Elize Botha
Professor Elize Botha, gebore Elizabeth Lindes, (19 November 1930 – 16 November 2007) was 'n Suid-Afrikaanse akademikus wat onder andere kanselier van die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns was.
Sy is in Krugersdorp gebore en het daar grootgeword en skoolgegaan. Nadat sy in 1947 aan die Hoërskool Monument gematrikuleer het sy in 1948 by die Universiteit van Stellenbosch ingeskryf. In Stellenbosch het sy het 'n BA en 'n MA in tale met lof behaal. As student was sy ook primaria van Huis ten Bosch, het sy in die Studenteraad gedien en was sy lid van Die Stellenbosse Student se redaksiespan. Nadat sy 'n aantal jare by Die Burger werksaam was het sy in Amsterdam verder studeer waar sy haar doktorsgraad (DLitt et Phil) met die tesis Veelheid en binding onder Dr. N.P. van Wyk Louw behaal het.[1][2]
Na sy haar studies voltooi het, het sy vanaf 1956 tot 1960 en weer van 1982 tot 1995 by die Universiteit van Suid-Afrika (UNISA), vanaf 1962 tot 1982 by die Universiteit van Pretoria en in 1964 by die Universiteit van die Witwatersrand by die Departemente Afrikaans en Nederlands onder meer historiese taalkunde, Middelnederlandse letterkunde, moderne Nederlandse prosa en die Afrikaanse prosa doseer.[1]
Van 1973 tot 1992 was sy redaktrise van die Tydskrif vir Letterkunde. van 1983 af was sy Voorsitter van die Letterkundekommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Vanaf 1984 tot 1990 was sy ook voorsitter van die Afrikaanse Letterkundevereniging waarvan sy tot met haar dood die erepresident was. In 1993 het sy as Voorsitter van die Kommissie insake Nasionale Simbole gedien en het ook op die nasionale inhuldigingskomitee vir oudpresident Nelson Mandela op 10 Mei 1994 gedien. Sy was ’n lid van die Nasionale Kunsteraad en Voorsitter van die Staatsbiblioteek se raad. In 1994 en 1995 het sy in die Taakgroep Kuns en Kultuur van die Ministerie van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie gedien in welke hoedanigheid sy ook per geleentheid die Minister moes adviseer. Van 1997 tot Februarie 2000 was sy lid van die Nasionale Kunsteraad (NKR). Sy was ook Voorsitter van die Raad van Trustees van die Stigting vir Afrikaans.[1]
In 1988 is Prof Botha aangestel as direkteur by die Nasionale Pers, 'n pos wat sy tot 2005 beklee het. Sy het ook op die direksies van Media24 en Nasionale Boekhandel gedien.[3]
Sy is op 22 Junie 1998 ingelyf as die eerste vroulike Kanselier van die Universiteit Stellenbosch.[4]
Botha was met prof Johan Botha wat saam met haar in Stellenbosch studeer het getroud. Hulle het saam ‘n seun, Frederik en twee dogters, Maria en Liesbeth gehad.[1]
Professor Elize Botha is op 16 November 2007 aan kanker in die Sungardens Hospice in Pretoria oorlede.[5]
[wysig] Publikasies
Benewens verskeie essays oor Afrikaanse letterkunde en taal was Botha outeur van die volgende boeke:[2]
- Afrikaanse essayiste, 1965 (Samestelling)
- Handleiding by die studie van die letterkunde (met A.P. Grové), 1966
- Die Afrikaanse Literatuur sedert Sestig (medeouteur), 1980
- Oor die Afrikaanse prosa en ander opstelle, 1980
- Prosakroniek, 1987
[wysig] Toekennings
- Die Gustav Preller medalje vir Literatuurwetenskap en Letterkundige Kritiek van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns in 1982
- Die Orde vir Voortreflike Diens (silwer) in 1989
- Die Raadstoekenning vir Buitengewone Akademiese Meriete van Unisa in 1989
- Die NP van Wyk Louw medalje van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns in 1995
- Eredoktorsgrade van die Universiteite van Pretoria en Stellenbosch in 1995
- 'n Eretoekenning vir voortreflike diens van die Raad van Unisa in 1996[4]
- Saam met prof Jakes Gerwel, mede-ontvanger van die Johan Fleerackers Prys van die Vlaamse Ministerie van Kultuur.[1]
[wysig] Verwysings
- ^ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Universiteit Stellenbosch, US neem met hartseer afskeid van prof Elize Botha, Besoek op 18 November 2007
- ^ 2,0 2,1 Stellenbosch Writers, Elize Botha, Besoek op 18 November 2007
- ^ NASPERS, Rede deur die voorsitter, Ton Vosloo, by Naspers se algemene jaarvergadering op 26 Augustus 2005, Besoek op 18 November 2007
- ^ 4,0 4,1 Universiteit Stellenbosch, Die Kanselier, Besoek op 18 November 2007
- ^ Beeld, Prof. Elize verloor stryd teen kanker, Besoek op 18 November 2007
