Bernard Haitink

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Bernard Haitink
Bernard Haitink 1984b.jpg
GeboortenaamBernard Johan Herman Haitink
Geboorte4 Maart 1929 (1929-03-04) (90 jaar oud)
Amsterdam, Nederland
Beroep(e)Dirigent
Genre(s)Klassiek
Instrument(e)Viool
Portal.svg Musiekportaal

Bernard Johan Herman Haitink (Nederlands:ˈbɛrnɑrt ˈɦaːi̯tɪŋk|lang; * 4 Maart 1929 – ) is 'n Nederlandse dirigent.

Vroeë lewe[wysig | wysig bron]

Haitink is in Amsterdam gebore as die seun van Willem Haitink, 'n staatsbeampte wat later die direkteur van die Nederlandse Elektrisiteitsraad sou word, en Anna Clara Verschaffelt, wat vir Alliance Française gewerk het.[1] Hy het viool gestudeer en gedirigeer by die Konservatoria van Amsterdam. Hy het viool in orkeste gespeel voordat hy in 1954 en 1955 kursusse in dirigeer onder Ferdinand Leitner geneem het.

Loopbaan[wysig | wysig bron]

Bernard Haitink (1959)

Haitink het op 19 Julie 1954 sy eerste uitvoering gedirigeer met die Nederlandse Radio-unie simfonieorkes (later die Nederlandse Radio Filharmoniese Orkes [RFO]).[2] Hy het in 1955 die tweede dirigent van die simfonieorkes geword, en in 1957 het hy hoofdirigent daarvan geword. Sy buiging as dirigent met die Koninklike Concertgebouw-orkes het op 7 November 1956 plaasgevind. Hy het naamlik ingestaan vir Carlo Maria Giulini.[3] Na die skielike dood van Eduard van Beinum, was Haitink op 1 September 1959 as die eerste- of hoofdirigent van die Concertgebouw-orkes aangestel. Hy het in 1961 die prinsipiële dirigent van die Concertgebouw-orkes geword, en het tot 1963 die posisie gedeel met Eugen Jochum, toe Haitink die enigste prinsipiële dirigent geword het.[4] Haitink het verskeie opname vir die Philips plaatetiket saam met die Concertgebouw-orkes gemaak, en ook later vir Decca en EMI Classics, en wyd getoer saam met die orkes.

In die vroeë 1980's het Haitink gedreig om te bedank uit sy pos in protes teen vermindering van die subsidie wat die Concertgebouw-orkes van die Nederlandse regering ontvang het − welke kon lei tot die afdanking van 23 musikante uit sy orkes. Die finansiële situasie was uiteindelik geskik,[5] en Haitink het tot 1988 aangebly as hoofdirigent. In 1999 is hy aangestel as eredirigent van die Koninklike Concertgebouw-orkes. In Desember 2012, in die nasleep van sy voorspraak vir die RFO en voorgestelde begrotingbesnydings aan die orkes en Nederlandse musiek in die algemeen, het Haitink die titel as weldoener of beskermheer van die RFO aanvaar.[2] In Maart 2014 het Haitink aan die Nederlandse koerant Het Parool genoem dat hy die titel van RFO dirigent-laureaat wou herroep en nie langer as gas-dirigent van die orkes wou optree nie, in protes teen die orkes se huidige administratiewe bestuur.[6] In September 2015 het die Koninklike Concertgebouw Orkes aangekondig dat hulle hulle versoen het met Haitink, met 'n gepaardgaande geskeduleerde gasdirigentoptrede met die orkes gedurende die 2016-17 seisoen.[7][8]

Haitink was ook vanaf 1967 tot 1979 die hoofdirigent van die Londen Filharmoniese Orkes. Hy was ook vanaf 1978 tot 1988 Musiekdirekteur by Glyndebourne Opera in Engeland, en vanaf 1987 tot 2002 Musiekdrekteur van die Royal Opera House, waar sy musikale vermoë hoog aangeslaan is, alhoewel hy nie altyd heeltemal toegewydheid was aan die organisasie nie.[9][10]

Van 2002 tot 2004 was Haitink hoofdirigent van die Staatskapelle Dresden. Sy oorspronklike kontrak met Dresden het tot 2006 geloop, maar Haitink het voor die afloop daarvan in 2004 bedank oor verskille met die Staatskapelle se Intendant, Gerd Uecker, betreffende die orkes se keuse van 'n opvolger.[11]

By die Barbican Centre in Londen met die Londen Simfonieorkes, 2011

Haitink het vanaf 1995 tot 2004 gedien as hoofgasdirigent van die Boston Simfonieorkes toe hy die nuwe titel van dirigent-emeritus aanvaar het. Bykomend hiertoe het hy saam met l'Orchestre National de France en die Londen Simfonieorkes verskyn. In die vroeë 2000's het hy die volledige simfoniese siklusse van Beethoven en Brahms opgeneem saam met die Londen Simfonieorkes vir die LSO Live plaatetiket. Haitink is ook 'n erelid van die Berliner Philharmoniker.

In April 2006, na 'n hoogaangeskrewe twee-weeklange uitvoering van musiek saam met die Chicago Simfonieorkes (CSO), het die CSO Haitink in die nuutgeskepte posisie van hoofdirigent aangestel, met ingang van die 2006–2007 seisoen.[12] Die duur van die kontrak was vier jaar.[13] Haitink het egter a.g.v. sy hoë ouderdom nee gesê op die aanbod van die CSO om hul direkteur van musiek te word.[14] Ten opsigte van sy kontrak, het Haitink gesê dat "elke dirigent, insluitende ekself, 'n vervaldatum het."[15] Hy het in Junie 2010 sy kontrak as hoofdirigent van Chicago afgesluit met 'n reeks konserte van die volledige Beethoven-simfonieë. [16] en terselfdertyd het die orkes die Theodore Thomas-medalje aan hom toegeken.[17]

Haitink het 'n wye variëteit werke gedirigeer en opgeneem, met die volledige simfonieë van Beethoven, Brahms, Schumann, Tsjaikofski, Bruckner, Mahler, Sjostakowitsj en Vaughan Williams, asook die volledige klavierconcertos van Beethoven en Brahms saam met Claudio Arrau wat van sy mees noemenswaardige opnames is.[18] Haitink het opnames vir 'n verskeidenheid plaatetikette gemaak, insluitende Philips Records, EMI Classics, Columbia Records, LSO Live, RCO Live, en CSO Resound. Ander opnames sluit die volledige orkeswerke van Debussy, die twee simfonieë van Elgar, die drie Mozart/Da Ponte operas, en Wagner se volledige operasiklus, Der Ring des Nibelungen, in, asook die opera Tannhäuser.

Haitink het in 'n 2004 artikel aangekondig dat hy nie langer opera sou dirigeer nie, maar het in 2007 toegewings op die voorneme gemaak, en drie uitvoerings van Parsifal in Zürich in Maart en April gedirigeer, en vyf uitvoerings van die opera Pelléas et Mélisande in Parys se (Théâtre des Champs-Élysées) in Junie. Hy het in 2004 gesê dat hy nie beplan het om verder by die Koninklike Opera, Covent Garden te dirigeer nie.[19] 'n Aankondiging in April 2007 het egter vermeld dat Haitink sou terugkeer na die Koninklike Opera in Desember 2007, met dieselfde Zürichproduksie van Parsifal,[20] en hy het die voorneme vervul.[21]

Haitink het vir verskeie jare meesterklasse in dirigeer aangebied en jong dirigente opgelei in Luzern.[22] In Junie 2015 het die Europese Unie Jeugorkes die aanstelling van Haitink as die orkes se dirigent-laureaat aangekondig, met onmiddellike ingang.[23] In Junie 2019 het Haitink gekonstateer dat sy finale konsert as dirigent in September 2019 sal wees.[24]

Geselekteerde platelys[wysig | wysig bron]

Koninklike Concertgebouw-orkes:

  • Anton Bruckner: Simfonieë 0-9 (Philips)
  • Claude Debussy: Orkeswerke (Philips, 1976–79)
  • Gustav Mahler
    • Simfonieë 1–9 (Philips)
    • Simfonie No. 2 "Opstanding", Elly Ameling, Aafje Heynis, Nederlandse-radiokoor, (Philips 1968).
    • Simfonie No. 5 (PENTATONE)
    • Simfonie No. 8 "Simfonie van 'n Duisend” (remastered PENTATONE)
    • Simfonieë Nos. 1-5, 7, 9 (Kerstmatinee; Philips)
  • Maurice Ravel
    • Orkestrale Werke (Philips 1971–77)
    • Daphnis et Chloé Suites & Ma mère l’oye (remastered; Pentatone)
  • Pjotr Tsjaikofski: Simfonieë 1-6. (Philips, 1979)
  • Dmitri Sjostakowitsj: Simfonie no.15 (RCO live 2012).
  • Robert Schumann: Simfonie No.3 in E-mol "Ryns" (Philips 411 104-1, 1983)
  • Symphony Edition boksstel van Koninklike Concertgebouw-orkes (RCO) opnames van Beethoven, Brahms, Bruckner, Mahler, Schumann, Tsjaikofski (36 CDs - Decca, 2014)

Boston Simfonieorkes:

  • Johannes Brahms
    • Simfonie No. 1, Nanie met die Tanglewood Festival Koor (Philips, 1994)
    • Simfonie No. 2 in D Majeur, Tragiese Ouverture (Philips, 1990)
    • Simfonie No. 3, Alto Rapsodie met Jard Van Nes saam met die mans van die Tanglewood Festival Koor (Philips, 1993)
    • Simfonie No. 4 in E Mineur, Haydn Variasies (Philips, 1992)
    • Klavierconcerto No. 2, met Emanuel Ax (Sony, 1997)
  • Maurice Ravel
    • Daphnis and Chloe met die Tanglewood Festival Koor (Philips, 1989)
    • Ma Mere l'Oye, Menuet antique, Rapsodie espagnole, La Valse (Philips, 1995)
    • Alborada del Gracioso, Bolero, Le tombeau de Couperin, Valses nobles et sentimentales (Philips, 1996)

Chicago Simfonieorkes:

Londen Filharmoniese Orkes:

Londen Simfonieorkes:

Beierse Radio Simfonieorkes:

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Meester van die Huis". The Guardian. 14 Oktober 2000. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  2. 2,0 2,1 . Persberig. Archived from the original on 6 Augustus 2013. https://web.archive.org/web/20130806071554/http://en.radiofilharmonischorkest.nl/mco_page/detail/22285. 
  3. "Die Bedeesde Nederlander". Time. 12 Mei 1967. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  4. Die orkes se eie webwerf gee 1963 aan as die datum waarop Haitink die enigste prinsipiële dirigent geword het.
  5. "'n Rasionele Man in 'n Irrasionele Beroep". New York Times. 10 Maart 2002. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  6. "Haitink nooit meer bij Concertgebouworkest". Het Parool, 4 Maart 2014.
  7. . Persberig. Archived from the original on 18 Oktober 2015. https://web.archive.org/web/20151018060618/http://www.concertgebouworkest.nl/en/News/Press/2015-2016/Press-statement-Royal-Concertgebouw-Orchestra-and-Bernard-Haitink/. 
  8. "Concertgebouw toont zich de wijste in kwestie-Haitink". De Volksrant. 2015-09-03. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  9. "Vir 'n Teësinnige Maestro, Verligting, Geen Berou, in Berlyn". New York Times. 2 Junie 1991. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  10. "'n Groot musikant – maar dit was nie genoeg nie". The Guardian. 21 Junie 2002. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  11. "Bernard Haitink: onvoltooide simfonie". Financial Times. 22 Oktober 2004. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2 Januarie 2013. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help)
  12. "Simfonie in goeie hande". Chicago Sun-Times. 15 Oktober 2006. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 September 2015. Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help)
  13. "Kuns,Kortliks; Chicago Simfonieorkes: Dirigente maar Geen Musiekdirekteur". New York Times. 28 April 2006. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  14. "Bernard Haitink: Ek's mal oor mag sonder verantwoordelikheid". The Telegraph. 9 April 2008. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  15. James R. Oestreich (6 Oktober 2006). "A Jet-Setting Maestro Sets a Brisker Pace for Beethoven". New York Times. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  16. "Haitink beëindig CSO ampstermyn met onthullende interpretasie van Beethoven se Negende". Chicago Sun-Times. 19 Junie 2010. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)[dooie skakel]
  17. . Persberig. http://cso.org/uploadedFiles/7_Learn/Press_Room/Press_Releases/2009/Haitink_ThomasMedallion_final.pdf. 
  18. Anderson, Robert. “{{{title}}}”. Musical Times 114. doi:10.2307/957200.
  19. "I started far too young. I still have sleepless nights ..." The Guardian. 5 Maart 2004. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  20. Opera News. "Breaking News: Next Royal Opera Season Promises Minotaur Premiere, New Salome, Voigt as Ariadne". Persberig. http://www.metoperafamily.org/operanews/news/pressrelease.aspx?id=1396. 
  21. "Parsifal (Royal Opera House, London)". The Guardian. 8 Desember 2007. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  22. "'n Meesterklas met Bernard Haitink". The Guardian. 2011-08-11. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  23. . Persberig. http://www.euyo.eu/discover/news/euyo-announces-new-conductors/. 
  24. "Dirigent Bernard Haitink zet na 65 jaar een punt achter zijn carrière". De Volksrant. 2019-06-12. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  25. "Mahler Simfonie No 2: Chicago Symphony/Haitink". The Observer. 13 Desember 2009. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  26. "Chicago Simfonieorkes kondig Groot Radio - en Opname Inisiatiewe Aan". 30 November 2006. Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help); Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help)
  27. "Haitink, CSO skep towerkuns met Mahler". Chicago Tribune. 20 Oktober 2006. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Mei 2007. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help)
  28. "Mahler: Simfonie No 6, Chicago Simfonieorkes/ Haitink". The Guardian. 25 April 2008. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  29. "Classical review: Shostakovich: Symphony No 10, LPO/Haitink; Symphony No 4, Chicago SO/Haitink". The Guardian. 22 Augustus 2008. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  30. "Strauss: Ein Heldenleben; Webern: Im Sommerwind". The Guardian. 17 Junie 2010. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  31. "Strauss: Eine Alpensinfonie, review". Telegraph. 2010-03-24. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |toegangsdatum= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Onderhoude
Kulturele poste
Voorafgegaan deur
Paul van Kempen
Hoofdirigent, Nederlandse Radio Filharmoniese orkes
1957–1961
Opgevolg deur
Jean Fournet
Voorafgegaan deur
John Pritchard
Hoofdirigent, Koninklike Concertgebouw Orkes
1978–1988
Opgevolg deur
Andrew Davis
Voorafgegaan deur
Colin Davis
Musikale Direkteur, Koninklike Operahuis, Covent Garden
1987–2002
Opgevolg deur
Antonio Pappano
Voorafgegaan deur
Giuseppe Sinopoli
Hoofdirigent, Staatskapelle Dresden
2002-2004
Opgevolg deur
Fabio Luisi
Voorafgegaan deur
Daniel Barenboim
Hoofdirigent, Chicago Simfonieorkes
2006–2010
Opgevolg deur
Riccardo Muti