See

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Turkse kus, Middellandse See
'n Strand in Chili

'n See is 'n groot hoeveelheid soutwater, wat in verbinding staan met 'n ander see of met 'n oseaan, wat ook as 'n see aangedui kan word, behalwe dat 'n oseaan 'n selfstandige geheel vorm met 'n eie sirkulasie (seestroom). 'n See daarenteen, het 'n bodem wat by 'n kontinent (of Kontinentale Plaat) behoort. As die verbinding tussen seë smal is en uit 'n meer of seestrate bestaan, praat mens van 'n binnesee.

Seë word gevoed deur riviere en deur reënwater.

Seestromings[wysig]

Die water op aarde staan nie stil nie, inteendeel, dit is gedurig in beweging. Die getye verplaas elke dag groot hoeveelhede water oor ons planeet en deur drukverskille (veroorsaak deur o.a. temperatuur en soutgraad) en die korioliseffek ontstaan seestromings wat verskuiwings van watermassa oor ons planeet sorg. Hierdie seestromings is een van die belangrikste faktore in die klimaat op aarde, byvoorbeeld die golfstroom voer warmte vanuit die Karibbiese gebied na Europa, wat die oorsaak is dat Europa 'n meer gematigde klimaat as byvoorbeeld Kanada of Siberië het.

Seelewe[wysig]

Die seë op aarde het 'n kritieke rol gespeel by die ontwikkeling van lewe op aarde. Tot sowat 400 miljoen jare gelede is alle lewe alleenlik in water aangetref. Eers in die Geologiese devoon tydperk trek die eerste plante aan land en produseer hulle op groot skaal suurstof, waarna in dieselfde tydvak die amfibieë aan land kon gaan. Nog steeds krioel dit in die seë van lewe, waarvan tans maar net 'n deel ontdek is. Bekende diergroepe wat in en rond seë lewe is visse, seesoogdiere, seeskilpaaie en seevoëls. Maar van minstens so groot belang is minder bekende groepe soos die weekdiere, stekelhuidiges (soos seesterre en seeappels), kreefagtiges en neteldiere. Die basis van die voedselpiramide in die see word gevorm deur eensellige organismes soos die foraminifere, dinoflagellate, radiolaria, diatomeë en plankton. Voorbeelde van ekosisteme in see is koraalriwwe en kelpwoude.

See en die mens[wysig]

Al vanaf die antieke tyd speel die seë 'n belangrike rol vir die mensheid. Hulle is 'n belangrike bron van voedsel en skeepsboutegnieke maak dit vir die mens vir die eerste keer moontlik om groot hoeveelhede goedere oor groot afstande te vervoer. Seë word vervoer-are in die handel en word van militêre belang. Die sagte klimaat wat die golfstroom aan Europa verskaf het was sonder twyfel 'n kritiese faktor gewees in die ontwikkeling van die Europese beskawing en danksy die see het die Europese beskawing sedert die renaissance weer oor die res van die wêreld uitgedy. Later kry die seë 'n funksie in die wereldwye passasiersvervoer en deesdae het hulle veral 'n belang in die goederevervoer. Seë vorm tans 'n noodsaaklike lewensaar van die mensdom se welvaart.

Oorsig van Seë[wysig]

Atlantiese Oseaan

Stille Oseaan

Indiese Oseaan

Noordelike Yssee

Suidelike Oseaan

Volgens die bostaande definisie is die volgende "seë" nie werklik seë nie, maar is inderwaarheid mere:

Seë op die maan[wysig]

Die maan van die aarde het ook seë, maar dan is dit slegs 'n benaming vir vulkaniese vlaktes waarvan mense ten tyde van die naamgewing gedog het dat die verskynsels in der waarheid seë is.

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
See (kategorie)