Oeigoere

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Oeigoers.
Oeigoere
Uyghur man kashkar.jpg
Jong Oeigoere in Xinjiang
Totale bevolking: ca. 20 miljoen
Belangrike bevolkings  in: Vlag van Volksrepubliek van Sjina Sjina 10–15 miljoen[1]

Vlag van Kasakstan Kasakstan 223 100
Vlag van Oesbekistan Oesbekistan 55 220
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië ~50 000[2]
Vlag van Kirgisië Kirgisië 49 000
Vlag van Turkye Turkye 45 800
Vlag van Rusland Rusland 3 696[3]
Vlag van Oekraïne Oekraïne 197[4]

Taal: Oeigoers
Geloofsoortuiging: Hoofsaaklik Soennitiese Islam
Verwante etniese groepe: Ander Turkse volke soos Azerbeidjanners, Kasakke, Kirgisiërs, Oesbeke, Turke en Turkmene
Verspreiding van etniese groepe in Xinjiang, Volksrepubliek van Sjina
Verspreiding van taalfamilies in Xinjiang, Volksrepubliek van Sjina

Die Oeigoere (Oeigoers: ئۇيغۇر, Уйғур‎, Uyghur ;[5] [ʔʊjˈʁʊː]; Sjinees: 维吾尔族; pinyin: Wéiwúěr zú) is 'n Turkse etniese groep inheems aan Sentraal-Asië. Hulle woon hoofsaaklik in Xinjiang, 'n outonome gewes van die Volksrepubliek van Sjina. Die Oeigoere en Kasakke is verwant aan die volkere van die voormalige Sowjet-republiek Turkmenistan. Daar word derhalwe soms na die gebied as Oos-Turkmenistan of Oeigoeristan verwys.

Wêreldwyd leef omtrent 20 miljoen Oeigoere, waarvan tussen 10 en 15 miljoen in Xinjiang. In die Volksrepubliek van Sjina behoort die Oeigoere tot een van die 56 amptelik erkende etniese groepe ("nasionaliteite"). Hulle leef veral in die Wes-Sjinese outonome gewes van Xinjiang saam met ander verwante etniese groepe soos Kasakke, Oesbeke en Kirgisiërs. Oeigoere is naas Han-Sjinese, Zhuang, Hui-Sjinese en Mantsjoes die vyfde grootste etniese groep in die Volksrepubliek van Sjina.

Die Oeigoere ervaar die Sjinese bewind as verdrukkend. Massale immigrasie van etniese Han-Sjinese is egter besig om die inheemse bevolking te verdring en hulle kultuur te vernietig.[6]

Daar is diasporiese gemeenskappe van Oeigoere in Pakistan, Kasakstan, Kirgisië, Mongolië, Oesbekistan, Duitsland, die Verenigde Koninkryk en Turkye; asook 'n kleiner een in Taoyuan in die Hunan-provinsie van Sjina.[7] Oeigoerse woonbuurte kan in die groot Sjinese stede soos Beijing en Sjanghai gevind word.[8] Daar is ook klein, maar aktiewe Oeigoerse gemeenskappe in die Verenigde State van Amerika, veral in Los Angeles, San Francisco, New York Stad en Washington, D.C.; sowel as Toronto en Vancouver in Kanada.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) About Uyghurs”. Uyghur American Association. URL besoek op 26 Mei 2015.
  2. (en) Nitaqat rules for Palestinians and Turkistanis eased”. Sadui Labor Ministry: 6 Maart 2013. URL besoek op 18 April 2016.
  3. (ru) Перепись населения России 2010 года”. URL besoek op 3 Maart 2014.
  4. (uk) Розподіл населення за національністю та рідною мовою – УКРАЇНА”. URL besoek op 18 April 2016.
  5. (en) Mair, Victor (13 Julie 2009). “A Little Primer of Xinjiang Proper Nouns”. Language Log. URL besoek op 18 April 2016.
  6. (af) Beijing vrees onrus onder minderhede”. Die Burger: 5 Junie 1996.
  7. (en) Ethnic Uygurs in Hunan Live in Harmony with Han Chinese”. People's Daily: 29 Desember 2000. URL besoek op 18 April 2016.
  8. (en) Chinese Cultural Studies: Ethnography of China”. URL besoek op 18 April 2016.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Wiktionary-logo-af.png Vir woordeboekinligting, sien die bladsy Oeigoers op WikiWoordeboek