Oos-Timor

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
República Democrática de Timor-Leste (Portugees)
Repúblika Demokrátika Timór-Leste (Tetoem)
Demokratiese Republiek Oos-Timor
Vlag van Oos-Timor Wapen van Oos-Timor
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Unidade, Acção, Progresso (Portugees)
Unidade, Asaun, Progresu (Tetoem)
(Afrikaans: "Eenheid, Aksie, Vooruitgang")
Volkslied: Pátria
(Portugees vir: "Vaderland")
Ligging van Oos-Timor
Hoofstad Dili

8°34′S 125°34′O / 8.567°S 125.567°O / -8.567; 125.567

Grootste stad Dili
Amptelike tale Portugees en Tetoema
Regering Unitêre semi-presidensiële
grondwetlike republiek[1]
Francisco Guterres
Taur Matan Ruak
Onafhanklikheid
Vorming
• Portugees-Timor
• Onafhanklikheidsverklaring
• Indonesiese anneksasie
• Onafhanklikheid herstel


16de eeu
28 November 1975
17 Julie 1976
20 Mei 2002
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
14 874[2] km2  (154ste)
5 743 myl2
feitlik niks
Bevolking
 - 2015-sensus
 - Digtheid
 
1 167 242[3]
78 / km2 (132ste)
202 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$4,589 miljard[4]
$3 725[4]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$2,910 miljard[4]
$2 363[4]

MOI (2015) Green Arrow Up Darker.svg 0,605[5] (133ste)  –  medium
Gini (2014) 28,7[6] –  laag
Geldeenheid Amerikaanse dollarc ($) (USD)
Tydsone
 - Somertyd
(UTC+9)
nie toegepas nie (UTC+9)
Internet-TLD .tld
Skakelkode +670
a. 15 ander "nasionale tale" word deur die grondwet erken.
b. Deur die grondwet gedefinieer as herstel.
c. Centavo-munte word ook gebruik.
d. .tp word uitgefaseer.
Nasa-Satellietbeeld van Oos-Timor
Kaart van Oos-Timor

Oos-Timor (Portugees: Timor-Leste, Tetoem: Timor-Lorosae), amptelik die Demokratiese Republiek Oos-Timor[7] (Portugees: República Democrática de Timor-Leste,[8] Tetoem: Repúblika Demokrátika Timór-Leste[9]), is 'n eilandnasie in Suidoos-Asië. Dié land is op die oostelike deel van die eiland Timor geleë en beslaan ook 'n klein eksklawe op die noordwestelike deel van die eiland. Oos-Timor grens in die weste, noorde en ooste aan Indonesië, en word in die suidooste deur die Timorsee van Australië geskei. Dit het 'n oppervlakte van 15 007 en 'n bevolking van 1 167 242 in 2015 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Dili. Oos-Timor het twee amptelike tale: Portugees en Tetoem.

Oos-Timor is in die 16de eeu deur Portugal gekoloniseer en het tot die dekolonisasie bekend gestaan as Portugees-Timor. Op 28 November 1975 het Oos-Timor sy onafhanklikheid verklaar, maar is kort daarna deur Indonesië beset en verklaar tot dié land se 27ste provinsie. Op 20 Mei 2002 het Oos-Timor die eerste land geword, wat in die loop van die 21ste eeu onafhanklik geword het. Dit is net een van twee lande in Suidoos-Asië, wat deur die Christendom gekenmerk is, die ander is Filippyne. Daarbenewens is Oos-Timor die enigste onafhanklike land in Asië, waar Portugees 'n amptelike taal is, en saam met Macau een van twee Portugeestalige gebiede in Asië.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) Octávio Amorim Neto; Marina Costa Lobo (2010). "Between Constitutional Diffusion and Local Politics: Semi-Presidentialism in Portuguese-Speaking Countries". Social Science Research Network. Besoek op 25 Junie 2018. 
  2. (en) (fr) "Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density" (PDF). United Nations Statistics Division. 2012. Besoek op 25 Junie 2018.  http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm
  3. (en) "2015 Census shows population growth moderating". Regering van Oos-Timor. 25 Oktober 2015. Besoek op 24 Julie 2016. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 (en) "Timor Leste". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 25 Junie 2018. 
  5. (en) "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Besoek op 25 Junie 2018. 
  6. (en) "Gini Index". Wêreldbank. Besoek op 25 Junie 2018. 
  7. (en) "UNGEGN list of country names" (PDF). United Nations Group of Experts on Geographical Names. 2–6 Mei 2011. Besoek op 25 Junie 2018. 
  8. (pt) "Constituição da República Democrática de Timor" (PDF). Regering van Oos-Timor. Besoek op 25 Junie 2018. 
  9. "Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timór-Leste" (PDF). Regering van Oos-Timor. Besoek op 25 Junie 2018. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


 
Lande en gebiede in Asië

Lande: Afghanistan | Armenië2 | Azerbeidjan1 | Bahrein | Bangladesj | Bhoetan | Broenei | Egipte | Filippyne | Georgië1 | Indië | Indonesië | Irak | Iran | Israel | Japan | Jemen | Jordanië | Kambodja | Kasakstan1 | Katar | Kirgisië | Koeweit | Laos | Libanon | Maledive | Maleisië | Mianmar | Mongolië | Nepal | Noord-Korea | Oesbekistan | Oman | Oos-Timor | Pakistan | Rusland1 | Saoedi-Arabië | Singapoer | Siprus2 | Sirië | Volksrepubliek China | Sri Lanka | Suid-Korea | Tadjikistan | Thailand | Turkmenistan | Turkye1 | Verenigde Arabiese Emirate | Viëtnam

Omstrede gebiede: Abchasië - Nagorno-Karabakh - Noord-Siprus - Palestina - Republiek China (Taiwan) - Suid-Ossetië

Afhanklike gebiede: Australië: Kerseiland - Kokoseilande | Verenigde Koninkryk: Akrotiri en Dhekelië2 - Britse Indiese Oseaangebied | Volksrepubliek China: Hongkong - Macau

1. Land deels in Europa. 2. Geografies in Asië, maar gereeld beskou as deel van Europa a.g.v. kulturele en historiese oorwegings.

Lande van: Afrika - Europa - Noord-Amerika - Oseanië - Suid-Amerika