Gasreus

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Ons sonnestelsel se vier gasreuse, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus met die Son op die agtergrond, volgens skaal.

’n Gasreus of gasplaneet is ’n groot planeet wat hoofsaaklik uit gas saamgestel is in plaas van rots of ander soliede materie. Daar is vier gasreuse in ons Sonnestelsel: Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Uranus en Neptunus kan ook as ’n aparte subklas van "ysreuse" beskou word, aangesien hulle hoofsaaklik uit ys, rots en die gasvorms van water, ammoniak en metaan bestaan, anders as die "tradisionele" gasreuse Jupiter en Saturnus. Hulle deel egter almal een belangrike eienskap – die ontbreking van ’n soliede oppervlak. ’n Belangrike verskil is dat Uranus en Neptunus se verhouding van waterstof en helium laer is as gevolg van hulle groter afstand van die Son af.

Gasreuse het moontlik ’n rots- of metaalagtige kern; daar word inderdaad geglo so ’n kern is noodsaaklik vir die vorming van ’n gasreus, alhoewel die oorgrote meerderheid van sy massa in die vorm van waterstofgas en heliumgas is, met spore van water, metaan, ammoniak en ander waterstofsamestellings. (Alhoewel hierdie elemente en samestelling vir ons op Aarde in gasvorm bekend voorkom, word daar geglo hulle sal as gevolg van hoë druk in vloeistof- of selfs soliede vorm diep in gasreuse se atmosfeer voorkom.)

Anders as rotsagtige planete, wat ’n duidelike verskil tussen hulle atmosfeer en oppervlak het, het gasreuse nie ’n duidelik onderskeibare oppervlak nie: hulle atmosfere word eenvoudig geleidelik digter nader aan die kern, met moontlike vloeistof of vloeistofagtige toestande tussenin. Dus verwys terme soos deursnee, oppervlakarea, volume, oppervlaktemperatuur en oppervlakdigtheid gewoonlik na die buitenste laag van die planeet wat uit die ruimte waargeneem kan word.