Supermassiewe swartkolk

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
’n Simulasie van ’n swartkolk voor die Groot Magellaanse Wolk.

’n Supermassiewe swartkolk is ’n swartkolk met ’n massa van tussen 105 en 1010 sonmassas. Wetenskaplikes is oortuig daarvan daar is supermassiewe swartkolke in die middel van die meeste sterrestelsels, ook ons eie Melkweg.

Vorming[wysig | wysig bron]

Hoe supermassiewe swartkolke vorm, is nog onduidelik. Astrofisici stem saam dat wanneer ’n swartkolk in die middel van ’n sterrestelsel voorkom, dit kan groei deur materie aan te trek en met ander swartkolke saam te smelt. Die vorming van gewone (stergrootte) swartkolke wat ontstaan nadat ’n ster ingeplof het, is wyd bestudeer en deur waarnemings bevestig.

Dit lyk egter of daar ’n gaping tussen stellêre en supermassiewe swartkolke is. Eersgenoemde word gevorm wanneer ’n ster die einde van sy leeftyd bereik en kan tot sowat 33 sonmassas wees. Die minimum grootte van ’n supermassiewe swartkolk is ’n paar honderdduisend sonmassas. Dit lyk of daar baie min swartkolke tussen hierdie uiterstes voorkom, wat daarop dui dat hulle op verskillende maniere gevorm word. Daar is ook aanduidings dat supermassiewe swartkolke redelik vroeg in die heelal ontstaan het, toe dit minder as ’n miljard jaar oud was.

Sterrekundiges is seker daarvan ’n supermassiewe swartkolk kom in die middel van die Melkweg voor.[1] Dit is sowat 26 000 ligjare van ons sonnestelsel af, in ’n streek genaamd Sagittarius A*.

Verwysings[wysig | wysig bron]

Crystal txt.png Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
  1. Henderson, Mark, "Astronomers confirm black hole at the heart of the Milky Way", Times Online, 2008. URL besoek op 2009-05-17.
Soorte sterre en sterregroepe
HD 820.jpg
 Sterre   SterDwergsterWitdwergSwartdwergRooidwergGeeldwergBruindwergSubdwergReusesterHelder reusSuperreusHiperreusSubreusRooireusBloureusNeutronsterKwarksterPulsarBloudwaalsterCepheïedVeranderlike sterOpvlamsterRR Lyrae-sterWolf-RayetsterT Tauri-sterHerbig Ae/Be-sterPoolster
 Sterregroepe   DubbelsterX-straaldubbelsterVeelvoudige sterSterreswermSterrestroomSterrestelselMelkwegSterrestelselswermSuperswerm
 Verwante voorwerpe   NovaSupernovaSupernova-oorblyfselHipernovaNewelPlanetêre newelProtoplanetêre skyfMessier-voorwerpHeelalMultiversumSterrebeeldAsterismeSterreklassifikasieSwartkolkSupermassiewe swartkolkKwasarSuperholteInterstellêre mediumMolekulêre wolk
 Lyste   Lys van sterrekundige katalogusseLys van naaste sterreLys van grootste sterreLys van gewone name van sterre