Vanuatu

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Ripablik blong Vanuatu (Bislama)
Republic of Vanuatu (Engels)
République de Vanuatu (Frans)
Republiek Vanuatu
Vlag van Vanuatu Wapen van Vanuatu
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Long God yumi stanap[1][2][3]
(Bislama vir: "In God staan ons")
Volkslied: Yumi, Yumi, Yumi
(Bislama vir: "Ons, Ons, Ons")
Ligging van Vanuatu
Hoofstad Port Vila

17°45′S 168°18′O / 17.750°S 168.300°O / -17.750; 168.300

Grootste stad Port Vila
Amptelike tale Bislama, Engels en Frans
Regering Unitêre parlementêre
grondwetlike republiek
Tallis Obed Moses
Bob Loughman
Onafhanklikheid

30 Julie 1980
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
12 189 km2  (157ste)
4 706 myl2
feitlik niks
Bevolking
 - 2016-skatting
 - 2009-sensus
 - Digtheid
 
272 459[4] (183ste)
243 304[5]
19,7 / km2 (188ste)
51,0 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2020-skatting

$907 miljoen[6] (178ste)
$3 039[6] (155ste)

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2020-skatting

$1 003 miljoen[6] (175ste)
$3 361[6] (124ste)

MOI (2018) Green Arrow Up Darker.svg 0,597[7] (141ste)  –  medium
Gini (2010) 37,6[8] –  medium
Geldeenheid Vatu (VUV)
Tydsone
 - Somertyd
VUT (UTC+11)
nie toegepas nie (UTC+11)
Internet-TLD .vu
Skakelkode +678

Vanuatu (Engels: [ˌvɑːnuˈɑːtu], vah-noo-AH-too, of [vænˈwɑːtu], van-WAH-too; Bislama en Frans: [vanuatu]), amptelik die Republiek Vanuatu (Bislama: Ripablik blong Vanuatu; Engels: Republic of Vanuatu; Frans: République de Vanuatu), is 'n eilandnasie in die Stille Oseaan en Oseanië. Dit beslaan 'n oppervlakte van 12 189 km² en 'n bevolking van 277 554 in 2016 gehad. Vanuatu is in die ooste van Australië, in die suidooste van die Salomonseilande, in die weste van Fidji en in die noordooste van Nieu-Kaledonië geleë. Die hoofstad en grootste stad is Port Vila. Vanuatu is 'n onafhanklike republiek binne die Britse Statebond met 'n president as staatshoof.

Nasa-Satellietbeeld van Vanuatu
Kaart van Vanuatu

Vanuatu was bevolk deur Melanesiërs. Vanuatu (van-WAH-toe) beteken "ons land" en die plaaslike mense noem hulself die "Ni-Vanuatu". Voor hul onafhanklikheid in 1980 van die Verenigde Koninkryk en Frankryk was hierdie groep van 83 eilande bekend as die Nuwe Hebride – 'n naam gegee deur kommandeur James Cook na aanleiding van die Hebride in Skotland. In 1606 het die eerste Europeërs onder die Portugese ontdekkingsreisiger Fernandes de Queirós die grootste eiland van die argipel bereik. Nadat die krone van Portugal en Spanje verenig is, het Queirós die argipel vir Spanje as deel van Spaans-Oos-Indië opgeëis en La Austrialia del Espíritu Santo genoem.

Alhoewel Vanuatu se ampstale Engels, Frans en Bislama is word 105 ander tradisionele tale dwarsoor die eilande gepraat.

Daar is 'n aktiewe vulkaan genaamd Azur geleë op die suidelike eiland van Tanna3, en die eiland Ambrym het ook aktiewe vulkane.

Etimologie[wysig | wysig bron]

Vanuatu se naam is afgelei van die woord vanua ("land" of "tuis"), wat in verskeie Austronesiese tale voorkom en op sy beurt afgelei is van die Proto-Austronesiese banua, en die woord tu ("skerm"). Saam verwys albei woorde na die onafhanklike status van die nuwe land.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) Selmen, Harrison (17 Julie 2011). "Santo chiefs concerned over slow pace of development in Sanma". Vanuatu Daily Post. Besoek op 12 Junie 2015.
  2. (en) John Lynch en Fa'afo Pat (eds), Proceedings of the first International Conference on Oceanic Linguistics, Australian National University, 1993, bl. 319.
  3. (en) G. W. Trompf, The Gospel Is Not Western: Black Theologies from the Southwest Pacific, Orbis Books, 1987, bl. 184.
  4. (en) "2016 Post-TC Pam Mini-Census Report". vnso.gov.vu. Regering van Vanuatu. 21 Julie 2017. Besoek op 20 April 2020.
  5. (en) (2009) “2009 Census Household Listing Counts” (PDF). Besoek op 12 Junie 2015.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 (en) "Vanuatu". Internasionale Monetêre Fonds. Oktober 2019. Besoek op 20 April 2020.
  7. "2019 Human Development Index Ranking" (in Engels). United Nations Development Programme. 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Mei 2020. Besoek op 20 April 2020.
  8. "Gini Index" (in Engels). Wêreldbank. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Junie 2020. Besoek op 20 April 2020.

Bronne[wysig | wysig bron]

Algemeen

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]