Gaia (mitologie)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Gaia
Griekse oergodin
Gaia, deur Anselm Feuerbach (1875)
Gaia, deur Anselm Feuerbach (1875)
Naam Gaia
Godin van Die aarde
Blyplek Aarde
Gade Uranos, Pontos, Tartaros
Ouers Geen of Chaos (Hesiodus) of
Aither en Hemera (Hyginus)
Broers, susters Eros, Erebos, Tartaros en Nyx (Hesiodus)
Kinders Uranos, Pontos, die Ourea, die Honderdhandige, Sikloop, Titaan, die gigante, Nereus, Thaumas, Phorkys, Keto, Eurybia, Aergia, Tyfon
Romeinse eweknie Terra

Gaia (Grieks: Γαῖα; "grond" of "aarde") was in die Griekse mitologie die dogter van die heel eerste god, Chaos, die leemte waaruit die heelal ontstaan het. Sy was die verpersoonliking van die aarde. Haar eweknie in Romeinse mitologie was Terra Mater of Tellus.

Mite[wysig | wysig bron]

In Hesiodus se Theogonie (116ff) word vertel hoe Gaia heel eerste uit Chaos ontstaan het. Sy het Uranos, die lug en die sterre, uit haar eie voortgebring, asook die heuwels en die see Pontos. Daarna het sy en haar seun Uranos saam Okeanos, Koios, Krios, Hyperion, Iapetos, Theia, Rhea, Themis, Mnemosyne, Phoibe en Tetis gehad. Sy het ook die lewe geskenk aan Kronos, die jongste en "verskriklikste van haar kinders", en hy het sy pa gehaat.

Hesiodus noem ook Gaia en Uranos se ander kinders: eers die reusagtige eenoog-siklope, toe die drie verskriklike honderdhandige reuse, elk met vyftig koppe. Uranos het dié jongste kinders in Tartaros versteek sodat hulle nie die lig sou sien nie, en hy was baie in sy skik met dié wrede daad. Gaia was hartseer en maak toe ’n sekel, roep haar ander seuns en vra hulle om hul pa te ontman. Net Kronos was dapper genoeg om dit te doen. Uit die semen of bloed wat op Gaia gespat het, het nog kinders ontstaan: die sterk Eriniërs, die Gigante en die boomnimfe die Meliae.

Uit Uranos se genitalieë wat in die see gegooi is, het Afrodite te voorskyn gekom. Daarna het Gaia Echidna en Typhon by Tartaros gehad. Sy het ook vyf seegode by Pontos gehad en die godin van luiheid, Airgia, by Aither.

In die kuns[wysig | wysig bron]

In die klassieke kuns word Gaia op twee maniere uitgebeeld. Op Atheense kruike is sy ’n stewige vrou wat halfpad uit die aarde verrys. in latere mosaïekwerk is sy op die aarde neergevlei en omring deur ’n klomp Carpi, kind-gode van die vrugte van die aarde.

Verwysings[wysig | wysig bron]

Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel [1]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Gode, helde en ander wesens in die Griekse mitologie
Oergode  AitherChaosChronosErebosGaiaHemeraNyxPontosTartarosUranos
Titane  Eerste geslag:  HyperionIapetosKoiosKriosKronosMnemosyneOkeanosPhoibeRheaTethysTheiaThemis Tweede geslag:  AsteriaAtlasEosEpimetheusHeliosLetoMenoitiosPrometheusSelene
Olimpiese gode  AfroditeApolloAthenaAresArtemisDemeterDionysosHephaistosHeraHermesPoseidonZeus • (Hestia)
Ander gode  AdonisAlpheiosAsklepiosErosHadesHebeHeraklesPanPersephonePlouton
Halfgode & helde  AchillesAntiopeDaidalosGanymedesIkarosJasonOidipusPeleusPenelopePerseusSisyphosTantalosTheseus
Ander wesens  AmasonesCharonChtoniese godeEriniërsGiganteGorgoneGrasieëHonderdhandigesHydraKerberosMinotourusMusesNimfeSatersSentoureSiklopeSkikgodinneStyx