Gaan na inhoud

Margrethe II van Denemarke

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Margrethe II
Koningin van Denemarke

Periode 14 Januarie 197214 Januarie 2024
Voorganger Frederik IX
Opvolger Frederik X
Huis Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
Eggenoot Henri de Laborde de Monpezat
Kinders Frederik X
Prins Joachim
Vader Frederik IX
Moeder Prinses Ingrid van Swede
Gebore 16 April 1940, Kopenhagen

Margrethe II (Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid, gebore 16 April 1940) was van 1972 tot 2024 koningin van Denemarke. Sy was die eerste vroulike heerser van die land ná Margrethe I, wat van 1388 tot 1412 oor die Skandinawiese lande geheers het tydens die Kalmarunie.

Koningin Margrethe II se amptelike slagspreuk was: Die Hulp van God, die Liefde van die Volk, die Krag van Denemarke.

Vroeë lewe

[wysig | wysig bron]

Prinses Margrethe is in die Amalienborg-paleis in Kopenhagen gebore as die oudste kind van Frederik IX en sy vrou, kroonprinses Ingrid. Omdat koning Christiaan X in dié tyd ook koning van Ysland was, het die prinses die Yslandse naam Þórhildur gekry as eerbetoon aan die mense van dié land. Dit word gespel met die Yslandse letter thorn, wat ook as "th" geskryf word, en haar naam word dus soms "Thorhildur" gespel.[1]

Margrethe is nie as troonopvolger gebore nie. Weens die Saliese wet, wat ook in Denemarke van krag was, kon net mans die troon bestyg nadat die Glücksburg-tak aan die bewind gekom het. Sy het nie broers gehad nie en haar oom Knud was die waarskynlike troonopvolger.

Die proses om die grondwet te verander het in 1947 begin toe dit duidelik word koningin Ingrid sou nie nog kinders hê nie. Die gewildheid van Frederik en sy dogters en die meer prominente rol wat vroue in Denemarke begin speel het, het die verandering tot gevolg gehad. Twee agtereenvolgende parlemente en ’n referendum moes die stap goedkeur. Sedertdien word vroue toegelaat om die troon te bestyg as hulle nie ’n broer het nie. Prinses Margrethe het toe die waarskynlike opvolger geword.

Sy het aan verskeie universiteite studeer en op 10 Junie 1967 in Kopenhagen getrou met ’n Franse diplomaat, graaf Henri de Laborde de Monpezat. Hy het die koninklike titel "prins Henrik van Denemarke" gekry. Hy is oorlede op 13 Februarie 2018.

Bewind

[wysig | wysig bron]

Koning Frederik IX is in 1972 oorlede en Margrethe het koningin geword kragtens die nuwe opvolgingswet. Haar hooftaak is om die koninkryk oorsee te verteenwoordig en ’n verenigende taak tuis te verrig. Sy open uitstallings, herdenkings, brûe, ens. Sy mag nie aan die politiek deelneem of ’n politieke opinie lug nie.

Die koningin is ’n erkende skilder en het al baie uitstallings van haar werk gehou. Haar illustrasies, onder die skuilnaam Ingahild Grathmer, is gebruik vir die Deense uitgawe van The Lord of the Rings roman wat in 1977 gepubliseer en in 2002 herdruk is. Sy is ook ’n hoogs aangeskrewe vertaler wat aan die boek help vertaal het. Verder ontwerp sy van haar eie klere.

In 2008 het die koningin aangekondig dat haar afstammelinge deur die manlike linie die bykomende titel Graaf of Gravin van Monpezat sou hê.

Op 31 Desember 2023 het Margrethe II haar aftrede van die Deense troon aangekondig en op 14 Januarie 2024, ná presies 52 jaar op die troon, is sy deur haar seun Frederik X opgevolg.

Kinders

[wysig | wysig bron]

Die koningin en prins Henrik het twee seuns:

Afkoms in die manlike linie

[wysig | wysig bron]

Margrethe se afkoms deur die manlike linie, dus van vader tot seun, kan eeue terug nagespeur word en beteken dat as sy ’n histories korrekte naam vir die koningshuis moes kies, dit Oldenburg sou wees.

  1. Egilmar I van Lerigau, datums onbekend
  2. Egilmar II van Lerigau, d. 1142
  3. Christiaan I van Oldenburg, d. 1167
  4. Moritz van Oldenburg, d. 1209
  5. Christiaan II van Oldenburg, d. 1233
  6. Johan I, Hertog van Oldenburg, d. 1275
  7. Christiaan III, Hertog van Oldenburg, d. 1285
  8. Johan II, Hertog van Oldenburg, d. 1314
  9. Konrad I, Hertog van Oldenburg, 1300–1347
  10. Christian V, Hertog van Oldenburg, 1340–1423
  11. Dietrich, Hertog van Oldenburg, 1398–1440
  12. Christiaan I van Denemarke, 1426–1481
  13. Frederik I van Denemarke, 1471–1533
  14. Christiaan III van Denemarke, 1503–1559
  15. Johan II, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg, 1545–1622
  16. Alexander, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg, 1573–1627
  17. August Philipp, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Beck, 1612–1675
  18. Frederik Lodewyk, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Beck, 1653–1728
  19. Pieter August, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Beck, 1696–1775
  20. Prins Karl Anton August van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Beck, 1727–1759
  21. Friedrich Karl Ludwig, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Beck, 1757–1816
  22. Friedrich Wilhelm, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, 1785–1831
  23. Christiaan IX van Denemarke, 1818–1906
  24. Frederik VIII van Denemarke, 1843–1912
  25. Christiaan X van Denemarke, 1870–1947
  26. Frederik IX van Denemarke, 1899–1972
  27. Margrethe II van Denemarke, b. 1940

Verwysings

[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:Margrethe II of Denmark

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]