) afsonderlik aan tersiêre inrigtings studeer as in Duitsland (wat 'n véél groter bevolking is)? En waarom is daar meer vrouens in Duitsland wat Japannees studeer, maar veel meer mans in Swede? My eerlike opinie: die Swede is meer penlekkers as die nywerheidsreuse aan die suide... Die meeste huidige Duitse jongmans studeer die megatronika en sulke Benzin im Blut ("Steig mit ein, sei dabei wenn wir cruisen fahren / Wir haben Spaß, geben Gas auf der Autobahn" - die Hands Up Radio Edit-vermenging is die volgende Snotkop-ripoff!) tegniese ruimtetuigrigtings wat my vreeslik laat ineenkrimp en minderwaardig voel (behalwe as hul base met my pa gesels: Aai, die jongmense van vandag! Jy kan hulle niks leer nie; hulle wil hulle nie laat leer nie. Kyk, dit fluweelstreel my ego dan).

So 'n artikel klink na 'n reuse-taak. Het jy lus om dit te begin én klaar te maak?

5. Moet ek la:Libri Latine redditi vertaal? Suidpunt (kontak) 13:53, 8 Januarie 2017 (UTC)

Sjoe, dit gaan van jou afhang. Het dit enige nut? Morne (kontak) 17:46, 14 Januarie 2017 (UTC)

Ek het vandag ten minste twee dinge gedoen gekry: My biblioteekboeke ingelewer en 'n "token" - sleutelskepper - by Capitec gekry, my foon is te oud (Nokia 210 - helaas Nokia is dood! DOOD!) en ek weier om 'n nuwe een te kry solank myne nog werk.

In elk geval.

6. Ek het vandag teen R45,00 'n piepklein boekie uit 1938 gekoop, naamlik Eeufees-Gedenkboek van Bredasdorp 1838 tot 1938 deur Andries Dreyer. Dit was die laaste gedenkboek wat hy geskyf het, volgens jou artikel. Agterin was daar die oorspronklike kwitansie, geskryf met potlood, uitgemaak aan Mevrou M. de V. Viljoen, gedagteken Dinsdag, 20 September 1938, teen 5 Sjielings, geskryf deur die scriba van die kerkkantoor. Ek stik toe ek 'n bietjie navraag doen - dit was 'n donnerse duur boek! Daar is 20 sjielings in één pond. My oupa van moederskant het in daardie jare 'n pond per maand verdien as plaasarbeider (of voorman, wat ook al - hy het slegs St. 3 gehad), waarvan hy daaruit nog die helfte aan sy ouers moes stuur, want pensioene het toe nog nie bestaan nie. So, dit sou, as hy in die B/dorp omgewing gebly het en die boek wou koop, 'n kwart van sy salaris uitmaak. Ek weet glad nie hoeveel onderwysers destyds betaal is nie, maar wragtig! 5 sjielings is bloedgeld!

Het jy die boek al deurgelees, of moet ek dit digitaliseer vir Commons en dan oortik vir Wikisource? Soos ek met Die Afrikaanse gedagte gemaak het? Ons biblioteek weier om syne langer uit te leen, want dis mos nou Africana, so ek moes heeltyd droëbek sit en staar na die boek elke keer wanneer ek by die rak verby geloop het. Amper soos daardie Afrikaans-Latynse woordeboekie met die Reference-plakkertjie op, voordat die Voorsienigheid (want dit was 'n wonderwerk op sigself!) en Hermanus se Cornucopia van boeke vir my 'n eksemplaar gelewer het. Dit is trouens die enigste biblioteek in die Wes-Kaap wat daardie boek van Dreyer het. So, hoe haastig is jy om die boek onder oë te kry? Suidpunt (kontak) 15:38, 19 Januarie 2017 (UTC)

Oor hoërskoolname[wysig bron]

Hallo Morné

Jammer as ek weer pla. Baie dankie vir die skakel wat jy gegee het by Latynonderrig, dit het my ontsettend baie gehelp by Duits as vreemde taal. Wil jy nou meer: dit is 'n bruin skooltjie in Oudtshoorn wat die meeste waarde in Duits sien, al is dit derdetaal!

Nou het ek 'n probleem. Moet ek die hoërskoolname verafrikaans, of moet ek die skole met die onderrigtaal in Engels (enkelmedium) juis Engels hou? En slegs diegene met parallelmedium en Afrikaans verafrikaans of Afrikaans hou? Ek weet dit is 'n teer saak, want jou eie alma mater het heeltemal verengels. Om die waarheid te sê, soos ek elke liewe hoërskool en sekondêre skool deurgaan, kom die groot vraag keer op keer by my op: wat het van die Afrikaanse mense geword? Al die skole is dan Engels! Hier en daar kry jy 'n landbouskool en bruin skool wat heeltemal Afrikaans is, maar... ja. Iets wat vir my baie interessant is: die een Joodse skool (Herzlia High School), wat Hebreeus aanbied, kan kies tussen Afrikaans Tweedetaal en Hebreeus Derde Taal - die meerderheid van hulle kies Afrikaans! Net 5 of so kies Hebreeus. Vergelyk mens nou die Moslemskole (AL-AZHAR HIGH SCHOOL, DARUL ISLAM ISLAMIC HS.) is dit baie duidelik: Jy neem Engels huistaal, jou onderrigtaal is in Engels, maar Arabies én Afrikaans Tweedetaal sal jy neem! Suidpunt (kontak) 07:41, 14 Januarie 2017 (UTC)

Ek sou sê verafrikaans almal. Dis tydrowend om op die hoogte te bly van skole se (veranderende) onderrimediums. Ons skryf dus dalk 'n artikel oor die HS Witrand. Oor 'n jaar of wat word dit amptelik Witrand High School, ons weet dit nie, maar dan impliseer ons artikelnaam dis steeds 'n Afrikaanse skool. Waar ek en Winstonza werk, maak ons alle onderwysinstellings se naam Afrikaans ter wille van eenvormigheid, dus ook die Universiteit van Oxford en Hoërskool Dwight Eisenhower, Florida.
Daai Find-a-School-webtuiste verskaf my ure se genot! En om jou vraag te beantwoord: Afrikaanse mense (meestal die wittes) wat hul kinders in Afrikaans sou wou laat onderrig, maak nie juis meer babas nie (die geboortesyfer is skrikwekkend laag) en dié (stedelike bruines, veral in Kaapstad) wat wel babas maak, stuur as 'n reël hul kinders na Engelsmediumskole. Morne (kontak) 17:55, 14 Januarie 2017 (UTC)
Uitgevoer Uitgevoer Ek is net nie seker oor "College" en "Grammar school" nie, so ek los dit net so. Suidpunt (kontak) 13:18, 6 Februarie 2017 (UTC)
Blykbaar is grammar school 'n sekondêre of middelbare (staat-) skool; jy sal seker uit die konteks kan aflei. Maar ek sou wel versigtig wees om iets soos St. George's Grammar School in die Kaap te vertaal. Wat Bredasdorp betref, dink dit na vreeslik baie moeite vir 'n baie klein aanvraag. Morne (kontak) 16:40, 6 Februarie 2017 (UTC)

Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey[wysig bron]

(Sorry to write in English)

Lees . . .[wysig bron]

asb. my SMS. Winston (kontak) 21:46, 16 Maart 2017 (UTC)

Dankie dat jy Winston uit sy nood help red het! --Aliwal2012 (kontak) 17:07, 26 Maart 2017 (UTC)
Dis 'n plesier en was darem nie net altruïsties nie, want hy is vir ons baie waardevol by die werk. :) Morne (kontak) 13:05, 27 Maart 2017 (UTC)

Geselshoekie:Gideon Scheepers[wysig bron]

Morne, sien my navraag bo. Kan jy dalk lig werp met al jou connections? Groete! Oesjaar (kontak) 09:19, 24 April 2017 (UTC)

Sjabloon:Infobox kerk[wysig bron]

Ter jou inligting. Sien as voorbeeld Katedraal van Isfahan. Eendag op 'n reëndag (kontak) 04:19, 17 Mei 2017 (UTC)

Baie mooi! Morne (kontak) 05:44, 17 Mei 2017 (UTC)
Daar is reeds 'n soortgelyke sjabloon by Sjabloon:Inligtingskas Kerk. Ek het Sjabloon:Infobox kerk in 'n aanstuur daarheen verander. 196.209.234.26 13:52, 20 Mei 2017 (UTC)

Herken gesigte?[wysig bron]

Op hierdie foto staan daar miskien twee leraars aan regterhand. Het gewonder of jy miskien hulle gesigte herken, en of een dalk Adriaan Hofmeyr kan wees: krygsgevangenes. JMK (kontak) 11:14, 14 Junie 2017 (UTC)

Sjoe! Wonderlike foto. Naasregs is Petrus Postma. Ek soek gou die ander een se naam. Ds. Hofmeyr was allermins 'n krygsgevangene; hy het daai tyd in Engeland kerjakker. Morne (kontak) 11:38, 14 Junie 2017 (UTC)
Langs hom moet Paul Hendrik Roux wees. Morne (kontak) 11:41, 14 Junie 2017 (UTC)
Uitstekend. Indien jy ooit iets omtrent ds. George Thom van Frankfort raaklees sou dit interessant wees. Ek sien op wikiquote die volgende aanhaling deur hom: "Don't you see the blue mountains where our friends were sold, caught by the enemy and sent far away?", vertaal uit Nederlands of Afrikaans. Dit impliseer dat hy miskien ook by Brandwater betrokke was, en ek verstaan hy is ook verban. JMK (kontak) 19:40, 14 Junie 2017 (UTC)
Hy en van sy kerkraadslede is Ceylon toe verban. In dié artikel is net 'n vinnige vermelding daarvan. Daar is ongelukkig net 'n artikel oor sy oupa en naamgenoot in die SA Biografiese Woordeboek, nie ook oor hom nie. Morne (kontak) 20:06, 14 Junie 2017 (UTC)
Ek het die twee bladsye in NG gemeente Frankfort se gedenkboek oor ds. Thom se ballingskap vir jou skandeer. Waarheen kan ek dit stuur? Morne (kontak) 20:14, 14 Junie 2017 (UTC)
Dit sal baie interessant wees. Daar het onlangs 'n boek uitgekom oor die Suid-Afrikaanse Thoms, hetsy van Skotse of Duitse oorsprong, maar ek is nie seker of hulle al die inligting oor die Frankfortse Thom het nie. Sal baie graag kyk. Stuur asb. na fgestate@gmail.com. JMK (kontak) 09:20, 15 Junie 2017 (UTC)
Lyk my ek sal 'n artikel oor hom moet saamslaan! Ek stuur dit vanaand vir jou; dis op my rekenaar by die huis. Morne (kontak) 09:23, 15 Junie 2017 (UTC)

Kon jy dalk die twee here agter di. Postma en Roux op die nuwe weergawe [[::File:Boere-krygsgevangenes op Ceylon, hoofsaaklik van Brandwaterkom onder genl Prinsloo, a.jpg|krygsgevangenes, b]] herken? Hulle lyk vir my ook soos leraars. Regs van hulle staan genl. J.H. Olivier. JMK (kontak) 11:11, 20 Junie 2017 (UTC)

Nou vra jy my vas. Morne (kontak) 05:06, 1 Julie 2017 (UTC)

NG Kerk Harrismith[wysig bron]

Hi Morne, ek het 'n beeld van die Kappiekerk opgelaai, indien jy dit dalk wou gebruik vir NG Kerk Harrismith: NG Kerk Harrismith.jpg op Wikimedia Commons. Groete Ossewa (kontak) 12:46, 3 Julie 2017 (UTC)

Sjoe, baie dankie! Dis 'n pragtige foto. Morne (kontak) 13:45, 3 Julie 2017 (UTC)

Hans Strijdom[wysig bron]

Cscr-featured.svg Baie geluk! Hierdie artikel is as voorbladartikel aangewys
Hans Strijdom, ’n artikel waarby jy ’n groot bydrae gelewer het, is deur ’n gebruiker as ’n spogartikel geïdentifiseer en deur die gemeenskap tot voorbladartikel verkies. Dankie vir jou bydrae. Sien gerus Wikipedia:Voorbladartikel vir ons versameling spogartikels, of nomineer self ’n artikel vir voorbladstatus by Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad.


Baie dankie vir hierdie interessante artikel! Groete. -- SpesBona 19:34, 16 Julie 2017 (UTC)

Boerekrygsgevangenes[wysig bron]

Cscr-featured.svg Baie geluk! Hierdie artikel is as voorbladartikel aangewys
Boerekrygsgevangenes, ’n artikel waarby jy ’n groot bydrae gelewer het, is deur ’n gebruiker as ’n spogartikel geïdentifiseer en deur die gemeenskap tot voorbladartikel verkies. Dankie vir jou bydrae. Sien gerus Wikipedia:Voorbladartikel vir ons versameling spogartikels, of nomineer self ’n artikel vir voorbladstatus by Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad.


Groete. -- SpesBona 19:34, 23 Julie 2017 (UTC)

Opvolgwerk vir jou[wysig bron]

Hallo beste Morne!

Kyk asb gou by Lêer:Albertje Fouche en prof Koos van Rooy, Gereformeerde kerk Potchefstroom-Die Bult, Oktober 2017.jpg

Die titel en ondertoe name van Albertje/Akbetje Fouche klop nie! Groete, Gert --Aliwal2012 (kontak) 19:03, 15 Oktober 2017 (UTC)

Dankie! Ek maak reg. Morne (kontak) 10:08, 16 Oktober 2017 (UTC)

'Vloermoer' en Wilde Woordeboek I en II[wysig bron]

Hallo Morné

Ek het twee vrae wat jy na kan kyk as jy sou wou.

Ek het 'n sterk vermoede die Wilde Woordeboeke het 'n ontsaglike groot invloed op die Afrikaanse geselstaal (ten minste) gehad. Laat ek gou verduidelik deur my 'n gedeelte van my Goodreadsresensie aan te haal:

Cquote1.svg

Ek dink nie mense het 'n benul hoe hierdie boek die hele Afrikaanse kultuur beïnvloed het nie. Ek dink Wilde Woordeboek 2 het die grootste deurbraak gemaak, maar hierdie eerste boekie was pionierswerk.

Ek kan verkeerd wees, maar "vloermoer" word hier die éérste maal gelys onder "tantrum" en skeletklets onder "body language". Ek weet nie of koerante skertsend hierdie begrippe die eerste maal gebruik het nie.

[...]

Die meeste van hierdie woorde is geskik vir 'straatpraat' (ag, nee...) of die geselstaal, maar heeltemal nutteloos vir die hofdokumente. Dit is ook wat Wilde Woordeboek uitdruklik op die agterbladteks noem. Maar die redaksie van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) vind nuutskeppings in hierdie onderste liga belangrik, en maak juis hul hogere naam daardeur krater.

In 2014 was selfs "gelukpluk" ('lucky draw') by die WAT se nuutskeppingskompetisie ingeskryf ( http://archive.is/N2E7U ), wat lankal in hierdie 1997-boek opgeneem is. Gelukkig het die woord geen prys gewen nie; dit sou letterdiefstal wees!

Ek dink hierdie boek het sy doel gedien om bietjie nuwe lewe in Afrikaans te blaas. Veral tot met die 1980's was daar nog groot moeite gedoen om Anglisismes uit die Afrikaanse taal te weer. Gewoonlik was dit sulke doodvervelige Afrikaanse handboeke met vergeelde blaaie wat eintlik meer aandag aan Engels gegee het as die Engelse klas self. En nutteloos.

Cquote2.svg

Myns insiens het mense 'n woord oor die radio gehoor, of deur vriende, of op die internet gelees, maar het nie vaagste benul waar die woorde vandaan kom nie.

Dus...

VRAAG 1: As jy in die argief van die susterkoerante kan kyk - verskyn die woord "vloermoer" enigsins voor 1997? Indien wel, dan het hierdie woordeboekie slegs 'n opname gemaak van woorde wat lankal in omloop was. Dan was sy waarde maar uiters gering. Indien nie...

VRAAG 2: ...is hierdie twee woordeboeke 'n Wikipedia-artikel waardig?Suidpunt (kontak) 07:52, 3 November 2017 (UTC)

Johannesburg[wysig bron]

Goeienaand Morne, baie dankie vir al jou puik werk rondom Johannesburg! Die hoofartikel kort nog iets oor argitektuur en moontlik kleiner details hier en daar. Kan jy miskien help? Ek dink, dit verdien voorbladstatus langs Kaapstad en Pretoria. Groete. -- SpesBona 22:45, 6 November 2017 (UTC)

Hallo! Dis 'n plesier. Ek sien uit daarna om aan die einde van die jaar alles waaroor ek skryf, te gaan afneem wanneer ek 'n week lank daar gaan vakansie hou. Hopelik sal ek minstens 'n foto of twee vir die meeste van die voorstede kan kry. Ek sal 'n bietjie wanneer ek kans kry, iets oor die argitektuur skryf. Groete. Morne (kontak) 09:39, 7 November 2017 (UTC)

H.J.R. du Plessis‏‎[wysig bron]

Morne, daar is 50 skakels na die persoon. Ek kry nie inligting oor hom in my paar boeke nie. kan jy dalk help? Groete! Oesjaar (kontak) 18:30, 12 November 2017 (UTC)

Ek wil nog graag oor hom skryf, maar sy lewensberig is nie in die kerk se Almanak gepubliseer nie. Binnekort kry ek hopelik 'n klomp ou eksemplare van Die Kerkblad (waarin dit wel verskyn het), dan sal ek genoeg inligting hê om oor hom te skryf. Morne (kontak) 18:35, 12 November 2017 (UTC)

Benoni[wysig bron]

Hallo Morné

Dankie vir die dankie. Ek het die volgende opsomming gemaak oor Benoni. Dalk kan jy dit aanpas by jou artikel. Ek het na die Engelse bron gekyk, party van die inligting werk aanvullend, maar ek dink hierdie weergawe van my is meer gedetailleerd. As jy dit net so wil oorplak is jy welkom. Die bron het ek elke keer in skuinsdruk geskryf.

Cquote1.svg

Met die mynwerkers wat lone ontvang en op negosie wil bestee, was daar ook handelaars nodig om in hierdie behoeftes te voorsien. Die meeste handelaars was aanvanklik slegs Engelse, Walliesers en Skotte, maar daar was ook altyd Jode om hieraan te voldoen.

So was die eerste Jood wat by Benoni aangekom het Max Ginsberg [Die Groei van die Joodse bevolking. In: Humphriss, D., Thomas, D.G, Cowley, A (red.) & Mathewson, J (red.). 1968. Vertaal deur: Bartho Smith. Benoni:Seun van my smart - Die maatskaplike, politieke en ekonomiese geskiedenis van 'n Suid-Afrikaanse goudmyndorp. Benoni: Stadsraad van Benoni. pp.12].


Hy het in 1892 'n winkel in Benoni oopgemaak en was 'n bemiddelde man wat in staat was om sy brandarm neef van Litaue, Smulovitz, by te staan om sy eie saak te begin en handel te dryf met artikels wat hyself nie hanteer het nie. Smulovitz kon nie Engels of Afrikaans praat nie en moes hom maar sukkel-sukkel deur middel van gebare verstaanbaar maak, voordat hy later Engels geleer het deur Engelssprekende klante te vra om die onderskrifte van illustrasies vir hom voor te lees. Al gaandeweg het hy so geleer. Smulovitz het saans in sy winkel op die grondvloer geslaap, en sy etes moes hy voorberei op 'n stoof in die middel van die vertrek sonder skoorsteen. Sy saak het net mooi op dreef gekom toe oorlog tussen die Transvaal en Brittanje aan die kom is. Die bestuur van die Kleinfonteinmyn het aangebied om sy voorrade in die mynpakkamer toe te sluit. Hy kon nog 'n geleentheid op 'n beeswa kry wat op pad na Kaapstad toe was.

[Die Eerste Jode. In: Humphriss, D., Thomas, D.G, Cowley, A (red.) & Mathewson, J (red.). 1968. Vertaal deur: Bartho Smith. Benoni:Seun van my smart - Die maatskaplike, politieke en ekonomiese geskiedenis van 'n Suid-Afrikaanse goudmyndorp. Benoni: Stadsraad van Benoni. pp.4-5.]

Met Smulovitz se terugkeer na die oorlog (soos die meeste Jode wat voor die oorlog besighede op Benoni gehad het), moes hy vind die pakkamer is geplunder. Om sake te vererger het sy vennoot wat voor hom teruggekom het die onmin van die Johannesburgse groothandelaars op die hals gehaal - hulle het geweier om krediet aan hom toe te staan. Uiteindelik kon wel een oorreed word om hom geld voor te skiet om voorrade aan te koop. Toe sy voorraad uitverkoop was, het hy sy skuld in Johannesburg gaan betaal en meer ware gekoop. Soggens om vieruur het Smulovitz sy winkel oopgemaak om limonade aan die Sjinese mynwerkers te verkoop wat van hul nagskof afkom en saans het hy om tienuur weer sy winkel gesluit - hy het dus agttien uur per dag gewerk. Op hierdie wyse het hy vir hom 'n groot saak opgebou, vir hom eiendom in die hartjie van Benoni gekoop en sy naam deur eensydige akte na Samuels laat verander. Hy het as gesiene burger van die myndorp gesterf.

Die uitbreiding van die goudmynbedryf het nog baie ander Jode na Benoni getrek. Die geleerde Jode was in staat om met die mynamptenare te onderhandel. Dié was weer tog te bly om die bestuur van mynkonsessiewinkels aan die Jode toe te sê, aangesien die mynamptenare neergesien het op die "Bantoe-handel" en dit beskou het as "uiters geskik vir die Jode". Prysonderhandeling met die swart mynerklantebasis was hul forte. Die toenemende handel het nog winkelklerke regverdig, en nog familielede uit Litaue is laat kom. Die nefies en niggies het oor en weer met mekaar Jiddisj gepraat, terwyl die Litauer (wat geen Afrikaans of Engels magtig was nie) gou 'n Nguni-taal aangeleer het om sy klante beter te verstaan.

Die Litause Jode het feitlik nooit kontak met dié buite die kampongs gehad nie. 'n Beroep is op die Jode van Benoni gedoen om hulle na hul huise uit te nooi, maar dit het nie geslaag nie, omrede daar maar 'n standverskil tussen die Engelse Jode (die meestal gegoede immigrante uit Kaapstad of Londen) van Benoni en die Litause Jode van die myne ontstaan het. Dit het op sy beurt weer die Litause Jode ter wille van aanvaarding genoop om te verengels. Soos meer geld beskikbaar geraak het, is die kinders na staatskole toe gestuur, en indien die seun skrander en die geld genoeg was, kon hy selfs universiteit toe gestuur word om in die Medisyne, Tandheelkunde of Regte te studeer. Dit sou sy sosiale status en mobiliteit net verder verbeter. Indien die omstandighede minder gunstig was, is hy na 'n tegniese kollege gestuur om as oogkundige of apteker opgelei te word. Die rede hiervoor was eenvoudig: daar sou in die afsienbare toekoms beslis 'n tekort aan professionele ambagslui in die gebied wees.

Terwyl Max Ginsberg in 1906 sy dienste vir die gesondheidsraad aangebied het, het Israel Kuper (op tienjarige leeftyd in 1893 in Suid-Afrika aangekom en later die eerste Joodse burgemeester van Benoni in 1917 geword) hom as regsgeleerde in 1908 op Benoni kom vestig. Kuper raak in die 1914-staking op die dorp betrokke en is tronk toe gestuur nadat Jan Smuts die krygswet afgekondig het. Hoewel hy sy invloed as regsgeleerde en raadslid kon laat geld het, het hy eerder die 21 dae in die tronk vertoef. Al die munisipale dokumente wat hy moes onderteken is na die tronk op Boksburg gebring. Hy is saam met die ander stakers op 'n Saterdag vrygelaat, en as ortodokse Jood het hy die aanbod om na Benoni te ry van die hand gewys en sy sabbatsreis te voet afgelê.

Morris Nestadt (ook later burgemeester van Benoni) moes weer op die moeilike manier sy pad boontoe vind: sy vader, Jacob Nestadt, was 'n saalmaker van beroep wat in die grootste armoede in Kaapstad gewoon het, nadat hy nie toegelaat is om voet aan wal in Kaapstad te sit nie; 'n epidemie het pas op die skip uitgebreek. Jacob Nestadt laat sy gesin in 1892 agter om na Fordsburg, Johannesburg sy geluk op die proef te stel. Toe sy vrou later by hom aansluit, is Morris in 'n klein agterkamertjie gebore. Die gesin het in 1904 op Benoni aangekom (toe Morris tien jaar oud was). Morris doen aanvanklik werk as koerantverkopertjie. Hy verlaat die skool op 14-jarige ouderdom om as klerk in diens gestel te word by die New Modderfontein-goudmyn. Toe 'n verhoging hom geweier is, gaan werk hy op Benoni by die Skot George Rennie (self iemand wat vroeër hierdie myn verlaat het) wat 'n eiendomsagentskap op die been gebring het. Terwyl Nestadt hierdie agentskap agtergelaat is om te behartig, het hy ook Boekhou by W. D. Wells begin loop en terselfdertyd vier stelle boeke vir twee kafees, 'n loodgieter en 'n klerewinkel gehou. Altesaam het dit sy werksdag tot sestien ure verleng.

In die dorp wat besig was om uit te brei en welvarend te word, het die Jode se spekulasie met groot saketransaksies en sake-eiendomme meestal suksesvol verloop. Teen 1968 behoort die meeste van die sake-eiendomme in die middestad, asook die groter woonstelblokke, aan die Jode.

[Die Groei van die Joodse Bevolking. In: Humphriss, D., Thomas, D.G, Cowley, A (red.) & Mathewson, J (red.). 1968. Vertaal deur: Bartho Smith. Benoni:Seun van my smart - Die maatskaplike, politieke en ekonomiese geskiedenis van 'n Suid-Afrikaanse goudmyndorp. Benoni: Stadsraad van Benoni. pp.9 tot 13.]


Cquote2.svg

As jy enige vrae het of iets onduidelik klink, vra gerus. Ek sal dan antwoorde in die boek soek. Suidpunt (kontak) 14:45, 13 November 2017 (UTC)

Jy kan dit gerus self bywerk en dan die bronne as verwysings inwerk. So nie dink ek het ons al genoeg inligting vir 'n afsonderlike artikel, Jode in Benoni. Morne (kontak) 15:00, 13 November 2017 (UTC)
Reg so. Suidpunt (kontak) 15:18, 13 November 2017 (UTC)

Eggsa-graftefoto's[wysig bron]

Hallo en jammer ek pla weer.

Ek het Morris Nestadt se graf opgespoor by Eggsa. Natuurlik by die Joodse deel van die begraafplaas. Is daar enige spesiale vergunnings of metodes wat mens moet doen voor jy die foto oplaai op die Afrikaanse Wikipedia? Ek wil maar net bietjie meer agtergrond inwin - ek wil nie ons Wiki in die moeilikheid bring nie. Suidpunt (kontak) 16:30, 13 November 2017 (UTC)

Hulle het toestemming gegee dat ons al die foto's mag gebruik. Morne (kontak) 17:02, 13 November 2017 (UTC)

NG gemeente Rondebosch[wysig bron]

Cscr-featured.svg Baie geluk! Hierdie artikel is as voorbladartikel aangewys
NG gemeente Rondebosch, ’n artikel waarby jy ’n groot bydrae gelewer het, is deur ’n gebruiker as ’n spogartikel geïdentifiseer en deur die gemeenskap tot voorbladartikel verkies. Dankie vir jou bydrae. Sien gerus Wikipedia:Voorbladartikel vir ons versameling spogartikels, of nomineer self ’n artikel vir voorbladstatus by Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad.


Goeienaand Morne, dis 'n puik artikel, baie dankie! Mag jy nog die {{Inligtingskas Kerk}} byvoeg? Groete. -- SpesBona 20:34, 19 November 2017 (UTC)

Concordia en Concordia, Noord-Kaap[wysig bron]

Morne, interessant dat jy beide artikels geskep het - 10 jaar uitmekaar! Kan jy dit dalk versmelt? Groete! Oesjaar (kontak) 05:31, 22 November 2017 (UTC)

 :-) En ook dat ek 'n rooi skakel in die artikel oor Ben Bouwer na Concordia gekry het; was seker 'n tikfout. Ek maak so! Morne (kontak) 06:22, 22 November 2017 (UTC)

Petrus Coetzee[wysig bron]

Cscr-featured.svg Baie geluk! Hierdie artikel is as voorbladartikel aangewys
Petrus Coetzee, ’n artikel waarby jy ’n groot bydrae gelewer het, is deur ’n gebruiker as ’n spogartikel geïdentifiseer en deur die gemeenskap tot voorbladartikel verkies. Dankie vir jou bydrae. Sien gerus Wikipedia:Voorbladartikel vir ons versameling spogartikels, of nomineer self ’n artikel vir voorbladstatus by Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad.


Groete. -- SpesBona 20:34, 26 November 2017 (UTC)

Johan de Ridder[wysig bron]

Cscr-featured.svg Baie geluk! Hierdie artikel is as voorbladartikel aangewys
Johan de Ridder, ’n artikel waarby jy ’n groot bydrae gelewer het, is deur ’n gebruiker as ’n spogartikel geïdentifiseer en deur die gemeenskap tot voorbladartikel verkies. Dankie vir jou bydrae. Sien gerus Wikipedia:Voorbladartikel vir ons versameling spogartikels, of nomineer self ’n artikel vir voorbladstatus by Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad.


Groete. -- SpesBona 20:34, 3 Desember 2017 (UTC)

Afrikaanse Wikinews[wysig bron]

Aweh. Ek sou dit geweldig waardeer indien jy die kort berig oor die skuldigbevinding in die Winnie Rust-moordsaak sou proeflees. Groete. K175 (kontak) 12:10, 5 Desember 2017 (UTC)

Hi! Dis gedoen. Morne (kontak) 13:06, 5 Desember 2017 (UTC)
Kwaai! K175 (kontak) 13:11, 5 Desember 2017 (UTC)

Jode in Suid-Afrika[wysig bron]

Cscr-featured.svg Baie geluk! Hierdie artikel is as voorbladartikel aangewys
Jode in Suid-Afrika, ’n artikel waarby jy ’n groot bydrae gelewer het, is deur ’n gebruiker as ’n spogartikel geïdentifiseer en deur die gemeenskap tot voorbladartikel verkies. Dankie vir jou bydrae. Sien gerus Wikipedia:Voorbladartikel vir ons versameling spogartikels, of nomineer self ’n artikel vir voorbladstatus by Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad.


Baie dankie vir hierdie mooi en interessante artikel. Groete. -- SpesBona 20:34, 10 Desember 2017 (UTC)