Gasreus

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Ons sonnestelsel se vier gasreuse, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus met die son in die agtergrond, volgens skaal.

'n Gasreus is 'n groot planeet wat nie hoofsaaklik uit rots of ander soliede materie saamgestel is nie. Daar is vier gasreuse in ons sonnestelsel: Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Uranus en Neptunus mag ook as 'n aparte subklas van "ysreuse" beskou word, aangesien hulle hoofsaaklik uit ys, rots en die gasvorms van water, ammoniak en metaan bestaan, anders as die "tradisionele" gasreuse Jupiter en Saturnus. Hulle deel egter almal een belangrike eienskap - die ontbreking aan 'n soliede oppervlakte. 'n Belangrike verskil is dat Uranus en Neptunus se verhouding van waterstof en helium laer is, as gevolg van hulle groter afstand van die son.

Gasreuse het moontlik 'n rotsagtige of metaalagtige kern, daar word inderdaad geglo dat so 'n kern noodsaaklik is vir die vorming van 'n gasreus, alhoewel die oorgrote meerderheid van sy massa in die vorm van waterstofgas en heliumgas is, met spore van water, metaan, ammoniak en ander waterstofsamestellings. (Alhoewel hierdie elemente en samestelling vir ons op die aarde in gasvorms bekend voorkom, word daar geglo dat hulle as gevolg van drukking in vloeistofvorm of selfs soliede vorm diep in die gasreus se atmosfeer sal voorkom.)

Anders as rotsagtige planete, wat 'n duidelike verskil tussen hulle atmosfeer en oppervlak het, het gasreuse nie 'n duidelik-onderskeibare oppervlak nie: hulle atmosfere word eenvoudige geleidelik digter nader aan die kern, met moontlike vloeistof of vloeistofagtige toestande tussen in. Mens kan nie op hierdie planete "land" nie, nie in die normale sin van die woord nie. Dus verwys terme soos diameter, oppervlak area, volume, oppervlak temperatuur en oppervlakdigtheid gewoonlik na die buitenste laag van die planeet wat vanuit die ruimte waargeneem kan word.