Poolster

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Baan van die noordelike hemelpool tussen die sterre.
Baan van die suidelike hemelpool tussen die sterre.

Die poolsterre is die sterre wat die naaste aan die verlengde as van die Aarde by die noordelike en die suidelike hemelpool lê. In die nag lyk dit vanweë die rotasie van die Aarde of alle sterre om die pole draai; die poolsterre draai egter nie en bly op een plek staan. Dit was voor die ingebruikneming van elektroniese stelsels soos GPS baie belangrik vir navigasie.

Tans is Polaris (alfa Ursae Minoris) in die sterrebeeld Klein Beer die noordelike poolster. In die suide is geen ster helder genoeg om ’n poolster te wees nie. Die Suiderkruis is ver van die suidelike hemelpool af, maar sy vertikale as wys na die suidelike hemelpool en hy is dikwels as rigtingwyser na die suidpool gebruik.

Vanweë sy beweging (presessie) beskryf die aarde se as in 25 770 jaar ’n groot draaiende keël aan die hemel, sodat die twee hemelpole in ’n sirkel beweeg. Daarom vervul verskillende sterre op verskillende tye die rol van poolsterre.

Polaris is tans minder as 1 graad van die pool af, of een en ’n half keer die skynbare diameter van die maan, en is steeds besig om al nader na die pool te beweeg.

Noordelike poolsterre[wysig]

  • Wega alpha Lyrae (ca. 12000 v.C.)
  • Thuban alpha Draconis (ca. 2800 v.C.)
  • Kocab beta Ursae Minoris (ca. 1000 v.C.)
  • Polaris alpha Ursae Minoris (2100 n.C.)
  • gamma Cephei (ca. 4145 n.C.)
  • Adleramin alpha Cephei (ca. 7530 n.C.)
  • Wega alpha Lyrae (ca. 14000 n.C.)

Suidelike poolsterre[wysig]

  • Geen ster word tans beskou as die suidelike poolster nie.
  • omega Carinae (ca. 5770)
  • upsilon Carinae (ca. 6850)
  • Turais iota Carinae (ca. 8075)
  • delta Velorum (ca. 9240).