Cepheïed

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Die ster Delta Cephei (middel), waarvan die term "Cepheïed" afgelei is.

’n Cepheïed is ’n baie helder soort veranderlike ster. Die noue direkte verhouding tussen Cepheïede se helderheid en hul polsperiode[1][2] het hul status bepaal as standaardmeetinstrumente vir afstande in die heelal.[3][4][5]

Cepheïede word onderverdeel in verskeie subklasse volgens hul massa, ouderdom en evolusiegeskiedenis, onder meer in klassieke, Tipe II- en dwerg-Cepheïede.

Die term "Cepheïed" kom van die ster Delta Cephei in die sterrebeeld Cepheus, die eerste ster van dié soort wat geïdentifiseer is, deur John Goodricke in 1784. Dit is ook een van die Cepheïede waarvan die afstand die akkuraatste bepaal is, deels danksy sy ligging in ’n sterreswerm[6][7] en die beskikbaarheid van presiese Hubble-ruimteteleskoop/Hipparcos-parallakse.[8]

Verwysings[wysig]

  1. (1999) “The Optical Gravitational Lensing Experiment. Cepheids in the Magellanic Clouds. IV. Catalog of Cepheids from the Large Magellanic Cloud”. Acta Astronomica 49: 223.
  2. (2008) “The Optical Gravitational Lensing Experiment. The OGLE-III Catalog of Variable Stars. I. Classical Cepheids in the Large Magellanic Cloud”. Acta Astronomica 58: 163.
  3. (2001) “Final Results from the Hubble Space Telescope Key Project to Measure the Hubble Constant”. The Astrophysical Journal 553: 47–72. DOI:10.1086/320638.
  4. (2008) “The expansion field: the value of H 0”. The Astronomy and Astrophysics Review 15 (4): 289–331. DOI:10.1007/s00159-008-0012-y.
  5. (2010) “The Hubble Constant”. Annual Review of Astronomy and Astrophysics 48: 673. DOI:10.1146/annurev-astro-082708-101829.
  6. de Zeeuw, P.T.; Hoogerwerf, R.; de Bruijne, J.H.J.; Brown, A.G.A.; Blaauw, A. (1999). A HIPPARCOS Census of the Nearby OB Associations, AJ
  7. Majaess, D.; Turner, D.; Gieren, W. (2012). New Evidence Supporting Cluster Membership for the Keystone Calibrator Delta Cephei, ApJ
  8. Benedict, G. Fritz; McArthur, B.E.; Fredrick, L.W.; Harrison, T.E.; Slesnick, C.L.; Rhee, J.; Patterson, R.J.; Skrutskie, M.F.; Franz, O.G.; Wasserman, L.H.; Jefferys, W.H.; Nelan, E.; van Altena, W.; Shelus, P.J.; Hemenway, P.D.; Duncombe, R.L.; Story, D.; Whipple, A.L.; Bradley, A.J. (2002). Astrometry with the Hubble Space Telescope: A Parallax of the Fundamental Distance Calibrator δ Cephei, AJ

Eksterne skakels[wysig]

Soorte sterre en sterregroepe
HD 820.jpg
 Sterre   SterDwergsterWit dwergSwart dwergRooi dwergGeel dwergBruin dwergSubdwergReusesterHelder reusSuperreusHiperreusSubreusRooi reusBlou reusNeutronsterPulsarBlou dwaalsterCepheïedVeranderlike sterNovaOpvlamsterRR Lyrae-sterWolf-RayetsterT Tauri-sterHerbig Ae/Be-sterPoolster
 Sterregroepe   DubbelsterX-straaldubbelsterVeelvoudige sterSterreswermSterrestroomSterrestelselMelkwegSterrestelselswermSuperswerm
 Verwante voorwerpe   SupernovaNewelPlanetêre newelMessier-voorwerpHeelalMultiversumSterrebeeldAsterismeSterreklassifikasieSwartkolkSuperholteInterstellêre mediumMolekulêre wolk
 Lyste   Lys van sterrekundige katalogusseLys van naaste sterreLys van grootste sterreLys van gewone name van sterre