Gaan na inhoud

Oeigoere

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Oeigoers.
Oeigoere

Jong Oeigoere in Xinjiang
Totale bevolking: ca. 20 miljoen
Belangrike bevolkings  in: Vlag van Volksrepubliek China China 10–15 miljoen[1]

Vlag van Kasakstan Kasakstan 223 100
Vlag van Oesbekistan Oesbekistan 55 220
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië ~50 000[2]
Vlag van Kirgisië Kirgisië 49 000
Vlag van Turkye Turkye 45 800
Vlag van Rusland Rusland 3 696[3]
Vlag van Oekraïne Oekraïne 197[4]

Taal: Oeigoers
Geloofsoortuiging: Hoofsaaklik Soennitiese Islam
Verwante etniese groepe: Ander Turkse volke soos Azerbeidjanners, Basjkiriërs, Gagaoesiërs, Karakalpakke, Kasakke, Kirgisiërs, Oesbeke, Tartare, Tsjoewasjiërs, Turke en Turkmene

Die Oeigoere (Oeigoers: ئۇيغۇر, Уйғур, Uyghur,[5] [ʔʊjˈʁʊː]; Chinees: 维吾尔族, Pinyin: Wéiwúěr zú) is 'n Turkse etniese groep inheems aan Sentraal-Asië. Hulle woon hoofsaaklik in Xinjiang, 'n "outonome" provinsie van die Volksrepubliek China. Hulle is aan ander Turkse volke soos Azerbeidjanners, Kasakke, Kirgisiërs, Oesbeke, Turke en Turkmene verwant. Daar word derhalwe soms na die gebied as Oos-Turkestan, Oos-Turkmenistan of Oeigoeristan verwys.

Vlag van Oos-Turkestan en die Oeigoere, Kök Bayraq ("blou banier")
Verspreiding van etniese groepe in Xinjiang, Volksrepubliek China
Verspreiding van taalfamilies in Xinjiang, Volksrepubliek China
Oeigoeriese kinders in die historiese middestad van Hotan

Wêreldwyd leef omtrent 20 miljoen Oeigoere, waarvan tussen 10 en 15 miljoen in Xinjiang. In die Volksrepubliek China behoort die Oeigoere tot een van die 56 amptelik erkende etniese groepe ("nasionaliteite"). Hulle leef veral in die Wes-Chinese outonome gewes van Xinjiang saam met ander verwante etniese groepe soos Kasakke, Oesbeke en Kirgisiërs. Oeigoere is naas Han-Chinese, Zhuang, Hui-Chinese en Mantsjoes die vyfde grootste etniese groep in die Volksrepubliek China. Nes Hui-Chinese is Oeigoere een van die grootste groep Moslems in die Volksrepubliek China.

Massale immigrasie van etniese Han-Chinese is egter besig om die inheemse bevolking te verdring en hulle kultuur te vernietig.[6]

Daar is diasporagemeenskappe van Oeigoere in Pakistan, Kasakstan, Kirgisië, Mongolië, Oesbekistan, Duitsland, die Verenigde Koninkryk en Turkye; asook 'n kleiner een in Taoyuan in die Hunan-provinsie van China.[7] Oeigoerse woonbuurte kan in die groot Chinese stede soos Beijing en Sjanghai gevind word.[8] Daar is ook klein, maar aktiewe Oeigoerse gemeenskappe in die Verenigde State van Amerika, veral in Los Angeles, San Francisco, New York Stad en Washington, D.C.; sowel as Toronto en Vancouver in Kanada.

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. "About Uyghurs". uyghuramerican.org (in Engels). Uyghur American Association. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 April 2020. Besoek op 26 Mei 2015.
  2. "Nitaqat rules for Palestinians and Turkistanis eased". arabnews.com (in Engels). Sadui Labor Ministry. 6 Maart 2013. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op 18 April 2016.
  3. "Перепись населения России 2010 года" (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op 3 Maart 2014.
  4. (uk) "Розподіл населення за національністю та рідною мовою – УКРАЇНА". Besoek op 18 April 2016.
  5. (en) Mair, Victor (13 Julie 2009). "A Little Primer of Xinjiang Proper Nouns". Language Log. Besoek op 18 April 2016.
  6. (af) "Beijing vrees onrus onder minderhede". Die Burger. 5 Junie 1996.
  7. "Ethnic Uygurs in Hunan Live in Harmony with Han Chinese" (in Engels). People's Daily. 29 Desember 2000. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Oktober 2019. Besoek op 18 April 2016.
  8. "Chinese Cultural Studies: Ethnography of China" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Oktober 2017. Besoek op 18 April 2016.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]