Egiptenare

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Egiptiese Arabies.
Egiptenare
Women in Egypt.jpg
Egiptiese vroue in tradisionele klere
Totale bevolking: 104,2 miljoen (2017)[1]
Belangrike bevolkings  in: Vlag van Egipte Egipte ~94,8 miljoen (2017)[1][2]

Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië 2 900 000[3]
Vlag van Jordanië Jordanië 1 600 000[3]
Vlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State 1 000 000–1 500 000[4][5]
Vlag van Libië Libië ~1 000 000 (2011)[6]
Vlag van Verenigde Arabiese Emirate Verenigde Arabiese Emirate 750 000[3]
Vlag van Kanada Kanada 250 000[7]
Vlag van Italië Italië 560 000[3]
Vlag van Koeweit Koeweit 500 000[3]
Vlag van Soedan Soedan 500 000[8]
Vlag van Frankryk Frankryk 365 000[3]
Vlag van Australië Australië 340 000[3]
Vlag van Katar Katar 230 000[3]
Vlag van Duitsland Duitsland 77 000[3]
Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk 62 000[3]
Vlag van Israel Israel 57 500[9]
Vlag van Oman Oman 56 000[3]
Vlag van Nederland Nederland 45 000[3]
Vlag van Libanon Libanon 40 000[3]
Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika 40 000[3]

Taal: Egiptiese Arabies en Kopties
Geloofsoortuiging: Islam (veral Soenni en Soefi)

Christendom (veral Kopties-Ortodoks; ook Kopties-Katoliek, Protestant)

Verwante etniese groepe: Ander Semitiese en Afro-Asiatiese volkeKopte en NubiërsArabiere, Berbers, Europeërs en Levantyne[10][11][12]

Egiptenare (Egiptiese Arabies: مِصريّون; Kopties: ⲛⲓⲣⲉⲙⲛ̀ⲭⲏⲙⲓ, Ni/rem/en/kīmi) is 'n etniese groep inheems aan Egipte en die bevolking van dié land, met 'n gemeensame kultuur en dialek, bekend as Egiptiese Arabies.

3de-eeuse Koptiese inskripsie

Die Egiptiese identiteit is nou verbonde aan geografie. Die Egiptiese bevolking is weerskante die laer Nylvallei, die nou strook van bewerkbare land wat van die eerste Katarakt na die Middellandse See streek en beide in die ooste en weste deur woestyn begrens word. Dié unieke geografie vorm sedert antieke tye die basis vir die ontwikkeling van die Egiptiese samelewing.

Egiptenare besig in hul alledaagse lewe die plaaslike dialek, Egiptiese Arabies, Masri genoem. Hulle is hoofsaaklik aanhangers van Soennitiese Islam, met 'n Sjiitiese en Soefistiese minderheid.[13] 'n Aansienlike persentasie Egiptenare, die Kopte, is Kopties-Ortodokse Christene, wie se liturgiese taal, Kopties, die moderne ontwikkelingstadium van antieke Egipties is en steeds saam met Egiptiese Arabies in godsdienste gebruik word.

Terminologie[wysig | wysig bron]

Romeinse portret van 'n Egiptiese mummie uit die Fayum-versameling, ca. 125–150 n.C.

Egiptenare het al verskeie benamings gehad:

  • Egiptenare, afgelei van Grieks Αἰγύπτιοι, Aiguptioi, van Αἴγυπτος, Aiguptos, "Egipte". Die Griekse naam is afgelei van die laat Egiptiese Hikuptah, "Memphis", 'n voortsetting van die vroeëre Egiptiese naam Hat-ka-Ptah (ḥwt-k3-ptḥ), "Setel van die Siel van (die God) Ptah", wat na 'n tempel in Memphis, wat aan hierdie godheid gewy is, verwys. Strabo verskaf 'n volksetimologie, waarvolgens Αἴγυπτος van Aἰγαίου ὑπτίως Aegaeou huptiōs, letterlik "benede [dit wil sê suid van] die Egeïese See", ontleen is.
  • Kopte (قبط, qibṭ, qubṭ), ook 'n afleiding van die Griekse woord Αἰγύπτιος, Aiguptios ("Egipte", "Egiptenare"), wat tydens die Islamitiese heerskap ná die Romeinse tydperk in Egipte ontstaan het en na die inheemse Egiptenare in afbakening tot die Arabiese heersers verwys het. Kopties was die taal van die staat, kerk en volk [14][15] maar is ná die Islamitiese verowering met Arabies vervang,[16][17] Islam het eeue ná die Islamitiese verowering van Egipte die oorheersende godsdiens geword, veral as gevolg van bekering weens die Christene se hoër belastingkoers teenoor ander Egiptenare; die moderne term, soos ons dit vandag ken, het later die uitsluitlike term vir Egiptiese en Koptiese Christene geword, alhoewel tot die Mameluk-tydperk verwysings na inheemse Moslems as Kopte bevestig kan word.[18]
  • Masryeen (Masryyeen),[19] die moderne Egiptiese benaming wat afgelei is van die antieke Semitiese naam vir Egipte en oorspronklik "beskawing" of "metropolis" beteken het.[verwysing benodig] Die Klassieke Arabies Miṣr (Egiptiese Arabies: Maṣr) is direk verwant aan die Bybelse Hebreeuse Mitsráyīm, letterlik "die twee paaie", 'n verwysing na die voordinastiese verdeling in Bo- en Benede-Egipte. Volgens Edward William Lane in die 1820's het Egiptenare na hulself algemeen as El-Maṣreyyīn "die Egiptenare", Ewlad Maṣr "die kinders van Egipte" en Ahl Maṣr "die mense van Egipte" verwys. Hy voeg by dat die Ottomane die Egiptenare met die naam Ahl-Far'ūn "die farao se mense" gestigmatiseer het.[20]
  • 𓂋𓍿𓀂𓁐𓏥𓈖𓆎𓅓𓏏𓊖 / rmṯ n Km.t, die inheemse Egiptiese naam vir die mense van die Nylvallei, letterlik "mense van Kemet" (dit wil sê Egipte). In die oudheid is dit dikwels as Rmṯ of "die mense" verkort.[verwysing benodig] Die naam is rem/en/kī/mi ⲣⲉⲙⲛ̀ⲭⲏⲙⲓ in die (Bohairiese) Koptiese vlak van die taal uitgespreek en beteken "Egiptenaar" (ni/rem/en/kīmi ⲛⲓⲣⲉⲙⲛ̀ⲭⲏⲙⲓ, met die meervoud bepalende lidwoord, "die Egiptenare").

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 (ar) "مصر في المركز الـ13 عالميا في التعداد السكاني". BBC. 30 September 2017. Besoek op 18 Augustus 2019.
  2. (ar) والاحصاء, الجهاز المركزى للتعبئة العامة. "الجهاز المركزى للتعبئة العامة والاحصاء". msrintranet.capmas.gov.eg. Besoek op 20 Julie 2016.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 (en) "9.5 million Egyptians live abroad, mostly in Saudi Arabia and Jordan". Egypt Independent. 1 Oktober 2017. Besoek op 18 Augustus 2019.
  4. (en) "2015 American Community Survey 1-Year Estimates". Besoek op 18 Augustus 2019.
  5. (en) Talani, Leila S. (2005). "OUT OF EGYPT: Globalisation, marginalisation and illegal Muslim migration to the EU". Universiteit van Kalifornië. Besoek op 18 Augustus 2019.
  6. (en) Wahba, Jackline. A Study of Egyptian Return Migrants. Februarie 2011.
  7. (en) "2011 National Household Survey: Data tables". Besoek op 18 Augustus 2019.
  8. (ar) CAPMAS. "تسع ملايين و 471 ألف مصري مقيم بالخارج في نهاية 2016" (PDF). Besoek op 18 Augustus 2019.
  9. (en) (he) "Jews, by Country of Origin and Age". Statistical Abstract of Israel. Israel Central Bureau of Statistics. 26 September 2011. Besoek op 18 Augustus 2019.
  10. (en) Federico Sánchez-Quinto, Laura R. Botigué, Sergi Civit, Conxita Arenas, María C. Ávila-Arcos (17 Oktober 2012). North African Populations Carry the Signature of Admixture with Neandertals. PLoS ONE 7, 10. doi:10.1371/journal.pone.0047765. ISSN 1932-6203. PMC 3474783. PMID 23082212.AS1-onderhoud: Veelvoudige name: authors list (link)
  11. (en) Barbara Arredi, Estella S. Poloni, Silvia Paracchini, Tatiana Zerjal, Dahmani M. Fathallah (Augustus 2004). A Predominantly Neolithic Origin for Y-Chromosomal DNA Variation in North Africa. American Journal of Human Genetics 75, 2. pp. 338–345. ISSN 0002-9297. PMC 1216069. PMID 15202071.AS1-onderhoud: Veelvoudige name: authors list (link)
  12. (en) Manni F, Leonardi P, Barakat A, Rouba H, Heyer E, Klintschar M, McElreavey K, Quintana-Murci L (Oktober 2002). "Y-chromosome analysis in Egypt suggests a genetic regional continuity in Northeastern Africa". Human Biology. 74 (5): 645–58.
  13. (en) Hoffman, Valerie J. Sufism, Mystics, and Saints in Modern Egypt. University of South Carolina Press, 1995. [1] Geargiveer 29 Augustus 2005 op Wayback Machine
  14. (en) http://cdm15831.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/cce/id/520
  15. (en) https://st-takla.org/books/pauline-todary/coptic-language/ages.html
  16. (en) "The Muslim Conquest of Egypt and North Africa".
  17. (en) "National Geographic Geno 2.0 Project – Egypt".
  18. (en) C. Petry. "Copts in Late Medieval Egypt." Coptic Encyclopaedia. 2:618 (1991).
  19. (en) Arthur Goldschmidt. Modern Egypt: The formation of a nation state.
  20. (en) Lane, Edward William. An Account of the Manners and Customs of the Modern Egyptians. Cairo: American University in Cairo, 2003. Rep. of 5th ed, 1860. bl. 26–27.

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.