Aardverwarming
 |
|
| Samestelling van die Aarde se atmosfeer | |
| Stikstof | 78,084% |
| Suurstof | 20,946% |
| Argon | 0,934% |
| Koolstofdioksied | 0,038% |
| Waterdamp | >1% |
| Ander | 0,002% |
Aardverwarming (die Engelse term global warming (globale verwarming) word ook dikwels gebruik) is 'n term wat die styging van die gemiddelde temperatuur van die aarde se atmosfeer en oseane beskryf. Sedert die begin van die twintigste eeu het die gemiddelde temperatuur met ongeveer 0,74 °C gestyg.[1] Die algemene wetenskaplike konsensus is dat hierdie styging in temperature deur die versterking van die kweekhuiseffek veroorsaak word.[2][3] Die kweekhuiseffek word weer op sy beurt hoofsaaklik bevorder deur die mensveroorsaakte toename van koolstofdioksied (CO2) en ander kweekhuisgasse soos metaan en dryfgasse. Daar word voorspel dat die temperature met 1,4 °C tot 5,8 °C tussen 1990 en 2100 kan styg.[4] Dit sal groot sigbare veranderinge vir die mensdom en die omgewing inhou. Aardverwarming is 'n internasionale omgewingskwessie wat mense wêreldwyd raak. Aardverwarming is die gevolg van die opbou van gasse soos koolsuurgas en metaan in die atmosfeer wat die uitstraling van die aarde se hitte vasvang en die effek van 'n kweekhuis meebring waar die hitte kan inkom, maar nie so maklik ontsnap nie. Dit is veral verbranding van steenkool, ru-olie en petrol in kragstasies, fabrieke en motors wat bydra tot hierdie opbou van gasse in die atmosfeer.
'n Versameling van ondersoeke aangaande aardverwarming word in die verslag van die Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) saamgevat. Die paneel is deur die Verenigde Nasies ingestel om die huidige wetenskaplike, tegniese en sosiaal-ekonomiese kennis aangaande aardverwarming te dokumenteer en 'n oorsig daaroor voor te lê.
[wysig] Verklarings
Meeste klimatoloë is dit eens dat die aarde besig is om warmer te word. Daar word voortdurend debatte gevoer aangaande die hoeveelheid verwarming wat aan verskillende oorsake toeskryfbaar is. Die algemene wetenskaplike konsensus is dat die toenemende hoeveelheid kweekhuisgasse in die atmosfeer grotendeels die gevolg van menslike aktiwiteite is. Daar is ook ander moontlike oorsake wat tot die stygende temperature kan bydra, soos son-aktiwiteit en osoon, maar hierdie oorsake is nie sterk genoeg om die stygende temperature te verklaar nie.
[wysig] Bevolkingsgroei
Daar was 'n drastiese toename in die menslike bevolking sedert 1950. Terselftertyd was daar 'n vinnige styging in beide atmosferiese CO2-vlakke en gemiddelde aardtemperature. Vele navorsers bestudeer die verband tussen bevolkingsgroei en ekonomiese ontwikkeling teenoor die jaarlikse tempo van CO2-vrystelling. Die verband aangevoer is dat meer mense meer energie en ander hulpbronne gebruik. Gedurende die produksieprosesse van hierdie hulpbronne word CO2 en ander kweekhuisgasse as afval vrygestel. Navorsers raam dat daar 'n sewevoudige toename in die totale vrystelling van CO2 sal wees vir die ontwikkelende lande en 'n drievoudige toename vir ontwikkelde lande. Dit sal na verwagting lei tot 'n meer as viervoudige toename van CO2 gedurende die 21ste eeu. Die uitwerking van hierdie toename in CO2-vlakke veroorsaak 'n groter styging in temperature in die wêreld. Die impak van aardverwarming op die mensdom sal weer die menslike ontwikkeling beïnvloed; laagliggende dele sal onbewoonbaar word, landbougrond sal onbewerkbaar word as gevolg van onmatige hoeveelhede reënval, en voedselproduksie sal afneem.
[wysig] Verwysings
- ^ IPCC, Fourth Assessment Report
- ^ "Joint science academies’ statement: The science of climate change". Royal Society: 17 Mei 2001. URL besoek op 2007-04-01.
- ^ "Joint science academies’ statement: Global response to climate change". Royal Society: Junie 2005. URL besoek op 2007-04-01.
- ^ Prognose van die temperatuurverandering vir die jare 1990 - 2100 op grida.no.
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Nederlandse Wikipedia vertaal. |
