Kalkbaai
Kalkbaai | |
|---|---|
Voorstad | |
 Uitsig oor Kalkbaai | |
  Kalkbaai | |
| Koördinate: 34°07′40″S 18°26′54″O / 34.12778°S 18.44833°O | |
| Land |  Suid-Afrika |
| Provinsie | Wes-Kaap |
| Metropolitaanse Munisipaliteit | Kaapstad |
| Oppervlak | |
| • Totaal | 0,32 km2 (0,12 vk. myl) |
| Hoogte | 10 m (30 ft) |
| Bevolking | |
| • Totaal | 700 |
| • Digtheid | 2 200/km2 (5 700/vk. myl) |
| Tydsone | UTC+2 (SAST) |
| Poskode | 7990 (Busse) 7975 (Strate) |
Kalkbaai is 'n klein suidelike voorstad van Kaapstad. Die dorpie het sy naam gekry van die Nederlandse woord "kalk". Ongebluste kalk was in die 17de eeu hier in oonde vervaardig. Dit was 'n belangrike grondstof vir huisbou in die Kaapse streek en is veral in die Bo-Kaap, 'n oorwegend-Moslem distrik van Kaapstad, gebruik om huise te pleister. Die kalk is verkry van mosseldoppe, wat in groot hoeveelhede op die strand gevind is.[1]
Die hawe van Kalkbaai het die eerste keer in 1742 belangrik geword toe die Nederlandse Oos-Indiese Kompanjie besluit het om die naburige dorp Simonstad as 'n winterankerplek vir sy vloot te gebruik. Aangesien daar destyds geen padverbinding tussen Kaapstad en Simonstad was nie, is die goedere wat nodig was om die vloot te onderhou en die dorp uit te brei, per ossewa in Kalkbaai afgelewer, waar dit dan op bote gelaai en na Simonstad verskeep is. Op die terugreis na Kaapstad het die ossewaens kalk en vis vervoer. Toe die Kaapse streek in 1795 'n Britse kolonie geword het, het die nuwe regering 'n goed onderhoude pad na Simonstad laat bou, sodat die hawe van Kalkbaai sy belangrikheid verloor het.
In 1820 het die aktiwiteit weer vlamgevat met die ontwikkeling van walvisjag met harpoene, wat die derde grootste industriële aktiwiteit in die Kaapkolonie geword het, naas landbou en wingerdbou. Die jag was so wydverspreid dat dit byna die uitsterwing van die walvisbevolking, wat rondom hierdie kus gewoon het, veroorsaak het. Omstreeks 1835 het Kalkbaai weer tot 'n sekere mate van traagheid verval. In die middel-1840's het 'n Filippynse bemanning wat by Kaappunt skipbreuk gely het, hulle in Kalkbaai gevestig waar hulle die visbedryf ontwikkel het. Die Filippynse bevolking van Kalkbaai het gegroei tot 1898, die jaar toe die Amerikaners die Filippyne in besit geneem het, wat baie Filippynse vlugtelinge wat hulle in Kalkbaai gevestig het, aangemoedig het om na hul lande terug te keer. Ongeveer sestig Filippynse gesinne (de la Cruz, Fernandez, Menigo en Erispe) het egter in Kalkbaai gebly, saam met baie voormalige slawe en seuns van geëmansipeerde slawe van Batavia en Maleisië.
Die aankoms van die spoorweg in 1883 het die voorkoms van die gebied verder verander. Die vissersdorpie het die bou van talle tweede huise, gastehuise, hotelle, skole en winkels beleef. Die dorpie het in 1897 met Muizenberg saamgesmelt om die munisipaliteit van Kalkbaai te vorm, voordat dit in 1913 by die munisipaliteit van Groot-Kaap aangesluit het. Tydens apartheid het die dorpie daarin geslaag om die afdwing van die Groepsgebiedewet te vermy.[2]
Volgens die 2011-sensus het die dorpie 'n bevolking van net 700 gehad, waarvan 382 (55%) Blankes was.[3]
Sien ook
[wysig | wysig bron]- NG gemeente Kalkbaai
- Bang, Nils D.: Oceanography and naval tragedy. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 17, nr. 1, September 1967
- Bang, Nils D.: Sea-fringe hazards. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 17, nr. 4, Junie 1968
Verwysings
[wysig | wysig bron]- Burman, Jose: The False Bay Story. Kaapstad: Human & Rousseau,1977. ISBN 0-7981-0777-4
- Tredgold, Arderne: Bay between the mountains. Kaapstad: Human & Rousseau, 1995. ISBN 0-7981-3424-0
- ↑ Raper, P.E.: Dictionary of Southern African Place Names. 2de uitgawe. Lowry Publishers, Johannesburg 1987, p 167.
- ↑ https://web.archive.org/web/20100711035921/http://www.englishcape.com/kalk-bay-history/
- ↑ Kalkbaai 2011-sensus.