Uto-Asteekse tale

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Uto-Asteekse tale
Geografiese
verspreiding:
Westelike Verenigde State, Meksiko, Sentraal-Amerika
Genetiese
klassifikasie
:

 Uto-Asteekse tale
Onderafdelings:
Hopi
Tübatulabal (†)
Numies
Serran (†)
Cupaans
Tarahumaraans
Cahitaans
Opata (†)
Corachol
Pimaans
Lenguas uto-aztecas.svg

Verspreiding van Uto-Asteekse tale

Die Uto-Asteekse tale is 'n taalfamilie wat uit sowat 61 tale bestaan en deur 2 miljoen Indiane gepraat word. Hulle word oorwegend in die westelike Verenigde State en Meksiko, maar ook in lande van Sentraal-Amerika gepraat.

Verspreiding van Noord-Uto-Asteekse tale in Noord-Amerika
Verspreiding van Suid-Uto-Asteekse tale in Meksiko

Die Uto-Asteekse tale is na die taal Uto, 'n deel van die noordelikste tak (die Numiese tale) en die Asteekse tale (waaronder Nahuatl), die suidelikste tak, genoem. Die Uto-Asteekse tale bestaan uit 11 hooftakke, waarvan Tübatulabal, Serran en Opata net uitgestorwe tale bevat. Soms word die Uto-Asteekse tale in twee hooftakke verdeel, naamlik die Noord-Uto-Asteekse tale van die westelike Verenigde State en noordoostelike Meksiko asook die Suid-Uto-Asteekse tale van Meksiko en Sentraal-Amerika.[1]

Die Uto-Asteekse tale is een van die grootste taalfamilie van die Amerikas volgens aantal sprekers, tale en geografiese verspreiding. Sommige van die Uto-Asteekse tale behoort tot die Meso-Amerikaanse taalgebied, saam met die Majatale, Totonaks-Tepehua, Otomangue, Mixe-Zoque asook geïsoleerde en ongeklassifiseerde tale.

Die grootste taal volgens moedertaalsprekers is Nahuatl (1,45 miljoen, sowat 78,9% van al die Uto-Asteekse tale). Nahuatl is veral bekend as taal van die Asteke, Tlaxcalteke en Tolteke in die huidige Meksiko, almal Nahua-volke. Tydens die Asteekse tydperk het Nahuatl as lingua franca in Sentraal-Amerika gedien.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin (2017). "Uto-Aztecan". Glottolog 3.0. Jena, Duitsland: Max Planck Institute for the Science of Human History. Besoek op 16 November 2018. 

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

  • (en) Cortina-Borja, M (1989). “Some remarks on Uto-Aztecan Classification.”. International Journal of American Linguistics 55: 214–239. doi:10.1086/466114.
  • (en) Cortina-Borja, M. (2002). “Multivariate classification methods for lexical and phonological dissimilarities and their application to the Uto-Aztecan family”. Journal of Quantitative Linguistics 9 (2): 97–124. doi:10.1076/jqul.9.2.97.8485.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Taalfamilies
 Afro-Asiatiese tale Austronesiese tale Kartweliese tale Niger-Kongo-tale Sino-Tibettaanse tale
 Altaïese tale Drawidiese tale Khoisan-tale Nilo-Sahariese tale Tai-Kadai-tale
 Amerindiese tale Eskimo-Aleoetiese tale Majatale Oeraalse tale Turkse tale
 Austro-Asiatiese tale Indo-Europese tale Na-Dené-tale Papoea-tale Uto-Asteekse tale
 Gebaretale Geïsoleerde tale Kreools Kunsmatige tale Pidgin