Dakar-tydren

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Trofee waarom meegeding word
'n Ondersteuningsvoertuig tydens die 2004 Dakar
Spore in die woestyn van Mauritanië
Lande waardeur die tydren al in Afrika plaasgevind het (oranje is daardie state wat slegs in die 1992 tydren na Kaapstad besoek is)
Die skofte van die Lissabon–Dakar 2007
Die skofte van die Mar del Plata–Copiapó–Lima 2012
Lande waardeur die tydren tussen 2009 en 2014 beslis is, nadat dit verskuif is vanaf die vorige roete Parys-Dakar as gevolg van kommer oor veiligheid. Stede sluit in groot begin / eindpunte.
Nissan Navara, Lissabon-Dakar 2006
Russiese KAMAZ – sewemalige wenner van Dakar
Unimog U400L n.541 op die tweede skof van die Lissabon-Dakar 2006 tydren
Dakar-tydren: Wrak van die DAF FAV3600 95X2 TurboTwin wat op 9 Januarie 1988 verongeluk het in die Ténéré-kuswoestyn in die noorde van Niger, en waarin medebestuurder Kees van Loevezijn gesterf het.

Die Dakar-tydren (voorheen bekend as die Parys-Dakar-tydren) is 'n jaarlikse tydren wat deur die Amaury Sport Organisation georganiseer word. Die tydren is oop vir amateur- en professionele jaers, maar amateurs maak gewoonlik tot 80% van jaers uit.

Die Dakar kan eerder as 'n uithourit beskou word as 'n tradisionele tydren, aangesien die landskap waaroor deelnemers jaag baie veeleisender is, terwyl die voertuie eerder ware veldvoertuie is as gemodifiseerde sedans wat in gewone veldwedrenne gebruik word. Behalwe gewone veldwerk wat die voertuie moet verrig, is bykomstige hindernisse die oorsteek van sandduine, modder, kameelgras, rotse, ensovoorts. Afstande per dag kan ook tot 'n hele paar honderd kilometers wees, wat uiterste uithouvermoë verg.

Geskiedenis en roete[wysig | wysig bron]

Die tydren het ontstaan in 1978, 'n jaar nadat 'n jaer, Thierry Sabine in die woestyn verdwaal het, en gedink het dit is die ideale plek vir 'n jaarlikse uithourit. Aanvanklik het die wedren jaarliks in Parys, Frankryk, begin en in Dakar, Senegal, geëindig. As gevolg van politieke en ander faktore het die begin en eindpunt egter later verskil van die oorspronklike. In die Afrika-era, was die eindpunt met die uitsondering van vier tydrenne in Dakar, maar Parys was nét die beginpunt tot in 1995. Sedert 2009 word die Dakar-tydren in Suid-Amerika aangebied.

Volledige lys van vorige roetes[wysig | wysig bron]

Die tydren het voorheen (tot 2007) gewoonlik deur Marokko, Wes-Sahara en daarna na die graslande en woestyne in Mauritanië gegaan. Die gedeeltes deur Atar en die sandduine en canyons van Mauritanië se Adrar-streek was beskou as die mees uitdagende van alle veldtydrenne.

In 1992 het Hubert Auriol die Dakar in 'n sedanvoertuig gewen nadat hy voorheen die motorfietsafdeling van die kompetisie twee keer gewen het. Dit het hom die eerste jaer gemaak wat in beide die tweewiel- en vierwielafdelings geseëvier het.

Die 2008 Dakar-tydren is op 4 Januarie 2008 jammerlik gekanselleer, te midde van vrese oor moontlike terrorisaanvalle in die Sahara. Dit het bygedra tot gerugte deur koerante dat dit die einde van die tydren voorspel. Chili en Argentinië het hulle landgebied aangebied om die ren te huisves, asook die Tsjeggiese Republiek.

Sedert 2009 word die Dakar elke jaar in Suid-Amerika gehou.

Voertuie en klasse[wysig | wysig bron]

Die drie vernaamste kompetisieklasse in die Dakar is motorfietse, sedan motorvoertuie (enige iets van strand-knortjorre ("beach buggies") tot vragmotors) en groot vragmotors. Baie voertuigvervaardigers gebruik die uiterste omstandighede van die tydren om voertuie te toets en die uithouvermoë van hul voertuie ten toon te stel.

Oorspronklik het Europese veeldoeligheidsvoertuie soos die Land Rover, die Range Rover, die Mercedes-Benz G, en die Pinzgauer, sowel as die Japannese Toyota Land Cruiser, die tydren oorheers. Ander vervaardigers het gemodifiseerde stadsvoertuie soos die Rolls-Royce, Citroën, Peugeot (405 T16 en 205 T16) en selfs Porsche ingeskryf.

In 2002 was voorbeelde van die sedan-motorvoertuigklas die Mitsubishi Pajero/Montero, die Volkswagen Touareg, en die Nissan Navara. Mercedes-Benz M-klas, BMW X5 en BMW X3, Hummer H1 en Hummer H3 sportveeldoeligheidsvoertuie was ook teenwoordig, maar het nie in die wennersposisies gespog nie. Jean-Louis Schlesser het 'n reeks strandknortjorre gebou vir die tydren wat heelwat wenners opgelewer het. Amerikaanse "Baja" styl vragmotors het ook hul verskyning gemaak, maar selde gewen.

Vragmotors (T4 "Camions" of "Lorries") sluit in Tatra, LIAZ, Kamaz, Hino, MAN, DAF, PERLINI, Mercedes-Benz Unimog, Renault Kerax, SCANIA, IVECO en GINAF. In die 1980's was daar sterk kompetisie tussen DAF en Mercedes-Benz, wat gelei het tot voertuie met twee enjins wat meer as 1000 perdekrag (hp) (750 kW) uitgestoot het. Later het Tatra, Perlini en Kamaz tot die tydren toegetree.

KTM is die mees populêre en meestal die wenmotorfiets. Die grootste mededingers in die motorvoertuigklas is MINI, Volkswagen, Mitsubishi en Nissan, en in die motorfietsklas Yamaha en KTM. Na 2000 het hernude kompetisie begin in die vragmotorklas tussen DAF, Tatra, Mercedes-Benz en Kamaz.

Insidente[wysig | wysig bron]

In 1982 het Mark Thatcher, seun van die destydse Britse eerste minister Margaret Thatcher, en sy Franse medebestuurder, Charlotte Verney en 'n meganikus, vir ses dae verdwyn. Die drietal het op 9 Januarie herstelwerk aangebring en toe die verkeerde pad verder gevolg. 'n Algeriese militêre vliegtuig het hulle wit Peugeot 504 50 km van koers af gevind.

In 1986 het die organiseerder van die tydren, Thierry Sabine, dood verongeluk in 'n helikopterongeluk.

Ses mense, drie deelnemers en drie plaaslike inwoners, is dood tydens die 1988-wedren. Dit sluit in 'n 10-jarige kind van Mali wat die pad oorgesteek het, en 'n kameraspan wat 'n ma-en-dogter in Mauritanië doodgery het.

In 2005 is vyf mense, insluitende twee renjaers dood in die tydren, terwyl 'n Suid-Afrikaner, Elmar Symons, 'n motorfietsjaer in die 2007 tydren, oorlede is.

Kritiek[wysig | wysig bron]

Die tydren het reeds kritiek uit verskeie oorde ontvang, meestal as gevolg van die impak van die tydren op die plaaslike bevolkings waardeur gejaag word. Die feit dat Wes-Sahara 'n deurgangspunt is sonder dat die Polisario Front (die aanvaarde verteenwoordiger van die Sahrawi inwoners in Wes-Sahara wat deur Marokko beset word) se mening ingewin is, was nog 'n punt van kritiek. Na hierdie kritiek het die organiseerders van die ren sedert 2000 die Polisario Front se toestemming verkry.

Die Vatikaan, Afrika-menseregtegroepe en die Groen Party in Frankryk het ook al beswaar teen die tydren aangeteken, weens verskeie redes. Plaaslike gemeenskappe kla dat hulle min voordeel uit die tydren trek, aangesien die deelnemers min geld op plaaslike goedere spandeer, maar mense en diere baie keer sterf in die jaers se pad.

Lys van wenners[wysig | wysig bron]

Jaar Route Motors Motorfietse Vragmotors Vierwielmotorfietse UTV's
Mestuurder
Medebestuurder
Vervaardiger Bestuurder Vervaardiger Mestuurder
Medebestuurder
Vervaardiger Bestuurder Vervaardiger Mestuurder
Medebestuurder
Vervaardiger
2017 Asunción
La Paz
Buenos Aires
Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk Jean-Paul Cottret
Peugeot 3008 DKR Vlag van Verenigde Koninkryk Sam Sunderland KTM 450 Rally Vlag van Rusland Eduard Nikolaef
Vlag van Rusland Evgeny Jakowlef
Vlag van Rusland Wladimir Rybakof
Kamaz 4326 Vlag van Rusland Sergej Karyakin Yamaha Raptor 700 Vlag van Brasilië Leandro Torres
Vlag van Brasilië Lourival Roldan
Polaris RZR 1000 XP
2016 Buenos Aires
Salta-
Rosario
Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk Jean-Paul Cottret
Peugeot 2008 DKR Vlag van Australië Toby Price KTM 450 Rally Vlag van Nederland Gerard de Rooy
Vlag van Spanje Moises Torrallardona
Vlag van Pole Darek Rodewald
Iveco PowerStar Vlag van Argentinië Marcos Patronelli Yamaha nie gehou nie
2015 Buenos Aires
Iquique-
Buenos Aires
Vlag van Katar Nasser Al-Attiyah
Vlag van Frankryk Matthieu Baumel
Mini All 4 Racing Vlag van Spanje Marc Coma KTM 450 Rally Vlag van Rusland Ayrat Mardeef
Vlag van Rusland Aydar Belyaef
Vlag van Rusland Dmitriy Swistunof
Kamaz Vlag van Pole Rafał Sonik Yamaha
2014 Rosario-
Salta
Valparaíso
Vlag van Spanje Nani Roma
Vlag van Frankryk Michel Périn
Mini All 4 Racing Vlag van Spanje Marc Coma KTM 450 Rally Vlag van Rusland Andrey Karginof
Vlag van Rusland Andrey Mokeef
Vlag van Rusland Igor Devyatkin
Kamaz Vlag van Chili Ignacio Casale Yamaha
2013 Lima
Tucumán
Santiago de Chile
Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk Jean-Paul Cottret
Mini All 4 Racing Vlag van Frankryk Cyril Despres KTM 450 Rally Vlag van Rusland Eduard Nikolaef
Vlag van Rusland Sergey Sawostin
Vlag van Rusland Wladimir Rybakof
Kamaz Vlag van Argentinië Marcos Patronelli Yamaha
2012 Mar del Plata
Arica
Lima
Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk Jean-Paul Cottret
Mini All 4 Racing Vlag van Frankryk Cyril Despres KTM 450 Rally Vlag van Nederland Gérard de Rooy
Vlag van België Tom Colsoul
Vlag van Pole Darek Rodewald
Iveco PowerStar Vlag van Argentinië Alejandro Patronelli Yamaha Raptor 700
2011 Buenos Aires–
Arica–
Buenos Aires
Vlag van Katar Nasser Al-Attiyah
Vlag van Duitsland Timo Gottschalk
Volkswagen Touareg 3 Vlag van Spanje Marc Coma KTM 450 Rally Vlag van Rusland Wladimir Chagin
Vlag van Rusland Sergey Sawostin
Vlag van Rusland Ildar Sjaysultanof
Kamaz Vlag van Argentinië Alejandro Patronelli Yamaha
2010 Buenos Aires–
Antofagasta
Buenos Aires
Vlag van Spanje Carlos Sainz
Vlag van Spanje Lucas Cruz
Volkswagen Touareg 2 Vlag van Frankryk Cyril Despres KTM 690 Rally Vlag van Rusland Wladimir Chagin
Vlag van Rusland Sergej Sawostin
Vlag van Rusland Eduard Nikolaef
Kamaz Vlag van Argentinië Marcos Patronelli Yamaha
2009 Buenos Aires–
Valparaiso–
Buenos Aires
Vlag van Suid-Afrika Giniel de Villiers
Vlag van Duitsland Dirk von Zitzewitz
Volkswagen Touareg 2 Vlag van Spanje Marc Coma KTM 690 Rally Vlag van Rusland Firdaus Kabirof
Vlag van Rusland Aydar Belyaef
Vlag van Rusland Andrey Mokeef
Kamaz Vlag van Tsjeggië Josef Macháček Yamaha
2008 nie gehou nie
2007 LissabonDakar Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk Jean-Paul Cottret
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk Cyril Despres KTM 690 Rally Vlag van Nederland Hans Stacey
Vlag van België Charly Gotlib
Vlag van Nederland Bernard der Kinderen
MAN TGA nie gehou nie
2006 Lissabon–Dakar Vlag van Frankryk Luc Alphand
Vlag van Frankryk Gilles Picard
Mitsubishi Pajero Vlag van Spanje Marc Coma KTM LC4 660R Vlag van Rusland Wladimir Chagin
Vlag van Rusland Semen Jakubof
Vlag van Rusland Sergej Sawostin
Kamaz
2005 Barcelona–Dakar Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk Jean-Paul Cottret
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk Cyril Despres KTM LC4 660R Vlag van Rusland Firdaus Kabirof
Vlag van Rusland Aydar Beljaef
Vlag van Rusland Andrey Mokeef
Kamaz
2004 Clermont-Ferrand
Dakar
Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk Jean-Paul Cottret
Mitsubishi Pajero Vlag van Spanje Nani Roma KTM LC4 660R Vlag van Rusland Wladimir Chagin
Vlag van Rusland Semen Jakubof
Vlag van Rusland Sergej Sawostin
Kamaz
2003 Marseille
Sharm el Sheikh
Vlag van Japan Hiroshi Masuoka
Vlag van Duitsland Andreas Schulz
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk Richard Sainct KTM LC4 660R Vlag van Rusland Wladimir Chagin
Vlag van Rusland Semen Jakubof
Vlag van Rusland Sergej Sawostin
Kamaz
2002 ArrasMadrid
Dakar
Vlag van Japan Hiroshi Masuoka
Vlag van Frankryk Pascal Maimon
Mitsubishi Pajero Vlag van Italië Fabrizio Meoni KTM LC8 950R Vlag van Rusland Wladimir Chagin
Vlag van Rusland Semen Jakubof
Vlag van Rusland Sergej Sawostin
Kamaz
2001 Parys–Dakar Vlag van Duitsland Jutta Kleinschmidt
Vlag van Duitsland Andreas Schulz
Mitsubishi Pajero Vlag van Italië Fabrizio Meoni KTM LC4 660R Vlag van Tsjeggië Karel Loprais
Vlag van Tsjeggië Josef Kalina
Vlag van Tsjeggië Petr Hamerla
Tatra 815
2000 Parys–Dakar–Kaïro Vlag van Frankryk Jean-Louis Schlesser
Vlag van Andorra Henri Magne
Schlesser-Renault Buggy Vlag van Frankryk Richard Sainct BMW F650RR Vlag van Rusland Wladimir Chagin
Vlag van Rusland Semen Jakubof
Vlag van Rusland Sergej Sawostin
Kamaz
1999 Granada–Dakar Vlag van Frankryk Jean-Louis Schlesser
Vlag van Frankryk Philippe Monnet
Schlesser-Renault Buggy Vlag van Frankryk Richard Sainct BMW F650RR Vlag van Tsjeggië Karel Loprais
Vlag van Tsjeggië Radomir Stachura
Vlag van Tsjeggië Josef Kalina
Tatra 815
1998 Parys–Granada–
Dakar
Vlag van Frankryk Jean-Pierre Fontenay
Vlag van Frankryk Gilles Picard
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Vlag van Tsjeggië Karel Loprais
Vlag van Tsjeggië Radomir Stachura
Vlag van Tsjeggië Jan Cermak
Tatra 815
1997 Dakar–Agades
Dakar
Vlag van Japan Kenjiro Shinozuka
Vlag van Andorra Henri Magne
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Vlag van Oostenryk Peter Reif
Vlag van Oostenryk Johann Deinhofer
Hino
1996 Granada–Dakar Vlag van Frankryk Pierre Lartigue
Vlag van Frankryk Michel Périn
Citroën ZX Vlag van Italië Edi Orioli Yamaha YZE850T Vlag van Rusland Wiktor Moskowskikh
Vlag van Rusland Anatoli Kouzmine
Vlag van Rusland Nail Bagawetdinof
Kamaz
1995 Granada–Dakar Vlag van Frankryk Pierre Lartigue
Vlag van Frankryk Michel Périn
Citroën ZX Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Vlag van Tsjeggië Karel Loprais
Vlag van Tsjeggië Radomir Stachura
Vlag van Tsjeggië Tomas Tomecek
Tatra 815
1994 Parys–Dakar–Parys Vlag van Frankryk Pierre Lartigue
Vlag van Frankryk Michel Périn
Citroën ZX Vlag van Italië Edi Orioli Cagiva Elefant 900 Vlag van Tsjeggië Karel Loprais
Vlag van Tsjeggië Radomir Stachura
Vlag van Tsjeggië Josef Kalina
Tatra 815
1993 Parys–Dakar Vlag van Frankryk Bruno Saby
Vlag van Frankryk Dominique Serieys
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Vlag van Italië Francesco Perlini
Vlag van Italië Giorgio Albiero
Vlag van Italië Claudio Vinante
Perlini
1992 Parys–Sirte
Kaapstad
Vlag van Frankryk Hubert Auriol
Vlag van Frankryk Philippe Monnet
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel Yamaha YZE850T Vlag van Italië Francesco Perlini
Vlag van Italië Giorgio Albiero
Vlag van Italië Claudio Vinante
Perlini
1991 Parys–Tripoli
Dakar
Vlag van Finland Ari Vatanen
Vlag van Swede Bruno Berglund
Citroën ZX Vlag van Frankryk Stéphane Peterhansel Yamaha YZE750T Vlag van Frankryk Jacques Houssat
Vlag van Frankryk Thierry de Saulieu
Vlag van Italië Danilo Bottaro
Perlini
1990 Parys–Tripoli–
Dakar
Vlag van Finland Ari Vatanen
Vlag van Swede Bruno Berglund
Peugeot 405 T16 Vlag van Italië Edi Orioli Cagiva Elefant 900 Vlag van Italië Giorgio Villa
Vlag van Italië Giorgio Delfino
Vlag van Italië Claudio Vinante
Perlini
1989 Parys–Tunis–Dakar Vlag van Finland Ari Vatanen
Vlag van Swede Bruno Berglund
Peugeot 405 T16 Vlag van Frankryk Gilles Lalay Honda NXR800V nie gehou nie
1988 Parys–Algiers–Dakar Vlag van Finland Juha Kankkunen
Vlag van Finland Juha Piironen
Peugeot 205 T16 Vlag van Italië Edi Orioli Honda NXR800V Vlag van Tsjeggo-Slowakye Karel Loprais
Vlag van Tsjeggo-Slowakye Radomir Stachura
Vlag van Tsjeggo-Slowakye Tomas Muck
Tatra 815
1987 Parys-Algiers–Dakar Vlag van Finland Ari Vatanen
Vlag van Frankryk Bernard Giroux
Peugeot 205 T16 Vlag van Frankryk Cyril Neveu Honda NXR750V Vlag van Nederland Jan de Rooy
Vlag van België Yvo Geusens
Vlag van Nederland Theo van de Rijt
DAF
1986 Parys-Algiers–Dakar Vlag van Frankryk René Metge
Vlag van Frankryk Dominique Lemoyne
Porsche 959 Vlag van Frankryk Cyril Neveu Honda NXR750V Vlag van Italië Giacomo Vismara
Vlag van Italië Giulio Minelli
Mercedes-Benz
1985 Parys-Alger–Dakar Vlag van Frankryk Patrick Zaniroli
Vlag van Frankryk Jean Da Silva
Mitsubishi Pajero Vlag van België Gaston Rahier BMW R100GS Vlag van Wes-Duitsland Karl-Friedrich Capito
Vlag van Wes-Duitsland Jost Capito
Vlag van Wes-Duitsland Klaus Schweikarl
Mercedes-Benz 1936 AK
1984 Parys-Algiers–Dakar Vlag van Frankryk René Metge
Vlag van Frankryk Dominique Lemoyne
Porsche 911 (953) Vlag van België Gaston Rahier BMW R100GS Vlag van Frankryk Pierre Laleu
Vlag van Frankryk Daniel Durce
Vlag van Frankryk Patrick Venturini
Mercedes-Benz 1936 AK
1983 Parys-Algiers–Dakar Vlag van België Jacky Ickx
Vlag van Frankryk Claude Brasseur
Mercedes 280 G Vlag van Frankryk Hubert Auriol BMW R100GS Vlag van Frankryk Georges Groine
Vlag van Frankryk Thierry de Saulieu
Vlag van Frankryk Bernard Malferiol
Mercedes-Benz 1936 AK
1982 Parys-Alger–Dakar Vlag van Frankryk Claude Marreau
Vlag van Frankryk Bernard Marreau
Renault 20 Vlag van Frankryk Cyril Neveu Honda XR550 Vlag van Frankryk Georges Groine
Vlag van Frankryk Thierry de Saulieu
Vlag van Frankryk Bernard Malferiol
Mercedes-Benz U 1700L
1981 Parys–Dakar Vlag van Frankryk René Metge
Vlag van Frankryk Bernard Giroux
Range Rover Vlag van Frankryk Hubert Auriol BMW R80G/S Vlag van Frankryk Adrien Villette
Vlag van Frankryk Henri Gabrelle
Vlag van Frankryk Alain Voillereau
ALM/ACMAT
1980 Parys–Dakar Vlag van Swede Freddy Kottulinsky
Vlag van Wes-Duitsland Gerd Löffelmann
Volkswagen Iltis Vlag van Frankryk Cyril Neveu Yamaha XT500 Vlag van Algerië Zohra Ataouat
Vlag van Algerië Hadj Daou Boukrif
Vlag van Algerië Mahiedine Kaloua
Sonacome
1979 Parys–Dakar Vlag van Frankryk Alain Génestier
Vlag van Frankryk Joseph Terbiaut
Vlag van Frankryk Jean Lemordant
Range Rover Vlag van Frankryk Cyril Neveu Yamaha XT500 Vlag van Frankryk Jean-François Dunac
Vlag van Frankryk Jean-Pierre Chapel
Vlag van Frankryk François Beau
Pinzgauer

Bron: Dakar Retrospective 1979–2009”. (PDF) Official website of the Dakar rally raid. Amaury Sport Organisation. URL besoek op 19 Julie 2013.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 2009 Uitgawe > Die Roete”. Dakar. URL besoek op 8 Augustus 2011.
  2. Die Roete”. 2010 Dakar Argentina-Chile. Amaury Sport Organisation. URL besoek op 18 Junie 2009.
  3. Roete”. Dakar. URL besoek op 8 Augustus 2011.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Duitse Wikipedia vertaal.