Gaan na inhoud

Disprosium

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
66 terbiumdisprosiumholmium
-

Dy

Cf
Algemeen
Naam, simbool, getal disprosium, Dy, 66
Chemiese reeks lantaniede
Groep, periode, blok 3, 6, f
Voorkoms silwerwit metaal
Atoommassa 162,50 (1) g/mol
Elektronkonfigurasie [Xe] 4f106s2
Elektrone per skil 2, 8, 18, 28, 8, 2
Fisiese eienskappe
Toestand vastestof
Digtheid (naby k.t.) 8,55 g/cm³
Vloeistof digtheid teen s.p. g/cm³
Smeltpunt 1685 K
(1412 °C)
Kookpunt 2840 K
(2567 °C)
Smeltingswarmte kJ/mol
Verdampingswarmte kJ/mol
Warmtekapasiteit (25 °C) 173 J/(mol·K)
Atoomeienskappe
Kristalstruktuur heksagonale digpakking
Ruimtegroep P6₃/mmc  nommer: 194
Strukturbericht-kode A3
Oksidasietoestande 3
(matige basiese oksied)
Elektronegatiwiteit 1,22 (Skaal van Pauling)

Disprosium is 'n chemiese element wat tot die lantaniede behoort.

Die element is deur die Franse chemikus Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran in 1886 ontdek. Dit was nogtans eers in 1950 dat die Kanadees Spedding en sy span die element met ioonuitwisseling van die ander lantaniede geskei het en tot die suiwer metaal gereduseer het volgens:

Dit is 'n glansende silwerwit metaal wat in die lug taamlik stabiel is, maar selfs in verdunde sure maklik oplos en waterstof vrystel. Indien dit suiwer is, is dit sag genoeg om met 'n mes gesny te word.

Disprosium word in die kerntegnologie en die metallurgie toegepas. Daar is ook lasers wat die element bevat.[1] Soos by ander lantaniede is die suiwer metaal se bereiding baie kompleks en vereis so 'n 600 stappe. Ter vergelying yster vereis net drie. China domineer die mark en daaroor is in die Westelike lande in 2023 baie onrus. Dysprosium is een van die 'kritiese minerale' omdat dit ook militêre aanwendings het.[2] Saam met neodimium is dit vereis vir die vervaardiging van baie sterk permanente magnete.[3]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. "Live Science" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Desember 2019.
  2. Halton, Ben, and Kim Beazley (2023). “The Fundamentals.” AUKUS and Critical Minerals: Hedging Beijing’s Pervasive, Clever and Coordinated Statecraft. Australian Strategic Policy Institute. pp. 9–18. Besoek op 15 Julie 2023.{{cite book}}: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link)
  3. Kullik, Jakob. (2019). Below the Radar: The Strategic Significance of Rare Earths for the Economic and Military Security of the West. Federal Academy for Security Policy. Besoek op 15 Julie 2023.{{cite book}}: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link)

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
Alkalimetale Aardalkalimetale Lantaniede Aktiniede Oorgangsmetale Hoofgroepmetale Metalloïde Niemetale Halogene Edelgasse Chemie onbekend