Azerbeidjans

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Azerbeidjans
Azərbaycan dili, آذربایجان دیلی
Gepraat in: Vlag van Armenië Armenië
Vlag van Azerbeidjan Azerbeidjan
Vlag van Georgië (land) Georgië
Vlag van Iran Iran
Vlag van Rusland Rusland 
Gebied: Kaukasus
Totale sprekers: 24 miljoen[1] 
Rang: 34
Taalfamilie: Altaïes
 Turks
  Oghusies
   Wes-Oghusies
    Azerbeidjans 
Skrifstelsel: Latynse alfabet
Cyrilliese alfabet
Arabiese alfabet 
Amptelike status
Amptelike taal in: Vlag van Azerbeidjan Azerbeidjan
Gereguleer deur: geen'
Taalkodes
ISO 639-1: az
ISO 639-2: aze
ISO 639-3: aze 
Idioma azerí.png

Azerbeidjans (Azərbaycan dili, Azəricə, Azərbaycanca; آذربایجان دیلی) is 'n Suidwes-Turkiese taal met tussen twintig en dertig miljoen sprekers in Azerbeidjan, Iran, Rusland, Turkye, Georgië, Kazakstan, Oesbekistan, Toerkmenistan, Oekraïne en Armenië. Dit is die amptelike taal in die Republiek van Azerbeidjan.

Azerbeidjans is nou verwant aan Turkye-Turkies of Turks, die ampstaal van Turkye, sodat taalkundiges dié twee tale dikwels as 'n gemeenskaplike Turks-Azerbeidjanse taal beskou. Turks-Azerbeidjans sou dan as 'n oorkoepelende term vir 'n groot dialekkontinuüm gebruik word wat van die Balkan-skiereiland ooswaarts tot by die Kaukasus-gebied en Iran strek. In Iran is Azerbeidjans met sowat 14 miljoen moedertaalsprekers erreweg die belangrikste Turkiese taal.

Moderne Standaard-Azerbeidjans baseer op die dialek van die Azerbeidjanse hoofstad Bakoe en toon sterk invloede van Turkye-Turks. So is Azerbeidjans as literêre taal onlosmaaklik aan Osmaanse Turks verbind. Die taal van Oud-Anatoliese Turkse tekste is dikwels identies met dié van ou Azerbeidjanse tekste.

Tot in 1929 is Azerbeidjans tradisioneel in Arabiese skrif geskryf. Vanaf 1929 is die Latynse alfabet en vanaf die laat 1930's tot in 1991 die Cyrilliese alfabet met enkele spesiale letters nagevolg. In 1991 is die besluit geneem om by Turks aan te pas en weer die Latynse alfabet met enkele spesiale karakters te gebruik.

Azerbeidjanse alfabette[wysig]

Aa Аа آ ا
Əə Әә ا ه
Bb Бб ب
Cc Ҹҹ ج
Çç Чч چ
Dd Дд د
Ee Ее ئ
Ff Фф ف
Gg Ҝҝ گ
Ğğ Ғғ غ
Hh Һһ ه ح
Xx Хх خ
Ыы ی
İi Ии ی
Jj Жж ژ
Kk Кк ک
Qq Гг ق
Ll Лл ل
Mm Мм م
Nn Нн ن
Oo Оо و
Öö Өө ؤ
Pp Пп پ
Rr Рр ر
Ss Сс س ص ث
Şş Шш ش
Tt Тт ت ط
Uu Уу و
Üü Үү و
Vv Вв و
Yy Јј ی
Zz Зз ز ذ ظ ض

Verwysings[wysig]

Wikipedia
Sien gerus Wikipedia se uitgawe in Azerbeidjans