Wikipedia:Geselshoekie/Taalforum

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Dit is nuttig om 'n plek te hê waar sake oor die gebruik van die taal bepraat kan word. Veral indien die gebruikers probleme het juiste terme te vind, soos wat nou op hierdie lys vermeld word. Ons is nie die enigste mense wat met dié probleem kamp nie. Sien byvoorbeeld hierdie forum. Voordat mense terme op die lys sit, glo ek daar moet 'n bietjie diskussie bespreking daaroor wees, sodat dié lys regtig 'deur die gemeenskap' geskrewe is.

Landname, spesifiek "Republiek X"[wysig bron]

Let daarop dat die amptelike skryfwyse in Afrikaans die volgende patroon volg: "Republiek X" of "Republiek die X", ensovoorts. Met ander woorde:

  1. Republiek Ierland
  2. Republiek die Kongo
  3. Volksrepubliek China of Volksrepubliek Sjina

Die enigste uitsondering op dié reël is 'Republiek van Suid-Afrika'. Hierdie "foutiewe" skryfwyse het ingetree by 'n foutiewe vertaling van die wet wat die RSA gevestig het.

Volgens die Namibiese regering is "Republiek van Namibië" die amptelike Afrikaanse naam, sien "Die Grondwet van die Republiek van Namibie". Dus is dit die tweede uitsondering vir "Republiek van X". Groete. -- SpesBona 21:20, 27 Julie 2017 (UTC)
Die HAT (2005) bevat skryfwyses soos Republiek van Ierland. Die "van" het blykbaar al lank ingeburger geraak. Voyageur (kontak) 22:08, 27 Julie 2017 (UTC)

Kristallografiese terme[wysig bron]

My spesifieke probleem is vertalings te vind vir party kristallografiese term soos:

  1. cubic close packing - kubiese digspakking? kubiese digste stapeling? -- wil ons pakking soos in Engels of stapeling soos in Nederlands
  2. hexagonal close packing
  3. double hexagonal close packing
  4. body centered cubic -- hierdie is nie 'n digste pakking/stapeling soos die ZaLang forum suggereer laat blyk nie.

Jcwf (kontak) 18:09, 15 Februarie 2016 (UTC)

Sien https://groups.yahoo.com/neo/groups/ZaLang/conversations/topics/46720
Groete. Frank (kontak) 19:05, 15 Februarie 2016 (UTC)
Ja dié skakel het ek hierbo al gegee Frank, maar soos gesê wat hulle vir bcc sê kan nie juis wees nie. Ook sê hulle Volgens Wikipedia is close-packed dieselfde as face-centered . Dis ook nie waar nie. Een bepaalde digspakking (maar nie alle nie) is face-centered, en daar is baie face-centered wat nie digspakking is nie. Die twee terme is dus nie heeltemal sinoniem nie. Jcwf (kontak) 19:12, 15 Februarie 2016 (UTC)
OK. Kubiese digpakking, heksagonale digpakking & dubbele heksagonale digpakking behoort ten minste reg te wees. Groete. Frank (kontak) 19:33, 15 Februarie 2016 (UTC)
Die Tegniese Woordeboek gee ook digpakking vir close packing. Winston (kontak) 20:02, 15 Februarie 2016 (UTC)
Baie dankie. Dit lyk my 'n goeie plan. Ek het nog wat gesoek en vind taamlik verskeie taalgebruik:

Soektog 15 Feb 2016[wysig bron]

Kristallografiese terme[1]

  1. atoompakkingsfaktor
  2. dig gepakte strukture [sic]
  3. koördinasiegetal
Nakriet is struktureel van ander lede van die kaoliengroep onderskeibaar omdat dit die digste gestapel is in die c-as rigting. [2]
die pakkingsvolgorde van die diggepakste vlakke verskil[3]
Byvoorbeeld, die feit dat partikels in vaste stowwe diggepak is en sterk kragte tussen hulle het, verklaar waarom vaste stowwe 'n vaste vorm het en jy hulle nie kan saampers nie.[4]
omdat dit 'n meer komplekse orde van stapeling in die c-as rigting het as kaoliniet[2]

Lugvaart/tegnies[wysig bron]

Fly-by-wire = elektroniese vlugbeheer? 'n Vertaling versoek deur Aliwal2012 en beantwoord deur dr. Voyageur in Maart 2014.

Gebruik: "Die Airbus A380 gebruik die beginsel van elektroniese vlugbeheer (Fly-by-wire) en gevorderde aktiewe algemene beheer."

Groete, Aliwal2012 (kontak) 21:34, 15 Februarie 2016 (UTC)

Die term word ook gebruik by motorfietse en voertuie waar die versnellings pedaal elektronies beheer word, dus kan eletroniese-beheer moontlik gebruik word?--MickeyDangerez (kontak) 19:19, 23 Augustus 2017 (UTC), -> eletroniese versnellingsbeheer in daardie geval?--MickeyDangerez (kontak) 19:21, 23 Augustus 2017 (UTC)

Romeinse provinsies[wysig bron]

Hierdie sjabloon is 'n mengeling van moderne en antieke terme en ek dink dat dit nie nuttig is nie. As ons verwys na die ou Romeinse provinsies kan ons beter konsekwent die Romeinse name gebruik. Johannesburg is byvoorbeeld in Afrika geleë, maar glad nie in die provinsie Africa nie, dit was mos net die huidige Tunesië. Dit is ook waar vir Lusitanië. Vandag is dit 'n snaakse naam vir Portugal, maar die Romeinse provinsie Lusitania het baie ander grense as die huidige Portugal gehad. Indien jy nou op "baleariese eilande" kliek maak jy nou 'n vlug van 2000 jaar na die strand van Majorca. En nee die provinsie Syria het geen burgeroorlog met ene Assad gehad nee. Ensomeer. As jy rofweg naar 'n ou landstreek verwys is Gallië moontlik 'n goeie naam, maar nie as dit om die provinsie gaan wat welbepaalde grense gehad het nie.

Jcwf (kontak) 02:33, 29 Februarie 2016 (UTC)

Herontwerp(te) / ongelees(te)?[wysig bron]

Hoe sê 'n mens jy het berigte 'wat nie gelees is nie' is dit ongeleeste berigte of ongelees berigte. Ek het hierdie probleem ook ondervind met 'n kar herontwerp is, dit is 'n herontwerpte kar of 'n herontwerp kar. Dit klink altwee snaaks vir my... Groete Servien | Bespreking 23:19, 23 Augustus 2016 (UTC)

Of is dit ongeleesde? sien Dit is dink ek 'n algemene probleem vir werkwoorde wat sterk is in Nederlands Jcwf (kontak) 02:13, 24 Augustus 2016 (UTC)
Volgens die HAT is dit 'n ongelese boek (sub verbum: "ongelees").
Herontwerpte is nou al so ingeburger na aanleiding van redesigned, jy sal dit nooit uitkry nie - selfs al sou "herontwerpe rok" deur akademici afgedwing word (wat ek nog nooit teëgekom het nie). Ek vermoed mense het probeer om redesigns (herontwerpe) van redesigned (herontwerpte) te onderskei.
In Nederlands het jy ongelezen boeken en het ongelezen boek - dit lyk verbrands naby aan Afrikaans. Nou watter een van herontwerpen is dit nou? Suidpunt (kontak) 19:33, 21 Julie 2017 (UTC)

Minerale[wysig bron]

Die name van minerale -en Suid-Afrika het baie!!- is nes die plantjies soms 'n probleem om te vind. Wat ek doen is:

  1. indien ek die Afrikaanse weergawe kan vind, gebruik ek dit, bijv loodglit
  2. indien dit 'n internasionale naam op Eng -ite Ndl/Dui -iet het verafrikaans ek die spelling, soos arsenopyrite --> arsenopiriet
  3. indien die naam nogtans op 'n persoon se naam of plaasnaam gebaseer is, behou ek die spelling van die naam, byv. cooperiet, bonaccordiet

Verbetering is altyd welkom!Jcwf (kontak) 18:21, 21 Julie 2017 (UTC)

Ek dink u kan ontspan. Gebruiker:Aliwal2012 is 'n apteker. Maar ek het wel 'n vraag: moet ek maar begin om lyste van chemiese samestellings te tabelleer (dan voeg ek dit net by my Werksbank by)? Dit lyk my ek is al mens wat die voubiljette van sy medikasie deurlees. Ek het mos 'n mediese woordeboek - die helfte van die Grieks-Latynse jargon is nou verstaanbaar. So het ek geleer van Vrystelbeheer.
Vir bysteek is ek byvoorbeeld Mepyrimal voorgeskryf in 2010 of 2011. Gelukkig weet ek die bitch is vrek (nie dat die koninginby haar enigsins sou verwerdig het oor die ellendige onderdaan nie), en ek lewe. Die samestellings is streng tweetalig: So het jy die bestanddele Mepyramine maleate wat mepiramienmaleaat word en methyl hydroxybenzoate wat metielhidroksibensoaat word. Eintlik baie Nederlands, nè?
Terloops, hier is 'n bietjie grafiese tydverdryf: de:Liste der Abkürzungen in der organischen Chemie. Suidpunt (kontak) 19:26, 21 Julie 2017 (UTC)

Ek en Tom McLachlan (bekende teksredigeerder, voorheen van Unisa) het deur die lys van mineraalname gewerk aan die hand van verskeie woordeboeke. Van groot waarde is die Geologiewoordeboek / Dictionary of Geology (1996) wat deur die Raad vir Geowetenskap en die Nasionale Terminologiediens uitgegee is, met medewerking van verskeie spesialisvakkundiges. Ek het die name op die bladsy Lys van minerale aangepas, en waar wisselvorme bestaan, dit so aangedui op die bladsye van spesifieke minerale, byvoorbeeld galeniet. Iemand moet asseblief die titels van die volgende bladsye verander (asook dikwels die opskrif van die sjabloon aan die regterkant), om dit in lyn te bring met die korrekte benamings soos in die Lys van minerale:

  1. Korund > Korund
  2. Berthieriet > Berthiëriet
  3. Bismokliet > Bismocliet
  4. Sylviet > Silviet
  5. Aurikupried > Ourikupried

Geebee100 (kontak) 03:39, 23 Julie 2017 (UTC)

Baie dankie Geebee, Ek moet beken dat ourikupried my verbaas. Wil dit sê dat die chemiese terme vir AuCl4 ook (tetrachloro)-ouraat ens. is? Jcwf (kontak) 03:50, 23 Julie 2017 (UTC)
Dankie GeeBee100! Hierdie is 'n ware gemeenskap poging! Groete! Oesjaar (kontak) 14:19, 23 Julie 2017 (UTC)

Japan(ne)se[wysig bron]

Naudejf het Kategorie:Japannese sokkerspelers met Japannese gestig, maar daar is talle artikels daarvan wat albei Japanse en Japannese op dieselfde bladsy het, (sien bv. Tomohiko Ikoma). SpesBona het sojuis Japannese nasionale sokkerspan verskuif na Japanse omdat die rugbyspan ook so heet. Kan ons eindelik besluit watter term ons gaan gebruik en moonltik 'n bot inskakel om dit reg te kry? Dit maak my nie saak nie hoe dit moet heet nie, maar asseblief nie albei nie. Dit is gemors. Jcwf (kontak) 16:42, 10 Augustus 2017 (UTC)

Spel[wysig bron]

Help mekaar reg. Die afdeling word opgedra aan Winston en ander, wat mede-Wikipediane met hul spelling en ander beginners probleme help.

Trichome en Pistil[wysig bron]

Help my asb met die spelling van Trichome sowel as pistil in Afrikaans. Ek vermoed pistil beteken meeldraad, maar is onseker.--MickeyDangerez (kontak) 22:01, 24 Augustus 2017 (UTC)

Goeiemôre MD.
  • Pistil is juis die stamper (die vroulike voortplantingsdeel van die blom; dis nou met die vrugbeginsel onder, steel in die middel en stempel bo)
  • Trichome is eenvoudig trichoom of haar.
Gebruik gerus linguee.com en kies Nederlands of Duits as doeltaal. Dit werk vir my veel doeltreffender as 'n woordeboek, want jy kan sodoende die konteks begryp. Tog dink ek moet mens maar een byderhand hou. Die "stempel" is in Afrikaans die boonste (mondvormige) gedeelte van die "stamper" (Verklarende Afrikaanse Woordeboek, 2011). Suidpunt (kontak) 08:43, 25 Augustus 2017 (UTC)

Abundance[wysig bron]

Die Engelse term abundance word gebruik om aan te dui hoe volop of skaars 'n element of isotoop is. Ek sien hiervoor verskeie vertalings. Self het ons relatiewe aanwesigheid (en relatiewe teenwoordigheid). Aliwal gebruik voorkoms en ek sien relatiewe voorkoms op die net, maar ook volopheid en (vir diere) getalsterkte. Watter term kan ek die beste gebruik en hoe gee ons dit op ons artikel die beste weer? Jcwf (kontak) 17:13, 23 Augustus 2018 (UTC)

My Chemiewoordeboek (1968) gee net "voorkoms" (verhouding). Dit is al. Ek is regtig jammer dat ek nie veel meer kan doen nie.Suidpunt (kontak) 18:08, 23 Augustus 2018 (UTC)
En terloops, getalsterkte het eintlik te doen met MAG. Die getalsterkte van 'n politieke party, leër, regiment, lugmag, vloot, sakeondernemings... Suidpunt (kontak) 18:21, 23 Augustus 2018 (UTC)
Dit sal seker van die konteks afhang. Voorkoms klink vir my reg as dit duidelik is wat bedoel word. 'n Mens kan ook praat van die volopste isotoop. Ek sien veelheid word ook in die Fisikawoordeboek aangegee wat isoptope betref. Maar dit sal afhang van hoe die sin lui. Burgert (kontak) 19:21, 23 Augustus 2018 (UTC)
Baie dankie. Ek het relatiewe voorkoms daarvan gemaak; ook in sjabloon:Isotoopkas, maar ek het die ander terme ook genoem. Jcwf (kontak) 22:01, 23 Augustus 2018 (UTC)

Huis van Afgevaardigdes vs. Huis van Verteenwoordigers[wysig bron]

Wat is die korrekte term vir die laerhuise van parlemente soos in die VSA en Australië? – K. 1️⃣7️⃣5️⃣ (bespreking | bydraes) 07:27, 27 Augustus 2018 (UTC)

Mieliestronk gebruik Verteenwoordigers. Afgevaardigdes is dalk 'n neerlandisme. (In Nederlands is vertegenwoordigers taamlik negatief: traveling salesmen)Jcwf (kontak) 16:02, 27 Augustus 2018 (UTC)

Hadeïkum[wysig bron]

Sedert 2010 is daar belangrike ontwikkelings wat die chronologie van die vroeë Aarde en die sonnestelsel betref. Goldblatt hulle[5] het 'n heelparty tydperke voorgestel en ek probeer om dit te gebruik om die bladsy oor die Hadeïkum te moderniseer. Die name is natuurlik net in Engels voorhande, maar ek het geprobeer om dit te verakrifaniseer. Hoe lyk dit? Jcwf (kontak) 21:31, 30 Augustus 2018 (UTC)

  • Chaotian -- Chaotium
    • Eochaotian -- Eochaotium
      • Nephelean -- Nefelium
      • Erebrean -- Erebrium
    • Neochaotian -- Neochaotium
      • Hyperitian -- Hiperitium
      • Titanomachean -- Titanomachium
  • Hadean -- Hadeïkum
    • Palaeohadean -- Paleohadeïkum
      • Hephaestean -- Hefestium
      • Jacobian -- Jakobium
    • Mesohadean -- Mesohadeïkum
      • Canadian -- Kanadium
      • Procrustean -- Prokrustium
    • Neohadean -- Neohadeïkum
      • Acastan -- Acastium
      • Promethean -- Prometium

Ek het Chaotian en Hadean nou nog op een bladsy saamgehou, maar ons kan bedenk of dit gesplits moet word.

Dit lyk na 'n goeie begin! – K. 1️⃣7️⃣5️⃣ (bespreking | bydraes) 21:36, 30 Augustus 2018 (UTC)

Application Programming Interface[wysig bron]

Wat is Application Programming Interface (API) in Afrikaans? CC @Gebruiker:Suidpunt @Gebruiker:Alias @Gebruiker:Geebee100 – K. 1️⃣7️⃣5️⃣ (bespreking | bydraes) 22:00, 11 September 2018 (UTC)

K175, ek dink dit is goed om na 'n voorbeeldsin of wat te kyk. Ek dink nie die term is vreeslik dubbelsinnig nie (wel effens), maar ek dink dat dit lomp kan raak in volvorm. In Engels word dit maklik hanteer met die korter "API", maar 'n onbekende afkorting kommunikeer nie goed nie. Dit gesê, dit is 'n "toepassingprogrammeerkoppelvlak", alhoewel ek weet ander "toepassingprogrammeringskoppelvlak" sou verkies. (Die gebruik van die verbindings-s na "toepassing" is natuurlik gelaat aan voorkeur.) Dit is maar effens lomp, en ek dink nie dit kommunikeer buitengewoon duidelik nie, maar goed, mens wil die regte term seker gebruik. 'n Afkorting soos TPK kan gebruik word in gevalle van herhaalde gebruik as dit by eerste gebruik verklaar word, maar in isolasie is die afkorting onbruikbaar. Ten minste het ons skakels, maar ek dink nie die teks moet slegs verstaanbaar wees as skakels gevolg word nie. Verder moet mens verstaan dat selfs die Engelse term effens problematies is, omdat sulke koppelvlakke nie net gebruik word om toepassings mee te bou nie, maar ook ander koppelvlakke, middelware, databasisse, ens. Dus dink ek dat "programmeerkoppelvak", "(programmeer)biblioteek", of selfs iets soos "netwerkdiens" vir "web API" (na gelang van konteks) oorweeg kan word om duideliker te kommunikeer. Ek besef dit is vae advies, maar ek hoop dit kan help om 'n begin te maak. --Alias (kontak) 08:42, 12 September 2018 (UTC)
Dankie. Sien Luno en Wikipedia:Rekenaarterme. – K. 1️⃣7️⃣5️⃣ (bespreking | bydraes) 12:26, 12 September 2018 (UTC)

Carex[wysig bron]

Daar is heelparty spesies van hierdie plantgenus wat ook in Suid-Afrika voorkom. In Nederlands heet hulle zegge en in Engels sedge, maar ek kan geen Afrikaanse ekwivalent vind nie. Plek-plek sien ek 'riete', 'polvormende siergrasse' ensomeer. Maar 'segge' bestaan nie glo ek. Jcwf (kontak) 02:29, 8 November 2018 (UTC)

Pharos het

sedge (Cyperus en Scirpus spp.) biesie, matjiesgoed, watergras. Voorbeelde is stunted sedge (Ficinia radiata) stergras; sweet sedge (Alepidia amatymbica) kalmoes.

Ek weet niks hiervan nie, maar ek sien ook die volgendes met "sedge" in die Engelse naam:
  • Cyperus esculentus: geeluintjie (yellow nutsedge)
  • Cyperus rotundus: rooi-uintjie (purple nutsedge)
  • Kylinga erecta: wit kylinga (white sedge)
  • Fimbristylis hispidula: fynbiesie (slender sedge)

--Alias (kontak) 04:57, 8 November 2018 (UTC)

Hmm, ja, biesie dalk, dankie Alias, hoewel dit meer Schoenoplectus in Nederlands en Bobartia in Afrikaans is.[6] Moeilik hierdie plantjies..
"Zegge" is oor die algemeen "biesie" (uit Nederlands "biesje", Eng. rush), en lg. is reeds deur Jan van Riebeeck gebruik vir die Restionaceae. Carex oshimensis is al vertaal as "Japanse biesie". Maar daar bestaan nie eintlik 'n Afrikaanse volksnaam vir genus Carex nie, omdat hul verspreiding hier beperk is. "Grasbiesie" en "stergras" kan seker oorweeg word, maar word reeds gebruik vir genus Ficinia. "Papgras" en "watergras" word ook vir sekere biesiesoorte gebruik. Op Engelse wikipedia word die voorstel van "true sedges" gemaak, en dan is "egte biesie" miskien 'n opsie. JMK (kontak) 12:55, 8 November 2018 (UTC)
Die WAT gee "rietgras" aan as verskeie endogene kruidplante van die familie Cyperaceae, onder andere van die genera Carex en Juncus. Burgert (kontak) 13:18, 8 November 2018 (UTC)
Onder Carex gee die WAT wel aan: "gewoonlik segge genoem". So, dit lyk my mens kan segge gebruik. Burgert (kontak) 13:21, 8 November 2018 (UTC)
En om julle verder te verwar, gee die Groot Woordeboek Afrikaans en Nederlands "rietgras" aan vir "zegge". Burgert (kontak) 13:25, 8 November 2018 (UTC)
Sjoe... Dankie vir al daai verwarring, JMK en Burgert :-) Jcwf (kontak) 14:47, 8 November 2018 (UTC)
Volgens Common Names of South African Plants, deur C.A. Smith, 1966, kan "rietgras" verwys na sekere Andropogon, Arundinella, Phalaris of Setaria spesies, alles ware grasse, waarmee nie ontken word dat dit ook vir 'n biesie gebruik kan word nie. Maar ek dink dat "segge" die oplossing is, want hierdie genus se spesiediversiteit is grootste buite Afrika in die noordelike halfrond. By ons is hulle maar karig gesaai. So ons kan gerus 'n naam uit die buiteland, d.w.s. Nederlands, gebruik, waar ek vermoed die woordeboek dit ook kry. Ek wonder nou of mens sal praat van een seg en twee segge. JMK (kontak) 15:01, 8 November 2018 (UTC)
Our South African flora / Ons Suid-Afrikaanse plante groei het "rietgrasfamilie" as sinoniem vir Cyperaceae, wat baie groter is as net Carex. [7] maar dit ken nog Carex nog segge. SANBI het rietgras as sinoniem vir 'n Andropogon-spesie [8] Ek dink ek gaan segge vir Carex en rietgras vir Cyperaceae gebruik. In Nederlands is die enkelvoud zegge en die meervoud zeggen. Ek dink ek gaan die meervoud in Afrikaans segges maak. Jcwf (kontak) 15:07, 8 November 2018 (UTC)
Dit lyk alles reg. Ek sien in die Plantkundewoordeboek van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, 1970, dat "sedgeland" vertaal word as "rietgrasveld", en "sedge stage" as "rietgrasstadium". Smith sê van "Segge": The literal equivalent of sedges, but seldom heard in South Africa. So, wikipedia kan die leiding neem. JMK (kontak) 15:20, 8 November 2018 (UTC)

Verwysings[wysig bron]