Samoa

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Hierdie artikel handel oor die land in Oseanië. Vir die eilandgroep, sien Samoa-eilande, en vir die eilandgebied van die Verenigde State, sien Amerikaans-Samoa.
Independent State of Samoa (Engels)
Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa (Samoaans)
Onafhanklike Staat van Samoa
Vlag van Samoa Wapen van Samoa
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Fa'avae i le Atua Sāmoa
(Samoaans vir: "Samoa is gegrond op God")
Volkslied: O le fuʻa o le saʻolotoga o Samoa
(Samoaans vir: "Die vaandel van vryheid")
Ligging van Samoa
Hoofstad Apia

13°50′S 171°45′W / 13.833°S 171.750°W / -13.833; -171.750

Grootste stad Apia
Amptelike tale Samoaans en Engels
Regering Unitêre parlementêre
demokrasie
Va'aletoa Sualauvi II
Tuilaepa Aiono Sailele Malielegaoi
Onafhanklikheid
Onafhanklikheid
• van Nieu-Seeland


1 Januarie 1962[1]
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
2 842 km2  (174ste)
1 097 myl2
0,3
Bevolking
 - 2012-skatting
 - 2016-sensus
 - Digtheid
 
194 320[2] (166ste)
192 342[3]
68 / km2 (144ste)
176,1 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2017-skatting

$1,084 miljard[4]
$5 524[4]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2017-skatting

$899 miljoen[4]
$4 582[4]

MOI (2015) 0,702 (105de)  –  hoog
Geldeenheid Tala (WST)
Tydsone
 - Somertyd
(UTC+13)
(UTC+14)
Internet-TLD .ws
Skakelkode +685
a. Staatshoof
Nasa-Satellietbeeld van Samoa
Kaart van Samoa

Samoa (Samoaans: Sāmoa [ˌsaːˈmoa]), amptelik die Onafhanklike Staat van Samoa (Samoaans: Malo Sa'oloto Tuto'atasi o Sāmoa, Engels: Independent State of Samoa), tot 1997 amptelik Wes-Samoa (Engels: Western Samoa), is 'n eilandnasie in die Stille Oseaan en Oseanië met 'n oppervlakte van 2 842 km² en 'n bevolking van 194 320 in 2012.

Samoa is in die ooste van Wallis en Futuna, in die suidooste van Tuvalu, in die suide van Tokelau, in die weste van Amerikaans-Samoa en in die noorde van Tonga geleë. Die hoofstad en grootste stad is Apia. Samoa vorm saam met die eilandgebied Amerikaans-Samoa die Samoa-eilande.[5]

Die westelike deel van Samoa het as gevolg van die Verdrag van Berlyn in 1889 'n Duitse kolonie geword, terwyl die oostelike deel 'n Amerikaanse kolonie geword het. Tydens die Eerste Wêreldoorlog is Duits-Samoa deur Nieu-Seeland beset en het ná die wapenstilstand van die Duitse Keiserryk 'n Volkebondmandaat van Nieu-Seeland geword. Op 1 Januarie 1962 het Wes-Samoa van Nieu-Seeland sy onafhanklikheid ontvang. Samoa is 'n unitêre parlementêre demokrasie binne die Britse Statebond met die O le Ao o le Malo ("Opperhoof van die Regering") as staatshoof.

Die Nieu-Seelanders het rugby in Samoa gevestig en dit is by verre die gewildste sportsoort in dié land. Die Samoaanse nasionale rugbyspan kon sedert 1987 vir elke Rugbywêreldbeker kwalifiseer en behoort tot die 12 top-rugbyspanne wêreldwyd.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) New Zealand Ministry for Culture and Heritage (19 Julie 2010). "Towards independence – NZ in Samoa". nzhistory.net.nz. Verkry op 25 Julie 2014. 
  2. (en) "CIA – The World Factbook". cia.gov. 2012. Verkry op 25 Julie 2014. 
  3. (en) "Census 2016 Preliminary Count". Samoa Bureau of Statistics. p. 3. Verkry op 2 Februarie 2017. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 (en) "Samoa". Internasionale Monetêre Fonds. Verkry op 24 Julie 2017. 
  5. (en) "Samoa". Encyclopædia Britannica. Verkry op 24 Julie 2017. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


 
Lande en gebiede in Oseanië
Lande: Australië | Fidji | Gefedereerde State van Mikronesië | Kiribati | Marshalleilande | Nauru | Nieu-Seeland | Palau | Papoea-Nieu-Guinee | Salomonseilande | Samoa | Tonga | Tuvalu | Vanuatu
Afhanklike gebiede: Australië: Norfolkeiland | Chili: Paaseiland | Frankryk: Frans-Polinesië | Nieu-Kaledonië | Wallis en Futuna | Nieu-Seeland: Cookeilande | Niue | Tokelau | Verenigde Koninkryk: Pitcairn | Verenigde State van Amerika: Amerikaans-Samoa | Baker-eiland | Guam | Hawaii | Howland-eiland | Jarvis-eiland | Johnston-atol | Kingman-rif | Midway-atol | Noordelike Mariana-eilande | Palmyra-atol | Wake-eiland

Lande van: Afrika - Asië - Europa - Noord-Amerika - Suid-Amerika
Karibiese gebied - Midde-Ooste - Sentraal-Amerika