Apollo-maanmodule

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Apollo 16 se maanmodule

Die Apollo-maanmodule was die landingstuig van die Apollo-ruimtetuig wat gebou is om met twee persone op die maan te land en ook weer veilig terug te keer om met die wentelende Apollo-beheermodule te dok.

Herkoms[wysig | wysig bron]

Die maanmodule is deur Grumman Aerospace gebou. Dit is ontwerp vir maanwentel-koppelings en het bestaan uit 'n landing- en 'n opstyg-gedeelte. Die maanmodule is deur die beheermodule na 'n maan-wentelbaan vervoer. Nadat die maanmodule gebruik is, is daarvan ontslae geraak. Dit is ontwerp om slegs in die buitenste ruimte te kan werk en kon glad nie in die aarde se atmosfeer vlieg nie. Dit is die eerste voorwerp wat ontwerp is om slegs in 'n vakuum te werk. Dit is die enigste bemande vaartuig wat op 'n natuurlike voorwerp in die heelal geland het.

Vordering[wysig | wysig bron]

Onder toesig van Grumman was die LM se ontwikkeling geteister met probleme wat sy eerste onbemande vlug met sowat tien maande en sy eerste bemanningsvlug met drie maande vertraag het. Tog het die LM die mees betroubare komponent van die Apollo-Saturn-ruimtevoertuig geword.[1] Die totale koste van die LM se ontwikkeling en die vervaardigde eenhede was $2,2 miljard ($21,3 miljard in 2016-dollars)[2][3]

Tien maanmodules is die ruimte in gelanseer. Hiervan het ses van 1969 tot 1972 met mense op die Maan geland. Die eerste twee wat gelanseer is, was toetsvlugte in 'n lae aardbaan—die eerste sonder 'n bemanning, die tweede met een. Nog een is deur Apollo 10 gebruik vir 'n kleedrepetisievlug in 'n lae maanbaan, sonder om te land. Een maanmodule het as 'n reddingsboot vir die bemanning van Apollo 13 gefunksioneer, wat lewensondersteuning en aandrywing verskaf het toe hul CSM gedeaktiveer is deur 'n suurstoftenk-ontploffing op pad na die Maan, wat die bemanning gedwing het om hul planne vir 'n maanlanding te laat vaar.

Die ses afdaalstadiums wat geland het, bly steeds op hul landingsplekke; hul ooreenstemmende opstygfases het na gebruik op die maanoppervlak neergestort. Een stygstadium (Apollo 10 se Snoopy) is in 'n heliosentriese wentelbaan weggedoen nadat sy afdaalstadium in 'n maanbaan weggedoen is. Die ander drie LM's is in die Aarde se atmosfeer verbrand: die vier stadiums van Apollo 5 en Apollo 9 het weer elk afsonderlik binnegedring, terwyl Apollo 13 se Aquarius ook volledig binnegekom het, na sy noodmaneuvers.

Werking[wysig | wysig bron]

Skets van die maanmodule

Tydens die lansering van die Saturn V-vuurpyl is die maanmodule, met sy landingspote ingetrek, onder die Apollo-beheer en diensmodule (BDM) gestoor, in die tussentydse stadium. Sodra die vuurpyl oppad maan toe was, het die BDM van die derde fase geskei en die tussenstadium van Saturn V geopen. Dit het die maanlander beskikbaar gemaak. Met 'n maneuver het die BDM aan sy neus met die MM gekoppel, waarna die BDM die maanlander uit die derde vuurpylstadium getrek het. Die ruimtevaarders kon via 'n dokluik deurstap.

Tydens die vlug na die Maan is die dokluike oopgemaak en die maanmodule-vlieënier het die maanlander binnegegaan om tydelik aan te skakel en alle stelsels behalwe die aandrywing te toets. Die maanmodule-vlieënier het die rol van 'n ingenieursbeampte vervul en die stelsels van beide ruimtetuie gemonitor.

Maanwentelbaan en landing[wysig | wysig bron]

Nadat hulle 'n maanparkeerbaan bereik het, het die bevelvoerder en vlieënier die maanlander binnegegaan en alles aangeskakel, die luike en doktoerusting terug geplaas, sy landingsbene oopgevou en in plek gesluit, en van die BDM geskei deur onafhanklik te vlieg. Die bevelvoerder het die vlugkontroles en enjinversneller bedien, terwyl die maanmodule-vlieënier ander ruimtetuigstelsels bestuur het en die bevelvoerder ingelig gehou het oor stelselstatus en navigasie-inligting. Nadat die bevelmodule-vlieënier die landingstuig visueel geïnspekteer het, is die maanlander na 'n veilige afstand teruggetrek, en dan geroteer totdat die afdaalenjin vorentoe gewys is in die reisrigting. 'n 30-sekonde daalwentelbaan-invoegontbranding is uitgevoer om spoed te verminder en die maanmodule se perilune te laat val tot binne ongeveer 50 000 voet (15 km) van die oppervlak,[4] ongeveer 480 km weg van die beplande landingsplek.

Die maanmodule het twee ruimtevaarders na die maanoppervlak geneem en weer terug na die BDM, wat steeds met die derde ruimtevaarder om die maan bly wentel het. Die maanmodule het uit twee dele bestaan: die onderste gedeelte was die dalende deel, die boonste deel die stygende deel. Die afdaaldeel het gedien as 'n wegspringplek vir die tuig om die maan te verlaat en het dus op die maan agtergebly. In geheel was dit sewe meter hoog. Die skottels onderaan die pote het 'n deursnee van 90 sentimeter gehad. Die massa was 14 500 kg. Albei ruimtevaarders staan binne-in die kajuit, dus was 'n klein venster voldoende om steeds voldoende uitsig te hê (as die ruimtevaarders sou sit, sou 'n groot konvekse venster nodig wees, soos in 'n helikopter). Hulle het gerus en in 'n hangmat van Apollo 12 geslaap.

Die moederskip, die CSM, het in 'n wentelbaan om die maan gebly. Die voordeel hiervan was dat dit nie nodig was om vir brandstof voorsiening te maak vir die terugreis na die maanoppervlak nie. Dit het aansienlike brandstofbesparings beteken.

Met die Apollo 15-, 16- en 17-sendings het die maanmodule ook 'n maankarretjie saamgedra.

Noodgeval tydens Apollo 13[wysig | wysig bron]

Tydens die vlug van Apollo 13 het die maanmodule Aquarius as 'n reddingsboot vir die bemanningslede Lovell, Haise en Swigert gedien. As gevolg van 'n aantal foute tydens die toets van 'n suurstoftenk by die vervaardiger North American Rockwell, het 'n ontploffing plaasgevind in hierdie suurstoftenk van die bevel-/diensmodule tydens die uitwaartse reis na die maan. Die ruimtevaarders het die reis van vier dae terug aarde toe oorleef deur gebruik te maak van die suurstof, elektrisiteit en vuurpylmotor van die maanmodule.

Name[wysig | wysig bron]

Elke bevelsmodule en elke maanmodule het 'n naam gekry wat vir kommunikasie tydens die vlug gebruik is:

Missie CSM Maanlander
Apollo 9 Gumdrop Spider
Apollo 10 Charlie Brown Snoopy
Apollo 11 Columbia Eagle
Apollo 12 Yankee Clipper Intrepid
Apollo 13 Odyssey Aquarius
Apollo 14 Kitty Hawk Antares
Apollo 15 Endeavour Falcon
Apollo 16 Casper Orion
Apollo 17 America Challenger

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Moon Race: The History of Apollo DVD, Columbia River Entertainment (Portland, Oregon, 2007)
  2. Orloff, Richard (1996). Apollo by the Numbers (PDF). National Aeronautics and Space Administration. p. 22. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 2016-02-22. Besoek op 2016-05-23.
  3. "NASA New Start Inflation Indices". National Aeronautics and Space Administration. Geargiveer vanaf die oorspronklike op Junie 24, 2016. Besoek op Mei 23, 2016.
  4. "Apollo 11 Lunar Orbit Phase". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2017-12-26. Besoek op 2017-07-12.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]