Dinosourus
| Dinosourusse | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||
| Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
| Order en subordes | ||||||||||||||
Dinosourusse was vir meer as 160 miljoen jaar die dominante landdiere, van laat in die Triastydperk (ongeveer 230 miljoen jaar gelede) tot aan die einde van die Kryttydperk (ongeveer 65 miljoen jaar gelede), toe die meeste uitgesterf het tydens 'n massa-uitsterwing in die Kryt-Tersiêre grens. Fossielrekords dui daarop dat voëls tydens die Juratydperk uit Theropoda-dinosourusse ontwikkel het en meeste paleontoloë beskou hulle as die enigste dinosourusklade wat tot vandag nog lewe.[1]
Dinosourusse is 'n groep diere wat baie van mekaar verskil. Paleontoloë het met behulp van oorblyfsels wêreldwyd reeds meer as 500 onderskeidelike genera geïdentifiseer[2] wat saam meer as 1000 spesies bevat.[3] Sommige dinosourusse was herbivore, terwyl ander karnivore was. Sommige was tweevoetig, ander viervoetig en nog ander kon tussen hierdie twee posture wissel. Baie spesies het uitvoerige skeletverandinge ontwikkel, soos beenagtige pantser, horings of kruine. Alhoewel hulle oor die algemeen as groot diere bekend is, was baie dinosourusse so groot soos mense of selfs kleiner. Meeste dinosourusse het neste gebou en eiers gelê.
Die naam "dinosourus" is vir die eerste keer in 1842 deur Sir Richard Owen gebruik en is afkomstig van die Griekse deinos sauros, letterlik "vreeslike" of "wonderlike akkedis". Vir die eerste helfte van die 20ste eeu het wetenskaplikes geglo dat dinosourusse stadige, dom, koudbloedige diere was. Navorsing en vindings sedert die 1970's dui egter op aktiewe diere met verhoogde metabolisme en verskeie aanpassings vir sosiale interaksie.
Sedert die eerste dinosourusfossiel vroeg in die 19de eeu gevind is, is saamgestelde dinosourusskelette 'n gewilde trekpleister in museums regoor die wêreld. Hulle het ook 'n plek in die wêreldkultuur en bly steeds gewild: as onderwerp vir gewilde boeke en rolprente soos Jurassic Park of nuusitems wat dikwels in die media gedek word.
[wysig] Verwysings
- ^ [2001] “Feathered dinosaurs, flying dinosaurs, crown dinosaurs, and the name 'Aves'.”, New Perspectives on the Origin and Early Evolution of Birds: Proceedings of the International Symposium in Honor of John H. Ostrom (PDF), Peabody Museum of Natural History, Yale University. ISBN 0-912532-57-2. Besoek op 2009-09-22.
- ^ Wang, S.C., and Dodson, P. (2006). "Estimating the Diversity of Dinosaurs". Proceedings of the National Academy of Sciences USA 103 (37): 13601–13605. DOI:10.1073/pnas.0606028103.
- ^ Will the real dinosaurs stand up?, BBC, September 17, 2008
