Ongebluste kalk

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Eienskappe

Algemeen

Naam Ongebluste kalk 
Ander name kalsiumoksied
Struktuurformule van
Oxido calcio.jpg
Chemiese formule CaO
Molêre massa 56.08 [g/mol] [1]
CAS-nommer 1305-78-8 [1]
Fasegedrag  
Selkonstantes a=481.1 pm[2]  
Ruimtegroep Fm3m (Haliet-tipe)[2] 
Nommer 225  
Strukturbericht B1
Smeltpunt 2572 °C [1]
Kookpunt 2850 °C [1]
Digtheid 3,33 (rel) [1]
Oplosbaarheid

Suur-basis eienskappe

pKa

Veiligheid

Flitspunt onbrandbaar

Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande.

 

Ongebluste kalk of kalsiumoksied (CaO) is 'n belangrike grondstof wat baie toepassings het.

Vorming[wysig | wysig bron]

Ongebluste kalk word uit kalksteen (wat uit kalsiumkarbonaat bestaan) deur 'n ontbindingsreaksie by hoë temperature vervaardig.

Blusreaksie[wysig | wysig bron]

Ongebluste kalk gee die gebluste vorm in 'n reaksie met water wat baie hitte vrystel.[3]

Eienskappe en gebruik[wysig | wysig bron]

Ongebluste kalk is 'n korrosiewe stof wat heftig met water reageer. Dit is 'n sterk Lewis-basis. Die produksie van ongebluste kalk deur kalsinering is een van die oudste chemiese prosesse. Die eienskappe van die produk hang af van die kalsineringstemperatuur. Gewoonlik is dit ongeveer 850 °C, maar die spesifieke oppervlak van 'n produk wat by 1250 °C gekalsineer is, is laer (ong. 4 cm2/g) en by 1750 °C is die produk amper volledig gesinter met 'n relatiewe digheid van 91-92%. Die sintering verminder die gevoeligheid vir vog.

Glas[wysig | wysig bron]

Ongebluste kalk word saam met silika (sand) en natriumkarbonaat (soda) gesmelt om glas te vervaardig. Hierdie proses is ook baie oud (ongeveer 12 000 jaar).[3]

Silikate[wysig | wysig bron]

'n Ander belangrike toepassing is in die ysterproduksie. Ystererts bevat silikate. Kalsiumoksied word toegevoeg (ongeveer 40 kg per 1000 kg yster) om kalsiumsilikate te vorm. Hierdie slak is nie mengbaar met die vloeibare yster nie en kan afgetap word. In die aluminiumproduksie word dit ook gedoen.[4]

Karbied[wysig | wysig bron]

Saam met koolstof (kooks) vorm dit kalsiumkarbied

Saam met water gee karbied etyn, wat gebruik word as grondstof vir polimere en as brandstof.[4]

Sulfate en fosfate[wysig | wysig bron]

Uitlaatgasse van elektrisiteitsprodusente bevat dikwels swawel in die vorm van swaeldioksied SO2. Ongebluste kalk word gebruik om die gasse daarvan te suiwer. Dié reaksie produseer kalsiumsulfiet:[4]

Op dieselfde wyse kan fosfate uit afvalwater verwyder word:

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Science Lab MSDS (in en)”.
  2. 2,0 2,1 Computational Chemistry of Solid Sate Materials, Richard Dronskowski, 2005, ISBN 978-3-527-31410-2
  3. 3,0 3,1 Richard C. Ropp Encyclopedia of the Alkaline Earth Compounds, Newnes, 2012, ISBN 0444595538, ISBN 9780444595539, 1216 bls
  4. 4,0 4,1 4,2 Shakhashiri scifun.chem.wisc.edu (in en)”.