Peru

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
República del Perú (Spaans)
Piruw Republika (Quechua)
Piruw Suyu (Aymara)
Republiek Peru
Vlag van Peru Wapen van Peru
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Firme y feliz por la unión
(Spaans vir: "Sterk en gelukkig vir die Unie")
Volkslied: Himno Nacional del Perú
Ligging van Peru
Hoofstad Lima

12°2′S 77°1′W / 12.033°S 77.017°W / -12.033; -77.017

Grootste stad Lima
Amptelike tale Spaans, Quechua en Aymara
Regering Unitêre semi-presidensiële
grondwetlike republiek
Pedro Pablo Kuczynski
Mercedes Aráoz
Onafhanklikheid
Onafhanklikheid
• Verklaar
• Bereik
• Erken

van Spanje
28 Julie 1821
9 Desember 1824
14 Augustus 1879
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
1 285 216 km2  (19de)
496 225 myl2
0,41
Bevolking
 - 2017-skatting
 - 2007-sensus
 - Digtheid
 
31 826 018 (43ste)
28 220 764
23 / km2 (191ste)
59,6 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2017-skatting

$429,711 miljard[1] (46ste)
$13 501[1]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2017-skatting

$207,072 miljard[1] (49ste)
$6 506[1]

MOI (2015) Green Arrow Up Darker.svg 0,740[2] (87ste)  –  hoog
Gini (2014) 44,1[3](35ste) –  medium
Geldeenheid Nuevo sol (PEN)
Tydsone
 - Somertyd
PET (UTC-5)
nie toegepas nie (UTC-5)
Internet-TLD .pe
Skakelkode +51

Peru (Spaans: Perú [peˈɾu], Quechua: Peruu of Piruw [pɪɾʊw], Aymara: Piruw [pɪɾʊw]), amptelik die Republiek Peru (República del Perú ), is 'n republiek in die weste van Suid-Amerika. Peru het 'n oppervlakte van 1 285 216 km² en 'n bevolking van 31 826 018 in 2017 gehad. Dit word begrens deur Colombia en Ecuador in die noorde, Brasilië en Bolivië in die ooste, Chili in die suide en die Stille Oseaan in die weste. Die hoofstad en grootste is Lima. Peru het drie amptelike tale: Spaans, Quechua en Aymara. Peru was tussen 1542 en 1821 'n Spaanse kolonie.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Die vesting van Machu Picchu, 'n ikoniese simbool van die pre-Columbiaanse Peru

Die langste tydperk van Peruviaanse geskiedenis is net voor die Spaanse verowering van die Inka-ryk in die laat 15de eeu. Die vroegste bewyse van die mens in Peru dui daarop dat die mens omtrent tien duisend jaar gelede van die ander kontinente teen die einde van die laaste ystydperk in die Pleistoseen Suid-Amerika bereik het.

Die eerste Peruviaanse georganiseerde bendes en stamme was jagters en versamelaars. Die jag van die Suid-Amerikaanse camelids in die hooglande (veral guanacos) visvang en skulpvis oes in die Stille Oseaan kus was die belangrikste ekonomiese aktiwiteite. Hulle het ook klipwerktuie uitgekap.

Die progressiewe ontdekking van die landbou (Argaïese Periode) het 'n toenemend groeiende ekonomie toegelaat. Landbou-siklusse, oorheers deur die sterrekundige priesters, toegerus met groot krag. Dit is dus geglo dat die eerste komplekse organisasies teokratiese was. Die eerste tempels het ​​in die sentrale kus en die sentrale noordelike en sentrale hoogland ontstaan. Saam met hulle begin die Andes-beskawing.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Peru". Internasionale Monetêre Fonds. Verkry op 19 September 2017. 
  2. (en) "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Verkry op 19 September 2017. 
  3. (en) "Gini Index". Wêreldbank. Verkry op 19 September 2017. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


 
Lande en gebiede in Suid-Amerika
Lande: Argentinië | Bolivië | Brasilië | Chili | Colombia | Ecuador | Guyana | Paraguay | Peru | Suriname | Uruguay | Venezuela
Afhanklike gebiede: Falkland-eilande - Frans-Guyana - Galápagos-eilande - Suid-Georgië en die Suidelike Sandwicheilande

Lande van: Afrika - Asië - Europa - Noord-Amerika - Oseanië
Karibiese gebied - Midde-Ooste - Sentraal-Amerika