Athene

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Athene
Αθήνα
Athens Montage 2.jpg
Ligging van Athene op 'n kaart (Griekeland)
Athene
Athene
Koördinate: 37°58′N 23°43′O / 37.967°N 23.717°O / 37.967; 23.717
Land Vlag van Griekeland Griekeland
Geografiese streek Sentraal-Griekeland
Administratiewe streek Attica
Plaaslike eenheid Sentraal-Athene
Regering
 - Burgemeester Giorgos Kaminis
Oppervlak
 - Stad 38,964 km²  (15,044 vk m)
 - Stedelik 412 km² (159 vk m)
 - Metro 2 928,717 km² (1 130,784 vk m)
Hoogte 70 m (230 vt)
Bevolking (2011)
 - Stad 664 046
 - Digtheid 17 000/km² (44 000/vk m)
 - Stedelik 3 090 508
 - Stedelike bevolkingsdigtheid 7 500/km² (19 000/vk m)
 - Metropolitaans 3 753 783
 - Metrodigtheid 1 300/km² (3 300/vk m)
Tydsone OET (UTC+02:00)
 - Somer (DST) OEST (UTC+03:00)
Poskode 10x xx, 11x xx, 120 xx
Skakelkode(s) 21
Kenteken Yxx, Zxx, Ixx
Webwerf: cityofathens.gr
Standbeeld van Athena, beskermheilige van Athene; Nasionale Argeologiese Museum

Athene (in Afrikaans ook gespel as: Atene;[1] Grieks: Αθήνα = Athina; foneties: /a'θina/) is die hoofstad en grootste stad van Griekeland, die hoofstad van die streek Attika en die gelyknamige distrik (nomós) Athene. Athene is ook die politieke, kulturele en ekonomiese sentrum van dié land, 'n kosmopolitiese metropool van ongeveer 4 000 000 inwoners. Athene is veral bekend vanweë antieke historiese geboue soos die Parthenon op die Akropolis ('n heuwel in Athene).

Die eerste moderne Olimpiese Somerspele vind in 1896 in Athene plaas. Eenhonderd-en-agt jaar later vind die Olimpiese Somerspele van 2004 weer in Athene plaas.

Naam[wysig | wysig bron]

Die stad is genoem na die godin Athena wat in die antieke tyd ook die beskermheilige van die stad was. Die Parthenontempel op die Akropolis, die beroemdste monument in die stad, is ter ere van haar opgerig. Destyds is die stad Αθηναι (Athènai, meervoud van Athèna) genoem. In die 19de eeu word dit opnuut die amptelike naam van die stad. 'n Taalhervorming van die jare '70 sorg egter dat die stad nou Athina heet.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Vermoedelik vestig die eerste bewoners hulself ongeveer 3500 v.C. op die heuwel Akropolis. Van die vroeë geskiedenis van die stad is weinig bekend, maar Athene was waarskynlik tot ongeveer 1065 'n koninkryk en 'n belangrike sentrum van die Miseense beskawing. In die opvolgende eeue verander Athene stadig en met tydelike terugslae in 'n demokrasie. In hierdie tydperk voer Athene verskeie oorloë teen Persië. Athene verslaan Persië by die Slag van Maraton, maar tien jaar later verwoes Persië grotendeels die Akropolis. Na verskeie kruine en dale (Peloponnesiese oorlog, Dertig Tiranne) word Athene in die 4de eeu v.C. 'n belangrike wetenskap- en kunsstad en lewer beroemde name op soos Sokrates, Plato en Aristoteles.

In 168 v.C. val die Romeine die stad binne (en beskou die inval as 'n "bevryding"). Die stad bly 'n belangrike rol in die Romeinse Ryk vervul, al woon die Atheense burgers ongemaklik in die Romeinse teenwoordigheid. As straf hiervoor, laat Sulla die stad in 86 v.C. plunder. In 51 besoek die apostel Paulus van Tarsus die stad op sy vele sendingreise. Keiser Hadrianus lê om en by 130 'n besoek af en stel 'n reeks belangrike bouwerke op. In hierdie tyd is Athene steeds 'n belangrike wêreldsentrum.

Hierna begin die stad te verval: in 297 en weer later in 395 word Athene geplunder deur die Gote. In 529 sluit keiser Justinianus die filosofieskole en sorg sodoende dat Athene 'n onbelangrike uithoek van die Bisantynse Ryk word. In 1024 word die stad deur Franse kruisvaarders verower en word vir 'n paar eeue lank 'n politieke speelbal vir verskeie state. In 1458 word die stad ingelyf deur die Turke. Uit respek vir die stad se verlede, verleen die Turke baie voorregte aan die burgers; tog omskep die Turke twee jaar later die Parthenon in 'n moskee. Die stad bly, met die uitsondering van 'n klein Venesiese besetting in 1687, byna vier eeue lank deel van die Ottomaanse Ryk.

Verwysings[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]