Gaan na inhoud

Nikolaas van Mira

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Nikolaas van Mira
225
225

Gebore Tradisioneel 15 Maart 270[1],
Sterfte Tradisioneel 6 Desember 343 (op 73)
Feesdag

Sint Nikolaas van Myra [lower-alpha 1] (tradisioneel n. 15 martie 270, Patara, provincia),[2][3] [lower-alpha 2] ook bekend as Nicholas van Bari, was 'n vroeë Christelike biskop van die antieke Griekse seestad Myra in Klein-Asië ( greacă veche Μύρα, die moderne stad Demre, Turkye) tydens die Romeinse Ryk. As gevolg van die vele wonderwerke wat aan sy voorbidding toegeskryf word, staan hy ook bekend as Nicholas die Wonderwerker. Sint Nikolaas is die beskermheer van : matrose, handelaars, boogskutters, diewe wat spyt is, kinders en studente uit verskeie stede en lande in Europa. Sy reputasie het onder die gelowiges ontwikkel, soos algemeen was vir vroeë Christelike heiliges, en sy legendariese gewoonte om geheime geskenke te gee het aanleiding gegee tot die tradisionele model van Kersvader ("Sint Nikolaas") deur Sinterklaas.

Baie min is bekend oor die historiese Sint Nikolaas. Die vroegste verslae van sy lewe is eeue na sy dood geskryf en bevat baie legendariese uitwerkings. Daar word gesê dat hy in die Griekse hawe Patara, in die Lycia- streek van Klein-Asië, vir ryk Christenouers gebore is. In een van die vroegste getuigde en bekendste voorvalle van sy lewe, word gesê dat hy drie meisies gered het om tot prostitusie gedwing te word deur elke aand vir drie nagte 'n sak goue munte by die venster van hul huis uit te gooi, so dat hulle pa 'n bruidskat vir elkeen van hulle kon betaal. Ander vroeë verhale vertel van hom wat 'n storm op see stilgemaak het, drie onskuldige soldate gered het van mislukte teregstelling, en 'n demoonbesete boom afgesaag het. In sy jeug word gesê dat hy 'n pelgrimstog na Egipte en die gebied van Palestina gemaak het. Kort na sy terugkeer het hy biskop van Myra geword. Hy is later in die tronk gegooi tydens die vervolging van Diocletianus, maar is vrygelaat na die toetrede van Konstantyn. 'n Vroeë lys maak van hom 'n deelnemer aan die Eerste Konsilie van Nicaea in 325, maar hy word nooit in enige geskrifte genoem deur mense wat werklik by die konsilie was nie. Laat, ongegronde legendes beweer dat hy tydelik geëkskommunikeer en gevange geneem is tydens die Raad vir die klap van die ketter Arius. Nog 'n laat bekende legende vertel hoe hy drie kinders opgewek het wat deur 'n slagter vermoor en gepekel is in pekel wat beplan het om hulle as varkvleis te verkoop tydens 'n hongersnood.

Minder as 200 jaar na Nicholas se dood is die "St. Nicholas"-kerk in Mira gebou onder bevel van Theodosius II oor die terrein van die kerk waar hy as biskop gedien het, en Nicholas se oorskot is verskuif na -'n sarkofaag van daardie kerk. In 1087, terwyl die Christelike Griekse inwoners van die streek deur die nuut aangekome Moslem Seljuk Turke onderwerp is, en kort nadat hul kerk deur die Katolieke Kerk tot skeuring verklaar is, het 'n groep handelaars uit die Italiaanse stad Bari die meeste Nicholas se beendere verwyder. van sy sarkofaag in die kerk, sonder magtiging, en het hulle na sy tuisdorp gebring, waar hulle nou in <i id="mwPA">die Basilica di San Nicola</i> vasgelê is. Die oorblywende beenfragmente van die sarkofaag is later deur Venesiese matrose verwyder en tydens die Eerste Kruistog na Venesië geneem. Daar word gesê dat sy oorblyfsels in Bari 'n wonderbaarlike waterige stof uitstraal, bekend as " manna " of " mirre ", wat sommige lede van die gelowiges glo bonatuurlike kragte besit.

Biografie

[wysig | wysig bron]

Alle biografiese elemente is laat en twyfelagtig. Sint Nikolaas van Mira word vir die eerste keer in die 6de eeu genoem, in die Romeinse Martyrologie ; dit het nie gegaan oor enige melding van die heilige as sodanig nie, maar slegs oor die visioen toe Sint Nikolaas die Lycian in 'n droom aan Konstantyn die Grote verskyn het en hom gevra het om drie ter dood veroordeelde soldate te vergewe. Trouens, die fees op 6 Desember herdenk juis hierdie visioen.

Ook in die 6de eeu sou Nicolae Sionite, biskop van Pinara, 'n kerk gebou het ter ere van Saint Nicolae de Mira van Lycia.

Alle ander biografiese elemente oor Sint Nikolaas kom na ons uit die Goue Legende van Iacob de Voragina, geskryf in 1264.

Un cult neînsemnat al sfântului Nicolae de Mira își face apariția în Occident, o dată cu Nicolae I († 867), papa Romei, care zidește, în bazilica <i id="mwVQ">Santa Maria Maggiore</i>, un altar lateral dedicat patronului său.

In die 10de eeu begin die kultus van Sint Nikolaas in die Weste versprei: Othon III, in Duitsland, het 'n kerk van die Bisantynse rite by Burtscheid (naby Aken ), gebou waarvan Sint Nikolaas die beskermheer is.

Die gewilde kultus van Sint Nikolaas dateer uit die 11de eeu. Die Kruisvaarders het oorblyfsels uit die Ooste gebring, en gewoonlik het die groot Westerse stede wat die oorblyfsels van 'n Oosterse heilige ontvang het, daardie heilige as hul beskermheer geneem. So het die kruisvaarders van Bari (in Italië ) die oorblyfsels van Sint Nikolaas van Mira saamgebring. Destyds het Aartsbiskop Nikolaas van Venesië twee kerke gebou, een in 1036, waarskynlik in Bari, en die ander in 1039 in Venesië, waarin die oorblyfsels geplaas kon word. Twee diplomas van hierdie biskop word bewaar, asook die name van die twee-en-sestig mans wat die oorblyfsels uit die Ooste gebring het. Die twee kerke is op 9 Mei 1098 ingewy. Die twee aartsbiskoppe, Ilie van Bari en Nikolaas van Venesië, het die kultus van Sint Nikolaas in die Weste versprei. Boonop het die Pous van Rome, Urban II, die kultus van Sint Nikolaas in Bari geken, waar wonderwerke na bewering verrig is, iets waarvoor die Pous aan Elia die homophorus toegeken het.

'n Moderne metaalikoon van St. Nicholas, deur die Bulgaarse kunstenaar Gheorghi 'Ciapa' Ciapkanov, wat die beskermheilige van vissermanne uitbeeld wat 'n vis vashou. Die ikoon word gevind by "Gilbert" House in Stanley, Falkland/Malvinas-eilande.

Ná die kerstening van die Slawiërs het die kultus van Sint Nikolaas dié van die god Mikula, die god van landbou, vervang. Maar eintlik is sommige van mening dat die Russe Sint Nikolaas sou geken het danksy die Russiese diaspora van Bari. Hier het die Russe hul kerk aan Sint Nikolaas opgedra, toe die hospitaal en die hospies. Die goue legende is in Slawies vertaal, vanwaar dit die Russiese synaxar binnegegaan het.

In die twaalfde eeu betree Sint Nikolaas die diensboeke van die klooster "Saint Trudo" (Belgiese dorp Sint-Truiden ). Van hier af bereik sy kultus Roskilde ( Denemarke ), Vadstena ( Swede ) en ongeveer veertig dorpe in Ysland. In die 13de eeu bereik fragmente van die oorblyfsels van Sint Nikolaas die Canterbury- katedraal, en die kultus van die heilige begin versprei, danksy invloed van die vasteland.

Bekend as la Nikolaus in Duitsland, Sinterklaas in België en Nederland, en Kleeschen in Luxemburg, is dit 'n vakansiedag wat verband hou met die historiese figuur Nikolaas van Myra. Kersvader in die Engelstalige wêreld (Santa Claus in Roemenië) het ontstaan deur die vervorming van die Nederlandse woord Sinterklaas. Die vakansie van Kersvader het dié van Sint Nikolaas in baie lande vervang, 'n geleentheid geword om geskenke te gee en vir handelaars 'n geleentheid om hul verkope te verhoog, en het verskyn selfs in lande met geen direkte kulturele verbintenis met Sint Nikolaas nie, soos China.

Sint Nicolaas is die geestelike beskermheer van Nederland, Rusland, die Franse provinsie Lotharingen, asook verskeie Wes-Europese stede, insluitend Bari, ens. Sint Nicolaas staan bekend as die beskermer van die onregverdige beskuldigdes, handelaars, reisigers, ongetroude meisies, bruide en veral jong kinders.

Plekke van aanbidding

[wysig | wysig bron]

In Roemenië

[wysig | wysig bron]
  • "St. Nicholas" Kerk van Bacău, Rooms-Katoliek
  • "St. Nicholas"-kerk van Brăila, Roemeens-Ortodokse
  • Die Russiese Kerk in Boekarest, Russies-Ortodoks
  • "St. Nicholas"-kerk in Constanța, Roemeens-Ortodokse
  • "St. Nicholas"-kerk in Cuhea, verenigde Roemeens (Grieks-Katoliek)
  • Die Koninklike Kerk van Curtea de Argeș, Roemeens-Ortodokse
  • "St. Nicolae"-kerk in Densuș, Roemeens-Ortodokse en United Romanian
  • Die aartsbiskopale katedraal van Galați, Roemeens-Ortodokse
  • "St. Nicolae Domnesc" Kerk van Iași, Roemeens Ortodoks
  • Die biskoplike katedraal van Miercurea Ciuc, Roemeens-Ortodokse
  • "St. Nicholas" Kerk van Odorheiu Secuiesc, Rooms-Katoliek
  • "St. Nicholas"-katedraal in Oradea, Verenigde Roemeens (Grieks-Katoliek)
  • "St. Nicholas" Kerk van Suceava, Roemeens-Ortodokse
  • "St. Alexander en St. Nicholas"-katedraal van Sulina, Roemeens-Ortodokse
  • "St. Nicholas" Kerk van Şcheii Brașovului, Roemeens-Ortodokse
  • "St. Nicholas"-kerk in Timișoara, Serwies-Ortodoks
  • Die biskoplike katedraal van Tulcea, Roemeens-Ortodokse
  • "St. Nicholas"-katedraal van Oltenița, Roemeens-Ortodoks
  • Kerk "St. Hiërarg Nicolae" [1] van Sângeorz-Băi, Roemeens-Ortodokse
  • Saint Nicholas-kerk in Dorohoi

Die legende

[wysig | wysig bron]
"Saint Nicholas", skildery deur Tintoretto (1518-1594). Wene Museum vir Kunsgeskiedenis.

Die legende sê dat drie susters, die dogters van 'n arm edelman, nie kon trou nie weens hul swak finansiële situasie. Daar word gesê dat toe die oudste meisie die tyd van huwelik bereik het, Nicolae, wat reeds 'n biskop geword het, 'n klein sakkie goud snags by die deur van die edelman se huis gelos het.

Die storie is herhaal presies toe dit tyd was vir die tweede meisie om te trou. Toe die tyd vir die derde dogter aanbreek, het die edelman wag gehou om uit te vind wie dit was wat goed gedoen het aan sy dogters. Daardie aand het hy gesien hoe die biskop die sak goud los. Daar word gesê dat Sint Nikolaas op die dak geklim het en die sak deur die skoorsteen van die huis losgelaat het, in 'n sokkie wat gelaat is om droog te word, en daarom het die gebruik ontstaan om sokkies aan die kaggel te hang.

Nadat die meisies se pa gesien het wat gebeur het, het Nicolae hom gevra om dit geheim te hou, maar hy kon nie die versoeking weerstaan om meer te vertel nie. Sedertdien het enigiemand wat ’n onverwagse geskenk ontvang het, Nicolae daarvoor bedank. Die drie sakke goud wat as geskenk aan adellike meisies gegee is, het die simbool van Sint Nikolaas geword in die vorm van drie goue balle (in Westerse ikonografie).

Ook volgens die legende sou Nicolae de Mira een van die 318 deelnemers van die Raad van Nicaea (vandag İznik, Turkye) gewees het.

  • in die Bisantynse kalender: 6 Desember (de facto gevier op 19 Desember deur die meeste Ortodokse kerke, as gevolg van die gaping tussen die burgerlike en kerklike kalenders)
  • in die Latynse kalender: 6 Desember
  • in die Lutherse kalender: 6 Desember
  • in die Anglikaanse kalender: 6 Desember

oorblyfsels

[wysig | wysig bron]

Die heilige se regterhand, ontvang deur Mihai die Dapper as 'n beloning vir sy verdienste in die oorlog teen die Moslems, selfs van die kardinaal van Bari, is deur hom geskenk aan die "Saint Gheorghe Nou" Kerk in Boekarest, iewers rondom die jaar 1600[6]

'n Deel van die heilige oorblyfsels is ook by die "Vatra Luminoasa"-kerk.

Die beeld van Kersvader in die wêreld van kinders

[wysig | wysig bron]

In die nag van 5 tot 6 Desember laat kinders gewoonlik hul skoongemaakte stewels voor die deur en wag in die hoop dat hulle geskenke, gewoonlik uit lekkers, sal ontvang. In sommige gebiede laat kinders Santa-water of wortels vir sy perd. In baie streke van Roemenië en die Republiek van Moldawië vind kinders op die oggend van 6 Desember, benewens lekkers, lekkergoed en vrugte (of 'n speelding of 'n paar munte) - as dit goed was, 'n stomp (of 'n aartappel of ’n steenkool) – as hulle stout was.[7][8]

Sint Nikolaas word op 9 Mei in Sinaxar herdenk. Ook op hierdie dag, die herdenking van die verskuiwing van die oorblyfsels van Sint Nikolaas van Mira na Bari, in 1087, toe die streek Mira Lichia in die hande van die Mohammedaanse Turke geval het.

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. Book of Martyrs. Catholic Book Publishing. 1948.
  2. "Who is St. Nicholas?". St. Nicholas Center. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Oktober 2010. Besoek op 7 Desember 2010.
  3. "St. Nicholas". Orthodox America. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 September 2011. Besoek op 7 Desember 2010.
  4. 4,0 4,1 Seal 2005, p. 2.
  5. Seal 2005, pp. 2–3.
  6. O enigmă istorică descifrată de EVZ: Mâna dreaptă a Sfântului Nicolae este la București!, 19 iulie 2014, Mihnea-Petru Pârvu, Evenimentul zilei, accesat la 20 iulie 2014
  7. Legenda lui Mos Nicolae
  8. Ioana Alexandra. "Moș Nicolae: Tradiții, obiceiuri și legende din România și Europa". mondonews.ro. Besoek op 1.XII.2021. {{cite web}}: Gaan datum na in: |access-date= (hulp)AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link)

Notas

[wysig | wysig bron]
  1. Grieks: Ἅγιος Νικόλαος, Hágios Nikólaos; Sjabloon:Lang-la
  2. Data nașterii și anul decesului sunt incerte,[4] dar 6 decembrie este de multă vreme stabilită drept zi a decesului.[4] Jeremy Seal remarca: „cum vampirii se feresc de lumina zilei, și sfinții se disting de muritorii de rând după aniversările pe care le țin. Se comemorează data morții lor, și nu cea a nașterii.”[5]

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]