Wolfgang Sawallisch

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Wolfgang Sawallisch
Geboorte26 Augustus 1923
München
Afsterwe22 Februarie 2013 (op 89)
Grassau, Chiemgau
Beroep(e)Dirigent, pianis
Genre(s)Klassiek
Instrument(e)klavier en andere
Signature Sawallisch.png
Portal.svg Musiekportaal

Wolfgang Sawallisch (* 26 Augustus 1923 – † 22 Februarie 2013)[1] was 'n Duitse dirigent en pianis.

Biografie[wysig | wysig bron]

Wolfgang Sawallisch was die seun van Maria en Wilhelm Sawallisch. Sy vader was 'n direkteur van die Hamburg-Bremer-Feuerversicherung in München. Wolfgang Sawallisch het 'n broer genaamd Werner gehad wat vyf jaar ouer was. Hy het in 1942 sy Abitur by die Wittelsbacher-Gimnasium in München geslaag.

Hy het reeds op die ouderdom van vyf jaar die klavier bespeel en toe hy tien jaar oud was het hy besluit op 'n loopbaan as 'n konsertpianis. As kind was hy grootliks beïnvloed deur Richard Strauss en Hans Knappertsbusch. Hy was wat betref sy musikale opvoeding deur sy familie ondersteun, en vernaam deur sy weduwee-moeder en deur sy ouer broer. Hy het aanvanklik private lesse in komposisie en klavier ontvang. Hierdie reeling het hom in staat gestel om vir sy loopbaan as pianis en dirigent voor en na die Tweede Wêreldoorlog voor te berei sonder finansiële bekommering. Sy professionele ontwikkeling was onderbreek deur sy militêre diens en deur Britse gevangehouding in Italië. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het hy in Frankryk en Italië in die Wehrmacht (Duitse Weermag) gedien en was hy tydens die laaste stuiptrekkings van die oorlog aangehou in 'n Britse kamp vir oorlogsgevangenes.

Nadat hy na München teruggekeer het het hy saam met Joseph Haas studeer en in 1946 na slegs een semester sy staatseksamen by die Staatliche Musikhochschule in München geslaag.[2] Hy het dirigeerlesse by Hans Rosbaud en Igor Markevitch geneem. Sy eerste pos was by die Stadttheater Augsburg. Gedurende hierdie tydperk is hy met die sanger Mechthild Schmid (1921-1998) getroud, te wete die dogter van die orrelbouer Magnus Schmid (1889-1964) van Pemmering wat hy reeds gedurende sy jeug in München mee kennis gemaak het. Sy het regdeur sy lewe 'n reuse invloed op hom uitgeoefen.

Deur die aanneming van haar seun uit haar eerste huwelik wat in 1944 gebore is, het Sawallisch sy eie gesin tot stand gebring. Mechthild het haar eie loopbaan as sanger opgesê ten gunste van haar man se loopbaan. Sy is na 46 jare van getroude lewe op die ouderdom van 77 jaar oorlede aan kanker van die skildklier.

Die Wolfgang Sawallisch Stigting is in 2003 in Grassau gestig. Sawallisch is die laaste keer tydens 'n konsert van die Beierse Staatsorkes in Grassau onder Kent Nagano op 2 Februarie 2013 in die openbaar gesien. Sy seun Jörg is in Januarie 2013, slegs een maand voor sy aangenome vader, oorlede. Sawallisch het meer as vyftig jaar in Grassau in Chiemgau gewoon. Hy is ook daar begrawe. Die villa in Grassau waar hy vir dekades gewoon het was in 2014 deur die stigting oorgeneem en word somtyds vir konserte deur die musiekskool benut.

Loopbaan[wysig | wysig bron]

Wolfgang Sawallisch in Hamburg, 1960

Sawallisch het sy loopbaan in 1947 by die operahuis in Augsburg begin.[3] Hy het aanvanklik die pos van répétiteur gehou en later die hoof-dirigent geword. In 1949 was eersteprys gedurende die Geneva Internasionale Musiekkompetisie aan hom toegeken. Hy het die violis Gerhard Seitz tydens die kompetisie begelei. In 1952–53 was hy persoonlike assistent tot Igor Markevitch tydens die Internasionale Somerakademie van die Mozarteum in Salzburg, Oostenryk.[2]

Hy was slegs dertig jaar oud toe hy die Berliner Philharmoniker gedirigeer het waar Herbert von Karajan toe nog die septer geswaai het. Tydens sy debuut in 1957 tydens die Bayreuth Festspielhaus met die dirigeer van Tristan und Isolde was hy die jongste dirigent wat ooit daar verskyn het.

Nadat hy aanbiedinge om by die Weense Filharmoniese Orkes en die New York Stad Metropolitan Opera aan te sluit van die hand gewys het het Sawallisch in 1960 hoof-dirigent van die Weense Simfonieorkes geword, welke pos hy vir tien jare sou hou. In 1961 het hy die Hamburg Simfonieorkes begin, en ook vir tien jaar aldaar aan die hoof gestaan. Hy was van 1970 tot 1980 musikale direkteur van die Orchestre de la Suisse Romande.

Van 1971 tot 1992 was hy Musikale Direkteur van die Beierse Staatsopera en vir 'n aantal jare vanaf 1983 was hy tesame met sy bestaande pligte die operahuis se algemene bestuurder. Hy was vir dertig jare nou betrokke met musikale geleenthede in München. Hy het aldaar byna al die groot operas van Richard Strauss gedirigeer, met Strauss se Salome as die uitsondering. Hy het ook twee-en-dertig volledige Richard Wagner Ring des Nibelungen siklusse gelei en word daarmee gekrediteer dat hy byna 1200 opera uitvoerings in die stad alleen gegee het.

In 1966 het Eugene Ormandy, die musikale direkteur van die Philadelphia Simfonieorkes van 1936 tot 1980, vir Sawallisch uitgenooi om hom te besoek. Sawallisch het gevolglik verskeie opnames daar gemaak en in 1993 vir Riccardo Muti as musikale direkteur van die Philadelphia Simfonieorkes opgevolg. Hy sou tot 2003 daar bly. Van 2003 tot met sy dood in 2013 het hy die titel gehou van Dirigent Laureaat van die NHK Simfonieorkes, Tokio. Hy het vir meer as dertig jaar ook jaarliks saam met die orkes in Tokio verskyn. Hy het in 1993 'n Suntory Musiektoekenning ontvang.

Latere lewe[wysig | wysig bron]

Na sy loopbaan by die Philadelphia Simfonieorkes het Sawallisch teruggekeer vir optredes as gas-dirigent in Philadelphia en by Carnegie Hall.[4] Swak gesondheid wat verband hou met ortostatiese hipotensie het hom egter in die daaropvolgende jare daarvan weerhou om met optredes voort te gaan.[5] In 'n artikel in The Philadelphia Inquirer van 27 Augustus 2006 het Sawallisch self sy aftrede van die konsertpodium aangekondig:

"Dit kan sonder waarskuwing gebeur dat my bloeddruk te laag daal. Hierdie onstabiliteit maak dit noodsaaklik dat ek my loopbaan na 57 jare se dirigeer van konsert- en opera repertoire stopsit."[6]

Hy het vroeër in 1988 sy outobiografie genaamd "Im Interesse der Deutlichkeit" (In Belang van Duidelikheid) gepubliseer, waarin hy sy oogpunte betreffende die rol van 'n dirigent uiteengesit het.

Affiliasies[wysig | wysig bron]

Sawallisch was 'n erelid van Die Robert Schumann Genootskap. In 2003 het hy gehelp om 'n musiekskool in Grassau, Beiere op die been te bring. Die skool staan bekend as die Wolfgang Sawallisch Stiftung (Wolfgang Sawallisch Stigting).

Hy het voortgegaan om op sy landgoedere in Grassau, Beiere te woon met sy aftrede.

Sterfte[wysig | wysig bron]

Sawallisch en sy vrou Mechthild was vir 46 jare getroud tot en met haar dood op 24 Desember 1998.[1][7] Kardinaal Josef Ratzinger (later Pous Benedictus XVI), 'n familievriend, het tydens haar Dodemis waargeneem. Sy het 'n seun genaamd Jörg van haar vorige huwelik gehad welke Sawallisch aangeneem het. Jörg is in Januarie 2013 oorlede.

Sawallisch is by sy huis in Grassau op 22 Februarie 2013 op die ouderdom van 89 oorlede.[8]

Prominente interpretasies[wysig | wysig bron]

Sawallisch is al geprys as 'n interpreteerder van die musiek van Richard Strauss.[9][10][11] As pianis het hy 'n aantal prominente sangers in lieder begelei, insluitende Dietrich Fischer-Dieskau, Dame Elisabeth Schwarzkopf en Dame Margaret Price. Hy is ook geprys vir sy interpretasies van die simfonieë van Anton Bruckner.[12]

Sawallisch het ook as klavierbegeleier Franz Schubert se Winterreise en Robert Schumann se Liederkreis en ander liedere met Thomas Hampson opgeneem. Een van sy mees gevierde lewendige konsertverskyninge was op 11 Februarie 1994 as pianis in Philadelphia toe Sawallisch ingestaan het vir die Philadelphia Simfonieorkes tydens 'n Wagner-konsert toe 'n erge sneeustorm die orkeslede verhoed het om betyds by die Akademie van Musiek (Philadelphia) te arriveer vir die konsert.[13][14][15]

Opnamehoogtepunte[wysig | wysig bron]

Sawallisch se opnames vir EMI sluit hoog aangeskrewe interpretasies van Richard Strauss se Capriccio en die vier simfonieë van Robert Schumann met die Staatskapelle Dresden in. In 1973 het hy 'n kwadrofoniese stereo plaat (waarskynlik die enigste een wat ooit gemaak is) van Mozart se Towerfluit vir EMI gemaak met Peter Schreier as Tamino, Anneliese Rothenberger as Pamina, Walter Berry as Papageno, Edda Moser as die Koningin van die Nag, en Kurt Moll as Sarastro. Ander opnames (EMI, Orfeo, Phillips, and Sony) sluit in:

Sy finale konserte- en opname projek in Philadelphia was gefokus op die musiek van Robert Schumann en was in 2003 op die Philadelphia Simfonieorkes se eie plate-etiket vrygestel.[16]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 Peter Dobrin and David Patrick Stearns (2013-02-25). "Maestro Wolfgang Sawallisch, 1923-2013". The Philadelphia Inquirer. Besoek op 2014-11-26.
  2. 2,0 2,1 Antonín Dvořák Simfonie No. 4, Op. 88 (Philharmonia Orkes), Columbia Records LP 33 SX 1034, sleevenote
  3. Stephen Moss (19 Mei 2000). "Old school titan". The Guardian. UK. Besoek op 8 Augustus 2007.
  4. Anthony Tommasini (15 Januarie 2004). "Channeling Bruckner, Maestro Illuminates Elusive Score". The New York Times. Besoek op 8 Augustus 2007.
  5. Ben Mattison (31 Maart 2006). "Report: Wolfgang Sawallisch Has Retired". Playbill Arts. Besoek op 11 Januarie 2008.
  6. Peter Dobrin, "At home with the maestro". The Philadelphia Inquirer, 27 Augustus 2006.
  7. James R. Oestreich (4 Mei 2003). "A 79-Year-Old Champion of Youth". The New York Times. Besoek op 11 Januarie 2008.
  8. Peter Crimmins (25 Februarie 2013). "Maestro Sawallisch, who led Philadelphia Orchestra for a decade, dies at 89". NewsWorks. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Desember 2014. Besoek op 27 Februarie 2013.
  9. Edward Rothstein (17 May 1995). "A Cheery, Old-World 'Ariadne'". The New York Times. Besoek op 8 August 2007.
  10. Anne Midgette (5 August 2001). "Music: A Musical Capital Looks to America". The New York Times. Besoek op 8 August 2007.
  11. Paul Horsley (1 April 2003). "A Hero's Tenure". Playbill Arts. Besoek op 11 January 2008.
  12. Anthony Tommasini (15 January 2004). "Channeling Bruckner, Maestro Illuminates Elusive Score". The New York Times. Besoek op 11 January 2008.
  13. Lesley Valdes and Peter Dobrin (13 February 1994). "Snow or no snow, the show went on". The Philadelphia Inquirer.
  14. Tom Di Nardo (28 February 1994). "Bons mots instead of notes from Maestro". Philadelphia Daily News.
  15. Nadine Brozan (15 February 1994). "Chronicle". The New York Times. Besoek op 11 January 2008.
  16. Allan Kozinn (19 Oktober 2002). "Back to Schumann, With Care and Passion". The New York Times. Besoek op 8 Augustus 2007.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Notas[wysig | wysig bron]

Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.