Karatsjai-Tsjerkessië

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Republiek van Karatsjai-Tsjerkessië
Къарачай-Черкес Республика
Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ
Die ligging van Karatsjai-Tsjerkessië in Rusland.
Die ligging van Karatsjai-Tsjerkessië in Rusland.
Politieke status
Land Flag of Russia.svg Russiese Federasie
Federale distrik Suidelike
Ekonomiese streek Noord-Kaukasiese
Stigting 9 Januarie 1957
Regering
Hoofstad Tsjerkessk
Leier Rasjid Temrezof
Amp President
Wetgewer Volksraad
Bevolking
Sensus 2010
Totaal 477 859
Volgorde 73ste
Digtheid 33,89/km2
Stedelik 43,4%
Plattelands 56,6%
Statistiek
Oppervlakte 14 100 km2
Volgorde 77ste
Tydsone UTC+04:00
Registrasienommer 09
Amptelike tale Russies, Abazyns, Kabardies, Karatsjai-Balkaries, Nogai
Webtuiste http://www.kchr.info/
Wapen en vlag
Wapen

Flag of Karachay-Cherkessia.svg
Portaal  Portaalicoon   Rusland
Karachay Cherkess03 af.png

Die Republiek van Karatsjai-Tsjerkessië (Russies: Карача́ево-Черке́сская респу́блика, Karatsjaewo-Tsjerkesskaja Respoeblika; Karatsjai-Balkaries: Къарачай-Черкес Республика; Kabardies: Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ) is ’n republiek (’n deelgebied) van Rusland.

Geografie[wysig]

Die bergagtige landskap van die dorp Archiz.

Die republiek is 14 100 km² groot en grens aan Krasnodar-krai, Kabardino-Balkarië, Stawropol-krai en Georgië. Daar is sowat 130 mere. Van die belangrikste riviere is die Aksaoet, Bolsjaja Laba, Koeban en Koema. Sowat 80% van die landskap is bergagtig. Die hoogste punt is Berg Elbroes, wat 5 642 m hoog is.

Van Karatsjai-Tsjerkessië se belangrikste natuurlike hulpbronne sluit in goud, steenkool en klei.

Geskiedenis[wysig]

Die Karatsjai-Tsjerkessiese Outonome Oblast is op 12 Januarie 1922 gestig. In 1926 is dit opgedeel in die Karatsjai- Outonome Oblast en die Tsjerkessiese Nasionale Distrik. Laasgenoemde se status is in 1928 verhoog tot dié van outonome oblast. In 1943 is die Karatsjai- Outonome Oblast afgeskaf en sy mense na Kazachstan en Oezbekistan verban nadat hulle beskuldig is van samewerking met die Nazi's. Die grootste deel van die streek is verdeel tussen Stawropol-krai en Georgië.

Die oorblywende deel, wat deur Tsjerkessiërs bewoon is, was bekend as die Tsjerkessiese Outonome Oblast tot op 9 Januarie 1957, toe dit weer die Karatsjai-Tsjerkessiese Outonome Oblast met sy vorige grense geword het ná die rehabilitasie van die Karatsjai. Op 3 Julie 1991 is die outonome oblast verhef tot die Outonome Sosialistiese Sowjet-republiek van Karatsjai-Tsjerkessië. Met die verbrokkeling van die Sowjetunie in Desember 1992 is die woorde "Outonome Sosialistiese Sowjet-" uit die naam gelaat.

Demografie[wysig]

Volgens die 2002-sensus is die grootste bevolkingsgroep die Karatsjais (38,5%), gevolg deur die Russe (33,6%) en die Tsjerkessiërs (11,3%).

Wetenskap[wysig]

Die republiek is bekend as die tuiste van, toe dit gebou is, die grootste teleskoop ter wêreld, ’n baie groot radioteleskoop (600 meter in deursnee), en die Spesiale Astrofisiese Sterrewag van die Russiese Akademie vir Wetenskap. Albei is geleë aan die oewers van die Zelentsjoek-rivier, tussen die dorpe Zelentsjoekskaja en Archiz.

Verwysings[wysig]

Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel [1]
Flag of Russia.svg Deelgebiede van die Russiese Federasie
             Republieke  AdigeaAltaiBasjkortostan (Basjkirië)BoerjatiëChakassiëDagestanIngoesjetiëJakoetiëKabardino-BalkariëKalmikiëKaratsjai-TsjerkessiëKareliëKomiKrimMari ElMordowiëNoord-Ossetië-AlaniëOedmoertiëTartarstanTsjetsjniëTsjoewasjiëTiwa
Krais  AltaiChabarofskKamtsjatkaKrasnodarKrasnojarskPermPrimorskiStawropolZabaikalski
Oblaste  AmoerArchangelskAstrachanBelgorodBrjanskIrkoetskIwanowoJaroslawlKaliningradKaloegaKemerowoKirofKoerganKoerskKostromaLeningradLipetskMagadanMoermanskMoskouNizjni NowgorodNowgorodNowosibirskOeljanofskOmskOrenburgOrjolPenzaPskofRjazanRostofSachalinSamaraSaratofSmolenskSwerdlofskTambofTjoemenToelaTomskTsjeljabinskTwerWladimirWologdaWoronezjWolgograd  
 Outonome oblast  Joodse
 Outonome okroegs  Chanto-MansiëJamalo-NenetsiëNenetsiëTsjoekotka
Federale stede  MoskouSewastopolSint Petersburg