NG gemeente Wynberg

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Sir John Truter het die hoeksteen van Wynberg se eerste NG kerk op 24 Maart 1831 gelê. Die vergrote kerkgebou is op 30 April 1843 in gebruik geneem, maar in 1897 gesloop om plek te maak vir die teenswoordige gebou. Ds. C.F.J. Muller het dit op 17 Maart 1899 ingewy[1].
Die interieur van die Wynbergse kerk omstreeks 1906.
Die kerkgebou se binneruim in 2013.
Wynberg se kerkgebou ten tyde van die gemeente se 100-jarige bestaansviering in 1929, van agter (westekant) gesien.
Prof. C.F.J. Muller het Wynberg se vergote kerk ingewy.

Die NG gemeente Wynberg is die 20ste oudste NG gemeente in die destydse Kaapprovinsie en die derde oudste in die Kaapstadse metropolitaanse gebied, naas NG gemeente Kaapstad (1665) en NG gemeente Durbanville (1826).

Geskiedenis[wysig]

Die gemeente is op 20 September 1829 gestig toe die eerste godsdiensoefening onder die leiding van die konsulent, dr. Abraham Faure, gehou is op die plaas De Onder Schuur, later die ampswoning Westbrooke, destyds die eiendom van mnr. Egbert Andries Buyskes. Die geskiedkundige woning is tans binne die grense van die NG gemeente Rondebosch geleë.

Die eerste hoofregter van die Kaapkolonie, sir John Truter, word as die vader en stigter van die gemeente beskou. Die eerste kerkgebou is op 30 September 1832 ingewy en 10 jaar later deur die aanbou van twee vleuels vergroot. Die vergrote kerkgebou is in 1897 gesloop om plek te maak vir die teenswoordige kerkgebou, wat op 17 Maart 1899 ingewy is.

Die eerste leraar was ds. (later dr.) Philip Eduard Faure, 'n broer van die konsulent, wat op 7 Desember 1834 bevestig is. Hy het die gemeente gedien tot en met sy dood op 7 Desember 1882. 'n Jaar voor sy afsterwe het die gedwonge vervreemding tussen wit en bruin gemeentelede ingetree met die afstigting van die NG Sendingkerk[2]. Faure het groot invloed in die sinodale vergaderings gehad en is op 36-jarige leeftyd in 1847 tot moderator verkies. Hy het weer die pos beklee in 1857, 1867 en 1873. Saam met dr. William Robertson is hy in 1848 deur die Sinodale Kommissie afgevaardig om die Voortrekkers noord van die Oranjerivier te bedien en het so ongeveer 3 000 myl afgelê. Die tog was geslaagd en het baie gedoen om die gespanne verhouding tussen die Voortrekkers en die Moederkerk te herstel.

Ná dr. Faure se vertrek is Engelse dienste ingevoer, maar weer in 1912 afgeskaf. Lidmate van die gemeente het meegehelp aan die stigting van twee Afrikaansmediumskole binne die gemeentegrense, die Laerskool Simon van der Stel en die Hoërskool Voortrekker, Kenilworth. Weens die veranderende demografie van die suidelike voorstede, het Simon van der Stel, wat Afrikaans gebly het, se leerdertal in 2006 tot onder 200 gedaal en in 2010 op 183 (gr. 1 - 7) gestaan, terwyl Voortrekker parallelmedium geword het ten einde sy getalle te behou.

Dr. P.E. Faure, eerste leraar.
Ds. P.A. Strasheim, van 1893 tot 1895 die tweede leraar.
Ds. Adriaan Hofmeyr was van 1895 tot 1899 Wynberg se derde leraar.
Ds. Daniel Jozua Pienaar, vierde leraar.
Ds. Johan de Bruyn, vyfde leraar.
Ds. H.J. Pienaar, van 1911 tot 1914 Wynberg se sesde leraar.
Ds. G.F.C. Faustmann, sewende leraar.
Ds. F.S. Malan, leraar van 1931 tot 1952.
Ds. L.L.J. Visser, leraar van 1950 tot 1962.
Ds. Henry Charles Hopkins was leraar van 1961 tot 1974 en daarna 10 jaar lank argivaris van die Kaapse Kerk.

Onlangse geskiedenis[wysig]

Dieselfde lot as die laerskool, het die gemeente ook te beurt geval. In die bloeijare het die gemeentes Retreat (tans NG gemeente Zwaanswyk) in 1943 afgestig en NG gemeente Southfield in 1951, gevolg deur NG gemeente Van Riebeeck in 1952, NG gemeente Constantia in 1968 (van Zwaanswyk), NG gemeente Wynberg-Militêr in 1975 en Plumstead in 1977. Deur die jare is Southfield en Van Riebeeck (in 1990) by Plumstead ingelyf en die militêre gemeente by die moedergemeente. Waar die moeder-, dogter- en kleindogtergemeentes, met NG gemeente Ottery daarby ingereken, in 1979 meer as 3 500 lidmate gehad het en in 1990 steeds meer as 3 000, het die lidmate van die oorlewende gemeentes (Wynberg, Plumstead, Constantia, Ottery en Zwaanswyk) in 2007 tot minder as 1 700 gedaal en teen 2010 tot 1 575. Wynberg self het 1 145 belydende lidmate in 1979 gehad, 556 in 1990, 603 in 2000 (na die inlywing van die Militêre gemeente), 339 in 2006 en 307 in 2010.

Op 24 Julie 2007 het 'n gesamentlike kerkraadsvergadering van die gemeente en die Verenigende Gereformeerde kerk Wynberg eenparig besluit dat die twee gemeentes voortaan alle eredienste saam gaan hou. Volgens die gemeente se webwerf is "die besluit is geneem nadat die kerkrade met groot dankbaarheid kennis geneem het van die besondere seën wat tydens die gesamentlike 40 dae van doelgerigte fokus ervaar is". Eredienste word voorlopig om die beurt in albei gemeentes se kerkgebou gehou. Die kerkrade het op 2 September 2008 'n ooreenkoms eenparig goedgekeur waarvolgens die twee gemeentes as een gesamentlike gemeente funksioneer, die NG en VG kerk Wynberg.

Die VG gemeente het egter dié ooreenkoms eensydig in Augustus 2010 beëindig ná lidmate aangevoer het wit NG lidmate was onwillig om dienste in die bruin kerkgebou by te woon.

Ring van Wynberg[wysig]

Wynberg verleen ook sy naam aan 'n ring van die NG Kerk. In 1979 het die ring 14 gemeentes gehad, te wete Rondebosch, Pinelands, Die Vlakte, Keurboom, Wynberg, Wynberg-Militêr, Van Riebeeck, Ottery, Plumstead, Southfield, Zwaanswyk, Constantia, Vishoek en Simonstad, voordat Vishoek 'n afsonderlike ring geword het. In latere jare is Vishoek en Wynberg weer een gemaak. Sedert 1979 is vyf gemeentes by buurgemeentes ingelyf. In April 1989 is Die Vlakte deels by Rondebosch, Van Riebeeck en Keurboom ingelyf. In Desember 1990 is Keurboom by Rondebosch ingelyf, eers Van Riebeeck en toe Southfield by Plumstead en later Wynberg-Militêr by die moedergemeente. Die ring het tans nege gemeentes en strek van Pinelands in die noorde tot by Simonstad in die suide.

Eerste leraars[wysig]

Enkele latere leraars: Wynberg[wysig]

  • Francois Stephanus Malan, 1931 - ?
  • Michiel Daniel Victor Cloete, 1946 - 1950 (Militêre Kamp) en 1952 - 1960 (Militêre Kamp).
  • David Willem Krynauw, 1946 - 1950.
  • Lodewikus Lourens Johannes Visser, 1950 - 1962.
  • Lodewyk Petrus Arnoldus Spies, 1953 - 1955.
  • Johannes George Fourie van Rooyen, 1956 - 1957, 1957 - 27 Junie 1971.
  • Henry Charles Hopkins, 1961 - 1974.
  • Albrecht Scheurkogel, 1963 - 1968.
  • Johannes Daniël Smith, 1966 - 1970.
  • Frederik Malherbe Gaum, 1969 - 1971.
  • Christeman Joël Andries Greyling, 1969 - 1977 (van 1971 met opdrag sending onder Moslems)
  • Christian Beyers Roelofse, 1969 - 1976.
  • Johannes Jacobus Mulder Raubenheimer, 1971 - 1975
  • Johannes Jacobus Smit, 1973 - 1976.
  • Daniël Johannes Louw, 1972 - 1976.
  • Gideon Stephanus Boshoff, 1975 (kapelaan, SAW).
  • Burger Wynand Gilomee du Toit, 6 Mei 1977 - 22 Julie 1988.
  • Casparus Johannes Carstens, 1981 - 1984.
  • Johannes Christoffel Els, 1985 - 1989 (gaan na Radiokansel).
  • Peter Daniel Victor, 1985 - 1996[3]
  • Daniel Theodorus Nel, 1990 - hede.

Enkele leraars: Wynberg-Militêr[wysig]

  • Christian Beyers Roelofse, 5 Desember 1976 - 1985.
  • Jacobus Martins Blignaut, 1978 - 1983 (hospitaalkapelaan).
  • Gideon Stephanus Boshoff, 1976 - 1979.
  • Joseph Johannes Hercules Hattingh, 1980 - inlywing.
  • Johannes Stephanus van Niekerk, 1984 - inlywing.
  • Johannes Petrus Theron, 1986 - 1989.
  • Jacobus Johannes Visser Smith, 1989 - inlywing.

Verwysings[wysig]

Bronne[wysig]

  • Dreyer, eerw. A. 1929. Kerksouvenir van Wynberg, Gemeente-Eeuwfeest 1829-1929. Kaapstad, Stellenbosch en Bloemfontein: Nasionale Pers Beperk.
  • Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-Uitgewers.
  • Maree, W.L. (red.) Jaarboek van die Nederduitse Gereformeerde Kerke 1979. 1978. Braamfontein: Tydskriftemaatskappy van die Nederduitse Gereformeerde Kerk.
  • Dreyer, eerw. A. 1932. Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1933, Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.
  • Gaum, dr. Frits (red.) 1989. Jaarboek van die Nederduitse Gereformeerde Kerke 1990. Pretoria: Tydskriftemaatskappy van die Nederduitse Gereformeerde Kerk.

Eksterne skakels[wysig]