Ganymedes (maan)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Ganymedes   
Ganymedes
Ganymedes, soos waargeneem deur die Galileo-wenteltuig op 26 Junie 1996.
Ontdekking
Ontdek deur Galileo Galilei
Datum 7 Januarie 1610[1][2][3]
Alternatiewe name Jupiter III
Wentelbaaneienskappe
Periapside 1 069 200 km[b]
Apoapside 1 071 600 km[a]
Semi-hoofas 1 070 400 km[4]
Eksentrisiteit 0,0013[4]
Wentelperiode 7,15455296 dae[4]
Gem. omwentelingspoed 10,880 km/s
Inklinasie 0,20° (tot Jupiter se ewenaar)[4]
Satelliet van Jupiter
Fisiese eienskappe
Gem. radius 2634,1 ± 0,3 km
(0,413 Aardes)[5]
Oppervlakte 87,0 miljoen km2
(0,171 Aardes)[c]
Volume 7,610 km3
(0,0704 Aardes)[d]
Massa 1,481923 kg
(0,025 Aardes)[5]
Gem. digtheid 1,936 g/cm3[5]
Oppervlak-
aantrekkingskrag
1,428 m/s2 (0,146 g)[e]
Ontsnapping-
snelheid
2,741 km/s[f]
Rotasieperiode sinchronies
Aksiale neiging 0–0,33°[6]
0,43 ± 0,02[7]
Oppervlak-temp.
   Kelvin
min gem. maks
70[8] 110[8] 152[9]
Skynmagnitude 4,61 (opposisie)[7]
4,38 (in 1951)[10]
Atmosfeer
Oppervlakdruk tekens
Samestelling Suurstof (100 %)[11]


Die orbitale resonansies van Ganymedes, Europa en Io.

Ganymedes (gan'-ə-meed-əs; Grieks: Γανυμήδης; ook Jupiter III) is die grootste maan van die planeet Jupiter, en ook die grootste maan in die sonnestelsel. Ganymedes is groter as die planeet Mercurius, maar sy massa is net 50% van dié van Mercurius. Ganymedes is die enigste maan wat sonder 'n teleskoop sigbaar is, maar net in baie goeie en donker situasies.

Dis moontlik dat Ganymedes in 364 v.C. ontdek is deur die Sjinese sterrekundige Gan De. Galileo Galilei kry egter gewoonlik die eer daarvoor; die sterrekundige het die maan se bestaan op 7 Januarie 1610 geregistreer, saam met die drie ander Galileiaanse mane Callisto, Europa en Io. Ganymedes is die enigste maan van Jupiter wat 'n manlike naam het. Die maan is vernoem ná Ganymedes, 'n goddelike held en Trojaanse prins, seun van Tros van Dardanië en Callirrhoe en 'n geliefde van Zeus in die Griekse mitologie.

Verwysings[wysig]

  1. Galilei, Galileo; translated by Edward Carlos and edited by Peter Barker (Maart 1610). “Sidereus Nuncius”. (PDF) University of Oklahoma History of Science. URL besoek op 2010-01-13.
  2. Wright, Ernie. “Galileo's First Observations of Jupiter”. (PDF) University of Oklahoma History of Science. URL besoek op 2010-01-13.
  3. NASA: Ganymede”. Solarsystem.nasa.gov: 2009-09-29. URL besoek op 2010-03-08.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Planetary Satellite Mean Orbital Parameters”. Jet Propulsion Laboratory, California Institute of Technology.
  5. 5,0 5,1 5,2 Showman, Adam P.; Malhotra, Renu (1999). “The Galilean Satellites” (PDF). Science 286 (5437): 77–84. DOI:10.1126/science.286.5437.77.
  6. Bills, Bruce G. (2005). “Free and forced obliquities of the Galilean satellites of Jupiter”. Icarus 175 (1): 233–247. DOI:10.1016/j.icarus.2004.10.028.
  7. 7,0 7,1 Yeomans, Donald K. (2006-07-13). “Planetary Satellite Physical Parameters”. JPL Solar System Dynamics. URL besoek op 2007-11-05.
  8. 8,0 8,1 Delitsky, Mona L.; Lane, Arthur L. (1998). “Ice chemistry of Galilean satellites” (PDF). J.of Geophys. Res. 103 (E13): 31,391–31,403. DOI:10.1029/1998JE900020.
  9. Orton, G.S. (1996). “Galileo Photopolarimeter-radiometer observations of Jupiter and the Galilean Satellites”. Science 274 (5286): 389–391. DOI:10.1126/science.274.5286.389.
  10. Yeomans and Chamberlin. “Horizon Online Ephemeris System for Ganymede (Major Body 503)”. California Institute of Technology, Jet Propulsion Laboratory. URL besoek op 2010-04-14. (4,38 op 3 Oktober 1951)
  11. Hall, D.T. (1998). “The Far-Ultraviolet Oxygen Airglow of Europa and Ganymede”. The Astrophysical Journal 499 (1): 475–481. DOI:10.1086/305604.