(225088) 2007 OR10

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

(225088) 2007 OR10   
'n Kunstenaarsvoorstelling van Pluto, Eris, Makemake, Haumea, Sedna, (225088) 2007 OR10, Quaoar en Orcus saam met die Aarde en die Maan.
Ontdekking[1]
Ontdek deur Megan Schwamb
Michael Brown
David Rabinowitz
Palomar-sterrewag (675)
Datum 17 Julie 2007 (aangekondig op 7 Januarie 2009)
Kleinplaneet-benaming(225088) 2007 OR10
Kleinplaneet-kategorie SDO[2]
3:10 resonance (DES)[3]
Wentelbaaneienskappe[4]
Afelium 100,84 AE (Q)
Perihelium 33,015 AE (q)
Semihoofas 66,925 AE (a)
Wentelperiode 547,51 jaar
Gem. anomalie 104,15° (M)
Hellingshoek 30,9434° (i)
Lengteligging van stygende nodus 336,8141° (Ω)
Periheliumhoek 206,81° (ω)
Fisiese eienskappe
Afmetings 1 535+75−225 km[5]
1 280+210−210 km[6]
1 200+300−200 km[7]
Massa ~1,3–6 × 1021 kg (raming)
Sideriese
rotasieperiode
44,81 uur[5]
Temperatuur 31 K[8]
Skynmagnitude 21,8[9]
Absolute magnitude 2,5[4]

(225088) 2007 OR10 is ’n groot voorwerp in die verstrooide skyf. Dit is die derde grootste bekende voorwerp in die Sonnestelsel wat verder van die Son is as Neptunus[5][10][11] en die grootste een sonder ’n naam.[12] Volgens die jongste ramings in Mei 2016 is dit effens groter as Makemake en Haumea, en is dit dus waarskynlik ’n dwergplaneet.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Ontdekking[wysig | wysig bron]

(225088) 2007 OR10 is ontdek deur sterrekundiges van die Kaliforniese Instituut vir Tegnologie as deel van die Ph.D.-tesis van Meg Schwamb, wat toe ’n student van Michael E. Brown was.[13]

Naam[wysig | wysig bron]

Brown het die voorwerp "Snow White" genoem met die veronderstelling dat dit wit was[13] omdat dit baie groot of baie helder moes gewees het om deur hulle waargeneem te kon word.[12] Dit was ook die "sewende dwerg" wat Brown se span ontdek het – ná Quaoar in 2002, Sedna in 2003, Haumea en Orcus in 2004, en Makemake en Eris in 2005. 2007 OR10 het egter geblyk een van die rooiste voorwerpe in die Kuiper-gordel te wees, en daarom is dié naam laat vaar.

2007 OR10 is tans die grootste bekende voorwerp in die Sonnestelsel sonder ’n amptelike naam. In 2011 het Brown besluit hy het eindelik genoeg inligting om dit een te gee, want die ontdekking van waterys en die moontlikheid van metaan het dit beduidenswaardig genoeg gemaak om verdere waarnemings te regverdig.[13] Brown het egter in 2015 nog nie ’n naam voorgestel nie, maar hy het opgemerk dat enigiemand in 2017 ’n voorstel kan maak.[14]

Afstand[wysig | wysig bron]

(225088) 2007 OR10 was omstreeks 1857 by sy perihelium.[4] In Februarie 2016 was dit 87,5 AE van die Son af[15] en het dit teen 2,7 km/s beweeg met betrekking tot die Son.[16] Dit is dus die derde verste bekende liggaam in die Sonnestelsel naas V774104 (103 AE) en Eris (96,3 AE) – dit is sedert 2013 verder as Sedna (85,7 AE).[12][16] Teen 2045 sal dit verder as beide Sedna en Eris wees[17] en in 2130 sal dit by sy afelium wees.[16]

Verste voorwerpe in die Sonnestelsel
soos op 11 Mei 2016[15]
Naam van
voorwerp
Afstand vanaf die Son (in AE) Skynbare
magnitude
Tans Perihelium Afelium
V774104 103 n/b n/b 24
Eris 96,3 37,8 97,6 18,7
2007 OR10 87,5 33,0 100,8 21,7
Sedna 85,7 76,0 939 21,0
2014 FC69 84,2 40,3 106,9 24,1
2006 QH181 83,5 37,8 96,7 23,6
2012 VP113 83,4 80,5 438 23,4
2013 FY27 80,2 36,1 81,8 22,1
2010 GB174 70,9 48,7 693 25,1
2000 CR105 60,6 44,3 412 23,9
2008 ST291 59,9 42,4 154,5 22,2
2003 QX113 59,9 36,7 62,1 22,5
2015 KH162 59,1 41,5 82,8 21,6
Ingesluit is alle voorwerpe wat tans minstens twee keer so ver as Neptunus is.[15]

Absolute magnitude[wysig | wysig bron]

Die grootte van ’n voorwerp kan bereken word uit sy absolute magnitude (H) en albedo (die hoeveelheid lig wat dit weerkaats). 2007 OR10 het ’n absolute magnitude van 1,92,[4] wat dit die vyfde helderste bekende Trans-Neptunus-voorwerp maak,[18] ’n bietjie dowwer as Sedna (H=1,6; D≈1 000 km)[19] en helderder as Orcus (H=2,3; D≈800 km).[20]

Dit is een van die rooiste voorwerpe bekend.[7] Dit is waarskynlik vanweë metaanryp, wat rooi word van sonlig en kosmiese strale.[7]

Wentelbaan[wysig | wysig bron]

BO: 2007 OR10 is in ’n wentelresonansie van 3:10 met Neptunus.[3] LINKS: Die wentelbaan van 2007 OR10 in vergelyking met dié van Eris, Pluto en die buiteplanete.

Die Deep Ecliptic Survey (DES) wys die wentelbaan is in ’n wentelresonansie van 3:10 met Neptunus.[3] Die Kleinplaneetsentrum (MPC) lys dit as ’n verstrooideskyf-voorwerp.[2] 2007 OR10 is ontdek terwyl gesoek is na voorwerpe in die omgewing van Sedna.[21]

2007 OR10 is al 46 keer waargeneem terwyl dit sewe keer in opposisie was en is ontdek op ’n fotoplaat van 1985.[4] Dit is op 7 Januarie 2009 amptelik aangekondig.[1]

Status as dwergplaneet[wysig | wysig bron]

Volgens die jongste ramings in Mei 2016[5] sou 2007 OR10 die derde grootste dwergplaneet wees: kleiner as Pluto en Eris, maar groter as Makemake (vermoedelik), Haumea en Ceres. Die Internasionale Astronomiese Unie (IAU) het nog nie sedert sy ontdekking die erkenning van nog dwergplanete oorweeg nie. Volgens Brown "moet dit ’n dwergplaneet wees al is dit oorwegend rotsagtig",[22] en Scott Sheppard en sy kollegas dink dit is "waarskynlik" ’n dwergplaneet[23] na aanleiding van sy minimum moontlike deursnee van 552 km[24] en wat verstaan word van die toestande vir die hidrostatiese ewewig van koue ys-rots-voorwerpe. 2007 OR10 is te ver om sy deursnee regstreeks te bepaal; Brown se raming van 1 000–1 500 km is gebaseer op die berekening van die liggaam se mees waarskynlike albedo,[7] wat ooreenstem met die 1 280±210 km wat die Herschel-ruimtesterrewag geraam het.[6] 2007 OR10 het geen bekende satelliete nie, en sonder ’n satelliet met ’n goed vasgestelde wentelbaan kan die massa nie regstreeks bereken word nie; massa is ook ’n faktor in hidrostatiese ewewig.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 "MPEC 2009-A42 : 2007 OR10". Minor Planet Center. 7 Januarie 2009. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Maart 2012. 
  2. 2,0 2,1 "List Of Centaurs and Scattered-Disk Objects". Minor Planet Center. Besoek op 20 Januarie 2009. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Marc Buie (24 Oktober 2011). "Orbit Fit and Astrometric record for 225088". SwRI (Space Science Department). Besoek op 14 November 2014. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 "JPL Small-Body Database Browser: 225088 (2007 OR10)" (2011-10-24). Besoek op 7 April 2016. last obs; arc: 26.18 years 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 "Pushing the Limits of K2:Observing Trans-Neptunian Objects S3K2: Solar System Studies with K2" (PDF). 
  6. 6,0 6,1 Santos-Sanz, P.; Lellouch, E.; Fornasier, S.; Kiss, C.; Pal, A.; Müller, T.G.; Vilenius, E.; Stansberry, J. et al. (7 Februarie 2012). ""TNOs are Cool": A Survey of the Transneptunian Region IV. Size/albedo characterization of 15 scattered disk and detached objects observed with Herschel Space Observatory-PACS". [astro-ph.EP]. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 (2011) “The Surface Composition of Large Kuiper Belt Object 2007 OR10”. The Astrophysical Journal Letters 738 (2): L26. doi:10.1088/2041-8205/738/2/L26. Besoek op 8 Augustus 2011.
  8. "HEC: Exoplanets Calculator". Planetary Habitability Laboratory. University of Puerto Rico at Arecibo. Besoek op 17 Oktober 2014. 
  9. "AstDys 2007OR10 Ephemerides". Department of Mathematics, University of Pisa, Italy. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Mei 2009. Besoek op 16 March 2009. 
  10. (2016-04-19) “Large size and slow rotation of the trans-Neptunian object (225088) 2007 OR10 discovered from Herschel and K2 observations”. The Astronomical Journal 151 (5). doi:10.3847/0004-6256/151/5/117.
  11. Dyches, P. (2016-05-11). "2007 OR10: Largest Unnamed World in the Solar System". Jet Propulsion Lab. Besoek op 2016-05-12. 
  12. 12,0 12,1 12,2 Michael E. Brown (10 Maart 2009). "Snow White needs a bailout". Mike Brown's Planets (blog). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Mei 2009. Besoek op 17 Februarie 2010. 
  13. 13,0 13,1 13,2 "Astronomers Find Ice and Possibly Methane On Snow White, a Distant Dwarf Planet". Science Daily. 22 Augustus 2011. Besoek op 22 Augustus 2011. 
  14. "Mike Brown's Planets". mikebrownsplanets.com. 
  15. 15,0 15,1 15,2 "AstDyS-2, Asteroids - Dynamic Site". 2016-02-26. Besoek op 2016-02-29. Objects with distance from Sun over 59 AU 
  16. 16,0 16,1 16,2 "Horizon Online Ephemeris System". California Institute of Technology, Jet Propulsion Laboratory. Besoek op 31 Januarie 2012. 
  17. JPL Horizons On-Line Ephemeris System (17 Februarie 2011). "Horizons Output for Sedna 2076/2114". Besoek op 17 Februarie 2011. 
  18. Brown, Mike Brown (11 August 2011). "The Redemption of Snow White (Part 2 of 3)". Mike Brown's Planets. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Julie 2014. 
  19. "JPL Small-Body Database Browser: 90377 Sedna (2003 VB12)" (2008-10-23 last obs). Besoek op 21 Januarie 2009. 
  20. "JPL Small-Body Database Browser: 90482 Orcus (2004 DW)" (2008-12-04 last obs). Besoek op 5 Februarie 2009. 
  21. (2009) “A Search for Distant Solar System Bodies in the Region of Sedna”. Astrophysical Journal Letters 694: L45. doi:10.1088/0004-637X/694/1/L45.
  22. Brown, Michael E. "How many dwarf planets are there in the outer solar system?". California Institute of Technology. Besoek op 23 September 2011. 
  23. (2011) “A Southern Sky and Galactic Plane Survey for Bright Kuiper Belt Objects”. Astronomical Journal 142 (4): 98. doi:10.1088/0004-6256/142/4/98.
  24. 1329×10(−H/5)

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]