Euro

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Euro-munte en -note.
Die Europese Sentrale Bank in Frankfurt.
Die Eurosone: ██ 18 EU-lande met Euro ██ Ander lande met Euro ██ 10 EU-lande sonder Euro
Die Europese Ekonomiese en Monetêre Unie: ██ Lidlande van die Eurosone ██ Wisselkoersmeganisme II ██ WKM-II-lidland met Opt-out-klousule ██ Land met Opt-out-klousule ██ Ander EU-lidlande
Amerikaanse dollar en Euro wêreldwyd: ██ Verenigde State van Amerika ██ Ander lande met Amerikaanse dollar ██ Geldeenhede met 'n vaste wisselkoers aan die Amerikaanse dollar ██ Geldeenhede met 'n smal wisselkoers aan die Amerikaanse dollar
██ Europese Ekonomiese en Monetêre Unie ██ Andere lande met Euro ██ Geldeenhede met 'n vaste wisselkoers aan die Euro ██ Geldeenhede met 'n smal wisselkoers aan die Euro

Die Euro (Cyrilliese alfabet: Евро, Griekse alfabet: Ευρώ; simbool: €, ISO-geldeenheidkode: EUR) is die geldeenheid van die Europese Ekonomiese en Monetêre Unie (EMU) - die sogenaamde Eurosone - en ná die Amerikaanse dollar die tweede belangrikste geldeenheid wêreldwyd.[1]

Die Euro word deur die Europese Sentrale Bank in Frankfurt am Main beheer en is die wettige betaalmiddel in 18 van die 28 lande van die Europese Unie (EU). Die Euro is bowendien die wettige geldeenheid van ses lande wat nie tot die EU behoort nie. 'n Verdere vyf lande en twee monetêre gebiede het hulle munteenheid met 'n vaste wisselkoers aan die Euro gekoppel. Andere lande met die Euro as geldeenheid is Andorra, Kosowo, Monaco, Montenegro, San Marino en die Vatikaanstad, wat nie lidlande van die Europese Unie is nie.[2]

Alle bestaande lidlande van die Europese Unie (EU), wat aan sekere monetêre voorwaardes voldoen, mag by die Eurostelsel aansluit. Nuwe lidlande van die EU is verplig om die Euro in te voer, sodra hulle aan die voorwaardes voldoen. In Slowenië het die Euro op 1 Januarie 2007 die Sloweense Tolar vervang[3], op 1 Januarie 2008 is die Euro ingevoer in Malta[4] en Siprus[5], op 1 Januarie 2009 in Slowakye[6], op 1 Januarie 2011 in Estland[7] en op 1 Januarie 2014 in Letland[8]. Vir 1 Januarie 2015 is die invoering in Litaue beplan.[9]

Die Euro is in die jaar 1999 as bankgeld en op 1 Januarie 2002 as "stoflike" betaalmiddel ingevoer. 'n Euro word verdeel in 100 sente (voorgestel deur die letter c). Daar is net een stel banknote ter waarde van 5, 10, 20, 50, 100, 200 en 500 Euro beskikbaar, terwyl die muntstukke (1c, 2c, 5c, 10c, 20c, 50c, 1€ en 2€) naas 'n identiese voorkant 'n nasionale agterkant het.[10]

Wisselkoerse[wysig]

Die amptelike wisselkoers van die Euro ten opsigte van die ou nasionale munteenhede is soos volg vasgestel:

Amptelike wisselkoerse van die voorlopers in Euro
¤/EUR EUR/¤ ISO Voorloper
0040,3399 0,024789 BEF Belgiese Frank
0001,95583 0,511292 DEM Duitse Mark
0015,6466 0,063912 EEK Estniese Kroon
0005,94573 0,168187 FIM Finse Markka
0006,55957 0,152449 FRF Franse Frank
0340,750 0,002935 GRD Griekse Dragma
0000,787564 1,26974 IEP Ierse Pond
1936,27 0,000516 ITL Italiaanse Lire
0000,702804 1,422872 LVL Letse Lats
0003,4528 0,28962 LTL Litause Litas
0040,3399 0,024789 LUF Luxemburgse Frank
0000,429300 2,32937 MTL Maltesiese Lira
0006,55957 0,152449 MCF Monegaskiese Franc
0002,20371 0,453780 NLG Nederlandse Gulde
0013,7603 0,072673 ATS Oostenrykse Schilling
0200,482 0,004988 PTE Portugese Escudo
1936,27 0,51646 SML San Marinese Lire
0000,585274 1,70860 CYP Siprus-pond
0030,1260 0,033194 SKK Slowaakse Kroon
0239,640 0,004173 SIT Sloweense Tolar
0166,386 0,006010 ESP Spaanse Peseta
1936,27 0,51646 VAL Vatikaanse Lire

Spesiale muntstukke[wysig]

Enige land van die Eurosone mag spesiale muntstukke vrystel, wat in alle lande van die Eurosone geldig is.

Verwysings[wysig]

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Euro (kategorie)