Bantoetale

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Bantoetale
Geografiese
verspreiding:
Sub-Sahara Afrika, meestal Suidelike Halfrond
Genetiese
klassifikasie
:
Niger-Kongo
 Atlanties-Kongo
  Benue-Kongo
   Suidelike Bantoid
    Bantoetale
Onderafdelings:
Sones A–S (geografies)
Suidelike Bantoe
(ongeklassifiseerd): Buya
Bantu area.png

Verspreiding van Bantoetale (rooi) in Afrika

Die Bantoetale vorm 'n taalfamilie wat self deel uitmaak van die Niger-Kongo taalgroep.

Geografies[wysig | wysig bron]

Verspreiding van Bantoetale (donkergeel) ten opsigte van andere Niger-Kongo tale (liggeel)
Die geskatte verspreiding van die 16 Guthrie Bantoe-sones, insluitende die bykomende sone J. Die Jarawantale word in Nigerië gepraat

Bantoetale word gepraat in Suid-Kameroen, in die suidooste van Nigerië, Gaboen, Republiek van die Kongo, Demokratiese Republiek van die Kongo, Uganda, Kenia, Tanzanië, Burundi, Rwanda, Angola, Zambië, Malawi, Mosambiek, Zimbabwe, Namibië, Botswana en Suid-Afrika. Deur dié breë verspreiding is die Bantoefamilie die mees wyd verspreide taalfamilie in Afrika, met ongeveer 310 miljoen sprekers.

Taalkundige kenmerke[wysig | wysig bron]

In vele westerse tale verander veral die uitgange van woorde (perd, perde). In die Bantoetale verander meestal die voorvoegsels. Voorbeelde:

  • iemand uit die gebied Boeganda heet in die taal Luganda 'n Muganda. Die meervoud van 'n Muganda is Baganda. Die prefix van die woord verander dus: mu- word ba-.
  • iemand uit KwaZulu is 'n umZulu en praat isiZulu. Hy behoort tot die amaZulu-volk.

Die woord Bantoe bestaan self ook uit die meervoudsprefiks ba- en die wortel -ntu wat persoon beteken in Zoeloe en Xhosa. Bantoe beteken dus mense. Die voorvoegsel vir 'n taal of 'n kultuur is egter si- en nie ba- nie. Daar is dus 'n beweging om na hierdie taalgroep as Sintoe oftewel Sintoetale te verwys.

Tale[wysig | wysig bron]

Die Bantoetaal met die meeste sprekers is Swahili.

Ander belangrike Bantoetale in Sentraal- en Suidoos-Afrika:

  • Swahili (Kiswahili)
  • Lingala
  • Luganda
  • Gĩkũyũ
  • Bukusu
  • Lusoga
  • Kikongo
  • Tshiluba
  • Chichewa

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het media verwant aan: