Tennessien

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
117 livermoriumtennessienoganesson
At

Ts

(Usu)
Ts-TableImage.png
Algemeen
Naam, simbool, getal tennessien, Ts, 117
Chemiese reeks onbekend; moontlik ’n
hoofgroepmetaal
Groep, periode, blok 17, 7, p
Voorkoms waarskynlik donker en
metaalagtig
Atoommassa (314) g/mol
Elektronkonfigurasie voorspel; [Rn] 5f14 6d10 7s2 7p5
Elektrone per skil 2, 8, 18, 32, 32, 18, 7
CAS-registernommer 54101-14-3
Fisiese eienskappe
Toestand vermoedelik 'n vastestof[1][2]
Digtheid (naby k.t.) afgelei; 7,1–7,3 g/cm³
Smeltpunt 623–823 K
(350–550 °C)
Kookpunt 883 K
(610 °C)
Atoomeienskappe
Oksidasietoestande voorspel;[3][1] -1, +1, +3, +5
Ionisasie-energieë 1ste: 742,9 kJ/mol
2de: 1785,0–1920,1 kJ/mol
Geskiedenis
Ontdek 2010
Ontdek deur Gesamentlike Instituut vir
Kernnavorsing, Doebna, Rusland
Genoem na die Tennessee-streek, VSA
Datum van naam November 2016
Vorige naam ununseptium (Uus)
Vernaamste isotope
Hoofartikel: Isotope van tennessien
iso NV halfleeftyd VM VE (MeV) VP
294Ts[4] sin 50 ms α 10,81 290Mc
293Ts[5] sin 20 ms α 11,11; 11,00; 10,91 289Mc
Verwysings

Tennessien is ’n superswaar, kunsmatige element met die atoomgetal 117 en simbool Ts. Dit is die tweede swaarste bekende element en die tweede laaste element van die 7de periode op die periodieke tabel.

Die ontdekking van tennessien is in 2010 in Doebna, Rusland, aangekondig deur ’n Russies-Amerikaanse span; dit is dus die mees onlangs ontdekte element (soos in 2017). Die nuwe element het soos volg verval:[6]

Een van sy vervalprodukte is in 2011 regstreeks geskep en dit het die resultate van die eksperiment gedeeltelik bevestig. Die eksperiment self is in 2012 sukseksvol herhaal deur dieselfde span en in 2014 deur ’n gesamentlike Duits-Amerikaanse span. In 2015 het ’n gesamentlike span van die Internasionale Unie van Suiwer en Toegepaste Chemie (IUSTC) en die Internasionale Unie van Suiwer en Toegepaste Fisika (IUSTF)) wat bewerings van die ontdekking van nuwe elemente ondersoek, die element erken. In Junie 2016 het die IUPAC ’n verklaring gepubliseer waarin aangekondig word die ontdekkers het die naam "tennessien" voorgestel na aanleiding van die Amerikaanse streek Tennessee in Amerika.[nota 1]

Tennessien val dalk in die "eiland van stabiliteit", ’n begrip wat verduidelik hoekom sommige superswaar elemente stabieler is in vergelyking met die algemene neiging van afnemende stabiliteit vir elemente ná bismut op die periodieke tabel. Die kunsmatige tennessienatome het tiene en honderde millisekondes lank bestaan. Op die periodieke tabel word verwag tennessien val in groep 17, waarvan al die ander elemente halogene is. Tennessien is egter dalk nie ’n halogeen nie.[7] Sommige van sy eienskappe kan aansienlik verskil van dié van die halogene vanweë die relativistiese effekte. Daarom word vermoed tennessien is ’n vlugtige metaal wat nie anione vorm of hoë oksidasietoestande bereik nie. ’n Paar sleuteleienskappe, soos sy smelt- en kookpunt en sy eerste ionisasie-energie, volg egter vermoedelik die periodieke neigings van die halogene.

Notas[wysig | wysig bron]

  1. In die IUPAC-verklaring word "die bydrae van die Tennessee-streek" genoem, onder meer die Oak Ridge Nasionale Biblioteek, die Vanderbilt-universiteit en die Universiteit van Tennessee by Knoxville tot navorsing oor superswaar elemente. In November 2016 het hulle die naam "tennessien" amptelik aanvaar.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 (2006) “Transactinides and the future elements”, The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements, 3de, Springer Science+Business Media. p. 1652–1752. ISBN 1-4020-3555-1. 
  2. (1981) “Predicting the Properties of the 113–120 Transactinide Elements”. Journal of Physical Chemistry 85 (9): 1177–1186. doi:10.1021/j150609a021.
  3. (1975) “Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties”. Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry 21: 89–144. doi:10.1007/BFb0116498. Besoek op 4 Oktober 2013.
  4. (2013) “Experimental studies of the 249Bk + 48Ca reaction including decay properties and excitation function for isotopes of element 117, and discovery of the new isotope 277Mt”. Physical Review C 87 (5): 054621. doi:10.1103/PhysRevC.87.054621.
  5. (2014) “48Ca+249Bk Fusion Reaction Leading to Element Z=117: Long-Lived α-Decaying 270Db and Discovery of 266Lr”. Physical Review Letters 112 (17): 172501. doi:10.1103/PhysRevLett.112.172501.
  6. (2010) “Synthesis of a New Element with Atomic Number Z=117”. Physical Review Letters 104. doi:10.1103/PhysRevLett.104.142502.
  7. "Superheavy Element 117 Confirmed – On the Way to the "Island of Stability"". GSI Helmholtz Centre for Heavy Ion Research. Verkry op 2015-07-26. 

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
Alkalimetale Aardalkalimetale Lantaniede Aktiniede Oorgangsmetale Hoofgroepmetale Metalloïde Niemetale Halogene Edelgasse Chemie onbekend