Kaapkolonie

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Cape Colony
Britse Kaapkolonie
Flag of the Dutch East India Company.svg
Flag of the United Kingdom.svg
1795–1910 Red Ensign of South Africa 1910-1912.svg
Unofficial Basutoland Ensign.svg
Vlag Wapenskild
Vlag Wapen
Volkslied:
God Save the King (1795–1837; 1901–1910)
God Save the Queen (1837–1901)
Ligging of Kaapkolonie
Die Kaapkolonie ca. 1890
met Griekwaland-Oos en Griekwaland-Wes geannekseer
en Stellaland/Goosen (in lig rooi) geëis
Hoofstad Kaapstad
33°55′S 18°27′O / 33.917°S 18.450°O / -33.917; 18.450Koördinate: 33°55′S 18°27′O / 33.917°S 18.450°O / -33.917; 18.450
Taal/Tale Engels, Nederlands (amptelik)
Khoekhoe en Xhosa is ook gepraat
Godsdiens Nederduits Gereformeerde Kerkfamilie, Anglikanisme, Tradisionele Afrika-godsdiens
Regering Monargie
Koning
 - 1795–1820 George III
 - 1820–1830 George IV
 - 1830–1837 William IV
 - 1837–1901 Victoria
 - 1901–1910 Edward VII
Eerste minister
 - 1872–1878 John Molteno
 - 1908–1910 John X. Merriman
Goewerneur
 - 1797–1798 George Macartney
 - 1901–1910 Walter Hely-Hutchinson
Historiese tydperk Wedloop om Afrika
 - Nederlandse Kaapkolonie 1652–1795
 - Stigting van die Kaapkolonie 1795
 - Nederlandse kolonie 1803–1806
 - Verdrag van Londen 13 Augustus 1814
 - Natal geïnkorporeer 1844
 - Stigting van die Unie van Suid-Afrika 31 Mei 1910
Oppervlakte
 - 1822[1] 331 900 km2
128 147 sq mi
 - 1910 569 020 km2
219 700 sq mi
Bevolking
 - 1822[1] skatting 110 380 
     Digtheid 0,3 /km² 
0,9 /sq mi
 - 1865[2] skatting 496 381 
 - 1910 skatting 2 564 965 
     Digtheid 4,5 /km² 
11,7 /sq mi
Geldeenheid Pond sterling
Die Geskiedenis van die Kaapkolonie reeks
Kaapkolonie
Voor 1806

Vanaf 1806 tot 1870
Vanaf 1870 tot 1899
Vanaf 1899 tot 1910

Die Slag van Blaauwberg op 8 Januarie 1806
Kaart van die Kaapkolonie in 1809
Kaart van Suider-Afrika in 1885

Die Kaapkolonie (Engels: Cape Colony) was 'n deel van Suid-Afrika onder Britse beset gedurende die 19de eeu. Dit het gestrek vanaf die Atlantiese Oseaan ooswaarts; die finale oostelike grens, na vele oorloë teen die Xhosas, is by die Groot-Visrivier getrek. In die noorde het die Oranjerivier, ook bekend as die Garieprivier, vir lank as die grens gedien, alhoewel grondgebied tussen die rivier en die suidelike grens van Botswana later daarby gevoeg is.

Die geskiedenis van die Kaapkolonie begin in 1652 met die stigting van Kaapstad deur die Nederlandse kommandeur Jan van Riebeeck, wat in diens van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie (VOC) was.

Napoleon het die Sewe Provinsies van Nederland in 1795 beset, wat die moederland van die VOC was. Dit het Groot-Brittanje aangespoor om die Kaap in 1795 om taktiese redes gedurende die Napoleontiese Oorloë te beset. Die VOC dra sy landgebiede oor na die Bataafse Republiek in 1798, en hou op bestaan in 1799. Die Britse mag gee die Kaapkolonie weer terug aan die Bataafse Republiek in 1803.

In 1806 word die Kaap weer deur die Britse mag beset gedurende die Slag van Blaauwberg in 'n poging om Napoleon uit die Kaap te hou, asook om die handelsroetes na die Verre Ooste te beheer.

'n Britse kolonie word op 8 Januarie 1806 daargestel, en die Kaapkolonie bly onder Britse beheer tot die vorming van die Unie van Suid-Afrika in 1910, waarna dit die Provinsie van die Kaap die Goeie Hoop geword het, beter bekend as die Kaapprovinsie.

Eerste ministers van die Kaapkolonie (1872–1910)[wysig | wysig bron]

John Molteno
Cecil John Rhodes
# Naam Party Ampsaanvaarding Amp verlaat
1 John Molteno Onafhanklik 1 Desember 1872 5 Februarie 1878
2 Gordon Sprigg Onafhanklik 6 Februarie 1878 8 Mei 1881
3 Thomas Scanlen Onafhanklik 9 Mei 1881 12 Mei 1884
4 Thomas Upington Onafhanklik 13 Mei 1884 24 November 1886
Sir John Gordon Sprigg (2de ampstermyn) Onafhanklik 25 November 1886 16 Julie 1890
5 Cecil John Rhodes Onafhanklik 17 Julie 1890 3 Mei 1893
Cecil John Rhodes (2de ampstermyn) Onafhanklik 4 Mei 1893 12 Januarie 1896
Gordon Sprigg (3de ampstermyn) Onafhanklik 13 Januarie 1896 13 Oktober 1898
6 William Philip Schreiner Onafhanklik 13 Oktober 1898 17 Junie 1900
Gordon Sprigg (4de ampstermyn) Progressiewe Party 18 Junie 1900 21 Februarie 1904
7 Leander Starr Jameson Progressiewe Party 22 Februarie 1904 2 Februarie 1908
8 John Xavier Merriman Suid-Afrikaanse Party 3 Februarie 1908 31 Mei 1910

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) (1869) History of the Colony of the Cape of Good Hope: From Its Discovery to the Year 1819. J. C. Juta, 268–. Besoek op 10 September 2013. 
  2. (en) Census of the colony of the Cape of Good Hope. 1865”. HathiTrust Digital Library. URL besoek op 26 December 2013.

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
  • (en) The Migrant Farmer in the History of the Cape Colony. P.J. Van Der Merwe, Roger B. Beck. Ohio University Press. 1 Januarie 1995, ISBN 0-8214-1090-3.
  • (en) History of the Boers in South Africa; Or, the Wanderings and Wars of the Emigrant Farmers from Their Leaving the Cape Colony to the Acknowledgment of Their Independence by Great Britain. George McCall Theal. Greenwood Press. 28 Februarie 1970, ISBN 0-8371-1661-9.
  • (en) Status and Respectability in the Cape Colony, 1750–1870 : A Tragedy of Manners. Robert Ross, David Anderson. Cambridge University Press. 1 Julie 1999, ISBN 0-521-62122-4.
  • (en) The War of the Axe, 1847: Correspondence between the governor of the Cape Colony, Sir Henry Pottinger, and the commander of the British forces at the Cape, Sir George Berkeley, and others. Basil Alexander Le Cordeur. Brenthurst Press. 1981, ISBN 0-909079-14-5.
  • (en) Blood Ground: Colonialism, Missions, and the Contest for Christianity in the Cape Colony and Britain, 1799–1853. Elizabeth Elbourne. McGill-Queen's University Press. Desember 2002, ISBN 0-7735-2229-8.
  • (en) Recession and its aftermath: The Cape Colony in the eighteen eighties. Alan Mabin. University of the Witwatersrand, African Studies Institute. 1983.