Borneo

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Borneo
Inheemse naam: Kalimantan (Indonesië)
Borneo (Broenei en Maleisië)
Topografiese kaart van Borneo
Topografiese kaart van Borneo
Geografie
LocationBorneo.svg
Ligging Suidoos-Asië
Koördinate 01°N 114°O / 1°N 114°O / 1; 114Koördinate: 01°N 114°O / 1°N 114°O / 1; 114
Argipel Groot Sunda-eilande
Oppervlakte 743 330 vk km
Hoogste punt Berg Kinabalu 4 095 m
Administrasie
Vlag van Broenei Broenei
Distrikte Belait, Brunei en Muara, Temburong, Tutong
Hoofstad Bandar Seri Begawan
Grootste stad Bandar Seri Begawan (50 000)
Vlag van Indonesië Indonesië
Provinsies Wes-, Sentraal-, Suid-, Oos-, Noord-Kalimantan
Grootste stad Samarinda (842 691)
Vlag van Maleisië Maleisië
Deelstate Sabah, Sarawak
grootste stad Kuching (617 886)
Demografie
Bevolking 21 258 000
Bevolkingsgroepe Kadazan-Dusun, Murut, Rungus-Momogun, Dayak, Maleiers, Han-Chinese, Banjar, Javane, Soendanese
Die wêreld se derde grootste eiland en Asië se grootste eiland

Borneo (Indonesies: Kalimantan, Maleis: Borneo), die wêreld se derde grootste eiland, ná Groenland en Nieu-Guinee, beslaan 'n oppervlakte van 743 330 km² en word begrens deur die Suid-Sjinese See in die noordweste, die Sulusee in die noordooste, die Celebessee in die ooste en die Javasee in die suide. Borneo is die grootste en mees noordelike van die vier Groot Sunda-eilande asook die grootste eiland van Asië. Dit is in die noorde van Java, in die noordooste van Sumatra, in die ooste van die Maleise Skiereiland, in die suidweste van die Filippyne en in die noordweste van Sulawesi langs die ewenaar geleë.[1] In die suidweste verbind die Karimata-straat die Javasee met die Suid-Sjinese See en in die suidooste verbind die Makassar-straat die Celebessee met die Javasee.

Nasa-Satellietbeeld van Borneo

Die grootste deel van Borneo se kus langs die Suid-Sjinese See vorm die oostelike deel van Maleisië met die klein eksklawe Broenei tussenin, terwyl die oorblywende deel van dié eiland tot die eilandnasie Indonesië behoort. Dié eiland is op die aardbol net teenoor die Amasonerivier se reënwoud geleë en vorm dus die antipode. Borneo is veral bekend vir een van die wêreld se oudste reënwoude. Dié eiland se langste rivier is die Kapuas wat in Sentraal-Borneo net suid van die grens tot Maleisië in die provinsie Wes-Kalimantan ontspring, in 'n suidwestelike rigting vloei en by Pontianak in die Karimata-straat uitmond.

Borneo se naam is afgelei van Broenei en Broenei se naam is moontlik afgelei van die Sanskrit-woord váruṇa (वरुण) vir "water", of Varuna, die Hindoegod van reën. Inheemse Indonesiërs noem dié eiland Kalimantan, wat afgelei is van die Sanskrit-woord Kalamanthana, wat "brandende weer-eiland" beteken en ná dié eiland se warm en vogtige tropiese weer verwys.[2]

Geografie[wysig | wysig bron]

Politiese kaart van Borneo
Deelstaat
of Provinsie
Hoofstad Land Oppervlakte
(km²)
Oppervlakte
(%)
Bevolking
(2010-sensus[3][4])
Bevolking
(%)
Broenei Bandar Seri Begawan Onafhanklike Sultanaat 5 770 0,77 406 200
(2009-skatting)[5]
2,1
Sarawak Kuching Maleisië 124 450 16,55 2 420 009 12,2
Sabah Kota Kinabalu Maleisië 73 619 9,79 3 120 040 15,7
Labuan Victoria Maleisië
Federale gebied
92 0,01 85 272 0,4
Oos-Maleisië Maleisië 198 161 26,4 5 625 321 28,4
Wes-Kalimantan Pontianak Indonesië 146 760 19,5 4 393 239 22,2
Sentraal-Kalimantan Palangkaraya Indonesië 152 600 20,3 2 202 599 11,1
Suid-Kalimantan Banjarmasin Indonesië 37 660 5,0 3 626 119 18,3
Oos-Kalimantan Samarinda Indonesië 210 985 28,1 3 550 586 17,9
Noord-Kalimantan Tanjung Selor Indonesië 71 177 9,46 525 000 2,65
Kalimantan Indonesië 548 005 72,9 13 772 543 69,5
Borneo 3 lande 751 936 100 19 804 064 100

Flora[wysig | wysig bron]

Fauna[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]