Mielie
vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.
| Mielies | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||
| Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
| Binomiale naam | ||||||||||||||
| Zea mays L. |
Mielies is 'n graangewas wat eers in Mesoamerika verbou is en daarna deur die Amerikaanse kontintente versprei het. Na Europa in die laat 15de en vroeë 16de eeu kontak met die Amerikas gemaak het, het mielies reg oor die wêreld versprei.
[wysig] Gebruike
Mielies word vandag vir verskeie doele geplant. In die VSA en Kanada word mielies hoofsaaklik vir veevoer gebruik. Mielies as graan het ook baie industriële gebruike soos die verwerking na plastiek en materiaal. Wanneer reg behandel kan tot stroop uit ‘n mielie getap word. Tot graan "whiskey" word van die meervoudige plant gemaak. Etanol word gebruik om die konsentrasie alkohol af te bring (10% of minder) om in brandstowwe te gebruik. Die oktaanvlak daal in die geval en verlaag dan ook besoedeling. Mieliepap is stapelvoedsel vir baie lande soos Italië, Meksiko, die VSA en Suid-Amerika. Dit word adza, nshime, ugla en mieliepap in Afrika genoem.
[wysig] Oorsprong
Mielies is oorspronklik in Mesoamerika aangeplant, waarna dit deur die res van Amerika versprei. Ná die Europeërs in die laat 15 de eeu vroeë 16 de eeu met Amerika en die inwoners kontak gemaak het, het dit oor die res van die wêreld versprei. Die Afrikaanse benaming vir die graan is afkomstig van die Middelnederlandse woord "milie", wat as "Turkse koring" omskryf is. Die Nederlandse vorm is weer afkomstig van die Portugese "milho", indirek verwant aan die Latynse "mille" ("duisende"), wat verwys na die groot aantal saadkorreltjies wat in die aar voorkom. Mielies is een van die eerste aangeplante genetiese gemodifiseer plantsoorte.
Daar is baie natuurlike vyande vir ‘n mielie bv. voëls, rotte en insekte.
[wysig] Mielieproduserende lande
| Land | Miljoen metrieke ton |
|---|---|
| VSA | 280 |
| Sjina | 131 |
| Brasilië | 35 |
| Meksiko | 21 |
| Argentinië | 20 |
| Indonesië | 15 |
| Frankryk | 13 |
| Indië | 12 |
| Suid Afrika | 12 |
| Italië | 11 |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
