Republiek van Karelië

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Republiek van Karelië
Karjalan tazavaldu
Die ligging van Karelië in Rusland.
Die ligging van Karelië in Rusland.
Politieke status
Land Flag of Russia.svg Russiese Federasie
Federale distrik Noordwes
Ekonomiese streek Noord
Stigting 16 Julie 1956
Regering
Hoofstad Petrozawodsk
Leier Aleksander Choedilainen
Amp President
Wetgewer Wetgewende raad
Bevolking
Sensus 2010
Totaal 643 548
Volgorde 68ste
Digtheid 3,73/km2
Stedelik 78%
Plattelands 22%
Statistiek
Oppervlakte 172 400 km2
Volgorde 20ste
Tydsone UTC+04:00
Registrasienommer 10
Amptelike tale Russies
Webtuiste http://www.gov.karelia.ru/
Wapen en vlag
Wapen

Flag of Karelia.svg
Portaal  Portaalicoon   Rusland

Die Republiek van Karelië (Russies: Респу́блика Каре́лия, Karelies: Karjalan tazavaldu, Fins: Karjalan tasavalta, Wepsies: Karjalan Tazovaldkund) is 'n Republiek in die Russiese Federasie wat die grootste deel van die historiese landstreek Karelië omvat. In die ooste grens dit aan die Witsee en in die weste het dit 'n 723 km lange grens met Finland. Naburige oblaste is Leningrad en Wologda in die suide, Moermansk in die noorde en Archangelsk in die ooste. Die landskap is 'n voortsetting van die Finse merelandskap na die ooste met talryke mere in die gebied. In die suide word die Ladogasee en die Onegasee aangetref wat die twee grootste mere in Europa is. Daar is altesaam sowat 66 000 mere in die Kareliese republeik. 49 % van die oppervlak van Karelië is woudbedek en 25 % met water.

Geskiedenis[wysig]

Histories was Karelië 'n gebied noordwes van Rusland, oos van die hedendaagse Finland wat deur die Republiek van Nowgorod beheer is. Vanaf die 13de eeu is verskeie dele deur Swede verower en in Sweeds-Karelië opgeneem totdat dit in 1721 tydens die Verdrag van Nystad aan Rusland opgesê moes word.

In 1923 het die Russiese provinsie die Kareliese Outonome Sosialistiese Sowjet-republiek geword. In 1940 is dit na die Karelo-Finse SSR verander met die insluiting van die Finse Demokratiese Republiek wat tydens die Winteroorlog geskep is. Gebiede wat van Finland geannekseer is, is in die Karelo-Finse SSR opgeneem na die Winteroorlog, maar na die Vervolgoorlog is die Kareliese Istmus in die Leningrad-oblast opgeneem. Die republiek se status is in 1956 na 'n OSSR terugverander. Tydens die Vervolgoorlog in 1941 het Finland groot dele van die gebied besit, maar is in 1944 gedwing om te onttrek.

Die outonome Republiek van Karelië in sy huidige vorm is op 13 November 1991 gevorm.

Geografie[wysig]

Die republiek lê in die noordwestelike deel van Rusland, tussen die opvanggebiede van die Wit- en Oossee. Daar is sowat 27 000 riviere. Van die grootstes sluit in:

  • Wodla-rivier (149 km)
  • Kem-rivier (191 km)
  • Kowda-rivier
  • Sjoeia-rivier
  • Soena-rivier
  • Wig-rivier

Daar is 60 000 mere in die republiek. Die mere en moerasse bevat sowat 2 000 km³ hoëgehalte- vars water. Die Ladoga- en Onegameer is die grootstes in Europa. Ander mere sluit in:

  • Njoekozero
  • Pjaozero
  • Segozero
  • Sjamozero
  • Topozero
  • Wigozero

Natuurlike hulpbronne[wysig]

Die grootste deel van die republiek (148 000 km², of 85%) bestaan uit woude. Vyftig minerale word hier aangetref, onder meer ystererts, diamante, vanadium en molibdenum.

Eksterne skakels[wysig]

Flag of Russia.svg Deelgebiede van die Russiese Federasie
             Republieke  AdigeaAltaiBasjkortostan (Basjkirië)BoerjatiëChakassiëDagestanIngoesjetiëJakoetiëKabardino-BalkariëKalmikiëKaratsjai-TsjerkessiëKareliëKomiKrimMari ElMordowiëNoord-Ossetië-AlaniëOedmoertiëTartarstanTsjetsjniëTsjoewasjiëTiwa
Krais  AltaiChabarofskKamtsjatkaKrasnodarKrasnojarskPermPrimorskiStawropolZabaikalski
Oblaste  AmoerArchangelskAstrachanBelgorodBrjanskIrkoetskIwanowoJaroslawlKaliningradKaloegaKemerowoKirofKoerganKoerskKostromaLeningradLipetskMagadanMoermanskMoskouNizjni NowgorodNowgorodNowosibirskOeljanofskOmskOrenburgOrjolPenzaPskofRjazanRostofSachalinSamaraSaratofSmolenskSwerdlofskTambofTjoemenToelaTomskTsjeljabinskTwerWladimirWologdaWoronezjWolgograd  
 Outonome oblast  Joodse
 Outonome okroegs  Chanto-MansiëJamalo-NenetsiëNenetsiëTsjoekotka
Federale stede  MoskouSewastopolSint Petersburg