Guyana

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Co-operative Republic of Guyana
Koöperatiewe Republiek Guyana
Vlag van Guyana Wapen van Guyana
Vlag Wapen
Nasionale leuse:
One People, One Nation, One Destiny
(Engels vir: "Een volk, een nasie, een bestemming")
Volkslied:
Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains
(Engels vir: "Liewe land van Guyana, van riviere en vlaktes")
Ligging van Guyana
Hoofstad Georgetown

6°46′N 58°10′W / 6.767°N 58.167°W / 6.767; -58.167

Grootste stad Georgetown
Amptelike tale Engels
Regering Unitêre presidensiële
grondwetlike
sosialistiese republiek
David Granger
Moses Nagamootoo
Onafhanklikheid
Vorming
• Nederlands-Guyana
• Brits-Guyana
• van die Verenigde Koninkryk
• Republiek
• Huidige grondwet


16671814
18141966
26 Mei 1966
23 Februarie 1970
6 Oktober 1980
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
214 970 km2  (83ste)
83 000 myl2
8,4
Bevolking
 - 2016-skatting
 - 2012-sensus
 - Digtheid
 
773 303[1] (165ste)
747 884[2]
3,502 / km2 (232ste)
9,071 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$6,892 miljard[3]
$8 905[3]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$3,860 miljard[3]
$4 987[3]

MOI (2015) Green Arrow Up Darker.svg 0,638[4] (127ste)  –  medium
Gini (1998) 44,5[5] –  medium
Geldeenheid Dollar (GYD)
Tydsone
 - Somertyd
GYT (UTC-4)
nie toegepas nie (UTC-4)
Internet-TLD .gy
Skakelkode +592

Guyana (Engels: [ɡaɪˈɑːnə] of [ɡaɪˈænə], ), amptelik die Koöperatiewe Republiek Guyana (Co-operative Republic of Guyana) is 'n land in die noorde van Suid-Amerika net noord van die ewenaar met 'n oppervlakte van 214 970 km² en 'n bevolking van 773 303 in 2016. Dit word begrens deur Venezuela in die weste, Brasilië in die suide, Suriname in die ooste en die Atlantiese Oseaan in die noorde. Die hoofstad en grootste is Georgetown, wat aan die noordelike kus geleë is.

Nasa-Satellietbeeld van Guyana
Kaart van Guyana

Guyana is die enigste lidland van die Britse Statebond op die vasteland van Suid-Amerika, hoewel dit dikwels beskou word as deel van die Karibiese gebied weens sy sterk kulturele, historiese en politieke bande met die Karibiese lande. Dit is ook die enigste onafhanklike land van Suid-Amerika met Engels as amptelike taal. Guyana se bevolking bevat 'n groot verskeidenheid van Indiese, Afrika-, Amerindiese en veelrassige groepe.

Guyana se naam is afgelei van die Guyanas, 'n groot hoogland noord van die Amasonerivier en oos van die Río Orinoco; guiana beteken "land van water".[6] Die Guyanas het voorheen dele van Brits-Guyana (Guyana), Frans-Guyana ('n Franse oorsese gebied), Nederlands-Guyana (Suriname), Portugees-Guyana (die Brasiliaanse deelstaat Amapá) en Spaans-Guyana (die Venezolaanse streek Guyana) ingesluit.

Guyana is in 1498 deur Christophorus Columbus tydens sy derde reis vir Europa ontdek en Walter Raleigh het dié gebied in 1596 beskryf. Die Nederlanders het as eerste verskeie kolonies in dié gebied gestig: Essequibo (1616), Berbice (1627) en Demerara (1752). Nadat die Britte die gebied in 1796 oorgeneem het, het die Nederlanders die gebied in 1814 formeel aan die Verenigde Koninkryk afgestaan. In 1831 is die drie kolonies tot Brits-Guyana saamgesluit. Sedert sy onafhanklikheid eis Venezuela die oostelike gebied van Guyana as Guayana Esequiba op.

Op 26 Mei 1966 het Guyana van die Verenigde Koninkryk onafhanklik geword en op 6 Oktober 1980 'n republiek binne die Britse Statebond. Krieket is Guyana se gewildste sportsoort en spelers mag vir die Wes-Indiese nasionale krieketspan uitdraf. Saam met Antigua en Barbuda, Barbados, Grenada, Jamaika, St. Kitts en Nevis, St. Lucia en Trinidad en Tobago het dié land die Krieketwêreldbeker 2007 aangebied, wat deur Australië gewen is.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Besoek op 19 Mei 2018. 
  2. (en) Guyana 2012 Census Geargiveer 6 Augustus 2014 op Wayback Machine GeoHive– Guyana. Besoek op 2 Augustus 2012.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 (en) "Guyana". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 19 Mei 2018. 
  4. (en) "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Besoek op 19 Mei 2018. 
  5. (en) "GINI index (World Bank estimate)". Wêreldbank. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Februarie 2015. Besoek op 22 Julie 2015. 
  6. (en) "Guyana". Encyclopædia Britannica. Besoek op 19 Mei 2018. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


 
Lande en gebiede in Suid-Amerika
Lande: Argentinië | Bolivië | Brasilië | Chili | Colombia | Ecuador | Guyana | Paraguay | Peru | Suriname | Uruguay | Venezuela
Afhanklike gebiede: Falkland-eilande - Frans-Guyana - Galápagos-eilande - Suid-Georgië en die Suidelike Sandwicheilande

Lande van: Afrika - Asië - Europa - Noord-Amerika - Oseanië