Tenzin Gyatso

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Tenzin Gyatso
’n Beeld van die betrokke persoonlikheid.
Die Dalai Lama in San Francisco, 2014.

Geboortenaam Lhamo Dondrub
Gebore 6 Julie 1935 (1935-07-06) (81 jaar oud)
Taktser, Amdo, Tibet
Nasionaliteit Vlag van Indië Indië
Ouers Choekyong Tsering die 9de
Diki Tsering
Titel Die 14de Dalai Lama
Termyn in amp 17 November 1950 – hede
Voorganger Thubten Gyatso
Eerbewyse Nobelprys vir Vrede (1989)
Religie Boeddhisme
Dalai Lama's Signature.svg

Tenzin Gyatso, die 14de Dalai Lama (gebore as Lhamo Dondrub, 6 Julie 1935), is die huidige en langslewende Dalai Lama,[1] wat belangrike monnike is van die Gelug, die jongste skool van Tibettaanse Boeddhisme.[2] Die hoof van dié skool is in naam die Ganden Tripas. Die 14de Dalai Lama het die Nobelprys vir Vrede in 1989 ontvang en is bekend vir sy passievolle voorspraak vir Tibettane wêreldwyd.

Lewensgeskiedenis[wysig | wysig bron]

Tenzin Gyatso in Wene, Oostenryk, in 2012.

Lhamo Dhondrup, die vierde oudste seun van ’n arm arbeidersgesin, is op op die Tibettaanse dorp Taktser in die Amdo-provinsie gebore.[3] Nadat die 13de Dalai Lama oorlede is, is soekpartye uitgestuur om sy opvolger te vind en hulle het die tweejarige Lhamo herken as die 14de reïnkarnasie van die Dalai Lama. In 1939, net ná sy vierde verjaardag, is hy na die hoofstad, Lhasa, gebring waar hy amptelik as die nuwe Dalai Lama bekragtig is.[4]

Hy het die grootste deel van sy kinderlewe saam met leermeesters of op sy eie deurgebring. Sy opleiding as Boeddhistiese monnik het begin toe hy ses jaar oud was en het ingesluit ’n bestudering van groot volumes Boeddhistiese leringe, gereelde meditasiesessies en die bemeestering van die vaardigheid om oor godsdienstige onderwerpe te debatteer.

In 1949 het die kommuniste die burgeroorlog in Sjina gewen en op 7 Oktober 1950 het die Sjinese mag Tibet ingeval. Die 15-jarige Dalai Lama is opgeroep om politieke gesag te aanvaar. Sy eerste stap was ’n beroep op die Verenigde Nasies, maar dit is afgewys.

In die daaropvolgende nege jaar het hy probeer om vreedsaam met die Sjinese saam te leef, maar teregstellings en verwoesting deur die Sjinese het gelei tot ’n groot opstand op 10 Maart 1959 in Lhasa. Die Sjinese het die opstand onderdruk en die Dalai Lama het uit Tibet gevlug. Hy het asiel in Indië gekry. Sedert 1960 woon hy in Dharamsala in Noord-Indië.

In Indië het hy in 1959 ’n demokratiese regering in ballingskap gestig wat hom beywer vir die bevryding van Tibet en die welsyn van die nou meer as 120 000 Tibettaanse vlugtelinge. Hy het 53 landbou-vlugtelinggemeenskappe begin, die skepping van ’n Tibettaansse skoolstelsel bestuur, verskeie kultuurinstellings ingewy om Tibet se kuns en wetenskap te bewaar en meer as 200 abdye hervestig om die Boeddhisteleringe lewend te hou.

Sedert sy eerste oorsese besoek in 1967, het hy uitgebreid deur die wêreld gereis; hy bied lesings aan en werf ondersteuning vir die Tibettaanse saak. Hy word dikwels deur wêreldleiers genooi om oor wêreldvrede te praat en het die afgelope 40 jaar ’n simbool van vrede geword. In 1989 het hy die Nobelprys vir Vrede ontvang.

Verwysings[wysig | wysig bron]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
  1. Definition of Dalai Lama in English”. Oxford Dictionaries. URL besoek op 2 Mei 2015.
  2. Van Schaik, Sam (2011). Tibet: A History. Yale University Press. p. 129. ISBN 978-0300154047. 
  3. From Birth to Exile | The Office of His Holiness The Dalai Lama”. Dalailama.com. URL besoek op 27 November 2011.
  4. Chronology of Events”. Office of the Dalai Lama. URL besoek op 29 April 2015.