Dakar-tydren

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Trofee waarom meegeding word.
'n Ondersteuningsvoertuig tydens die 2004 Dakar

Die Dakar-tydren (voorheen bekend as die Parys-Dakar-tydren) is 'n jaarlikse tydren wat deur die Amaury Sport Organisation georganiseer word. Die tydren is oop vir amateur- en professionele jaers, maar amateurs maak gewoonlik tot 80% van jaers uit.

Die Dakar kan eerder as 'n uithourit beskou word as 'n tradisionele tydren, aangesien die landskap waaroor deelnemers jaag baie veeleisender is, terwyl die voertuie eerder ware veldvoertuie is as gemodifiseerde sedans wat in gewone veldwedrenne gebruik word. Behalwe gewone veldwerk wat die voertuie moet verrig, is bykomstige hindernisse die oorsteek van sandduine, modder, kameelgras, rotse, ensovoorts. Afstande per dag kan ook tot 'n hele paar honderd kilometers wees, wat uiterste uithouvermoë verg.

Geskiedenis en roete[wysig]

Spore in die woestyn van Mauritanië
State waardeur die tydren al in Afrika plaasgevind het (oranje is daardie state wat slegs in die 1992 tydren na Kaapstad besoek is).
Die skofte van die Lissabon–Dakar 2007
Die skofte van die Mar del Plata–Copiapó–Lima 2012

Die tydren het ontstaan in 1978, 'n jaar nadat 'n jaer, Thierry Sabine in die woestyn verdwaal het, en gedink het dit is die ideale plek vir 'n jaarlikse uithourit. Aanvanklik het die wedren jaarliks in Parys, Frankryk begin en in Dakar, Senegal geëindig. As gevolg van politieke en ander faktore het die begin en eindpunt egter later verskil van die oorspronklike. In die Afrika-era, was die eindpunt met die uitsondering van vier tydrenne in Dakar, maar Parys was nét die beginpunt tot in 1995.

Volledige lys van vorige roetes[wysig]

  • 1979: Parys - Dakar
  • 1980: Parys - Dakar
  • 1981-1988: Parys - Algerië - Dakar
  • 1989: Parys - Tunisië - Dakar
  • 1990: Parys - Tripoli - Dakar
  • 1991: Parys - Tripoli - Dakar
  • 1992: Parys – Kaapstad
  • 1993: Parys - Dakar
  • 1994: Parys - Dakar - Parys
  • 1995: Granada, Spanje - Dakar
  • 1996: Granada - Dakar
  • 1997: Dakar - Agadez - Dakar
  • 1998: Parys - Granada - Dakar
  • 1999: Granada- Dakar
  • 2000: Dakar – Kaïro, Egipte
  • 2001: Parys - Dakar
  • 2002: Arras, Frankryk - Madrid, Spanje - Dakar
  • 2003: Marseilles, Frankryk - Sharm el Sheikh, Egipte
  • 2004: Clermont-Ferrand, Frankryk - Dakar
  • 2005: Barcelona, Spanje - Dakar
  • 2006–2008: Lissabon, Portugal–Dakar (Die roete vir 2008 se resies was reeds beplan en alle toerusting gereed in Lissabon toe die Dakar gekanselleer is op 4 Januarie 2008).
  • 2009: Buenos Aires–Valparaíso–Buenos Aires[1]
  • 2010: Buenos Aires–Antofagasta–Buenos Aires[2]
  • 2011: Buenos Aires–Arica–Buenos Aires[3]
  • 2012: Mar del Plata–Copiapó–Lima
  • 2013: Lima–Tucumán–Santiago

Die tydren het voorheen (tot 2007) gewoonlik deur Marokko, Wes-Sahara en daarna na die graslande en woestyne in Mauritanië gegaan. Die gedeeltes deur Atar en die sandduine en canyons van Mauritanië se Adrar area was beskou as die mees uitdagende van alle veldtydrenne.

In 1992 het Hubert Auriol die Dakar in 'n sedanvoertuig gewen nadat hy voorheen die motorfietsafdeling van die kompetisie twee keer gewen het. Dit het hom die eerste jaer gemaak wat in beide die tweewiel- en vierwielafdelings geseëvier het.

Die 2008 Dakar-tydren is op 4 Januarie 2008 jammerlik gekanselleer, te midde van vrese oor moontlike terroriste aanvalle in die Sahara. Dit het bygedra tot gerugte deur koerante dat dit die einde van die tydren voorspel. Chile en Argentinië het hulle landgebied aangebied om die ren te huisves, asook die Tjeggiese Republiek.

Sedert 2009, word die Dakar elke jaar in Suid-Amerika gehou.

Voertuie en klasse[wysig]

Nissan Navara, Lissabon-Dakar 2006

Die drie vernaamste kompetisieklasse in die Dakar is motorfietse, sedan motorvoertuie (enige iets van strand-knortjorre ("beach buggies") tot vragmotors) en groot vragmotors. Baie voertuigvervaardigers gebruik die uiterste omstandighede van die tydren om voertuie te toets en die uithouvermoë van hul voertuie te demonstreer. Oorspronklik het Europese veeldoeligheidsvoertuie soos die Land Rover, die Range Rover, die Mercedes-Benz G, en die Pinzgauer, sowel as die Japannese Toyota Land Cruiser, die tydren oorheers. Ander vervaardigers het gemodifiseerde stadsvoertuie soos die Rolls-Royce, Citroën, Peugeot (405 T16 en 205 T16) en selfs Porsche ingeskryf.

In 2002, was voorbeelde van die sedan-motorvoertuigklas die Mitsubishi Pajero/Montero, die Volkswagen Touareg, en die Nissan Navara. Mercedes Benz M, BMW X5 en BMW X3, Hummer H1 en Hummer H3 sport veeldoeligheidsvoertuie was ook teenwoordig, maar het nie in die wennersposisies gespog nie. Jean-Louis Schlesser het 'n reeks strand-knortjorre gebou vir die tydren wat heelwat wenners opgelewer het. Amerikaanse "Baja" styl vragmotors het ook hul verskyning gemaak, maar selde gewen.

Unimog U400L n.541 op die tweede skof van die Lissabon-Dakar 2006 tydren

Vragmotors (T4 "Camions" of "Lorries") sluit in Tatra, LIAZ, Kamaz, Hino, MAN, DAF, PERLINI, Mercedes-Benz Unimog, Renault Kerax, SCANIA, IVECO en GINAF. In die 1980's was daar sterk kompetisie tussen DAF en Mercedes-Benz, wat gelei het tot voertuie wat met twee enjins en meer as 1000 perdekrag (hp) (750 kW) uitgestoot het. Later het Tatra, Perlini en Kamaz tot die tydren toegetree.

Russiese KAMAZ Sewe malige wenner van Dakar

KTM is die mees populêre en meestal die wennermotorfiets. Die grootste mededingers in die motorvoertuigklas is Volkswagen, Mitsubishi en Nissan, en in die motorfietsklas Yamaha en KTM. Na 2000 het hernude kompetisie begin die vragmotorklas tussen DAF, Tatra, Mercedes-Benz en Kamaz.

Insidente[wysig]

In 1982 het Mark Thatcher, seun van die destydse Britse Eerste Minister Margaret Thatcher, en sy Franse mede-bestuurder, Charlotte Verney en 'n meganikus, vir ses dae verdwyn. Die drietal het op 9 Januarie herstelwerk aangebring en toe die verkeerde pad verder gevolg. 'n Algeriese militêre vliegtuig het hulle wit Peugeot 504 50km van koers af gevind.

In 1986 het die organiseerder van die tydren, Thierry Sabine, dood verongeluk in 'n helikopterongeluk.

Ses mense, drie deelnemers en drie plaaslike inwoners, is dood tydens die 1988-wedren. Dit sluit in 'n 10-jarige kind van Mali wat die pad oorgesteek het, en 'n kameraspan wat 'n ma-en-dogter in Mauritanië doodgery het.

In 2005 is vyf mense, insluitende twee renjaers dood in die tydren, terwyl 'n Suid-Afrikaner, Elmar Symons, 'n motorfietsjaer in die 2007 tydren, oorlede is.

Kritiek[wysig]

Dakar-tydren: Wrak van die DAF FAV3600 95X2 TurboTwin wat op 9 Januarie 1988 verongeluk het in die Ténéré-kuswoestyn in die noorde van Niger, en waarin mede-bestuurder Kees van Loevezijn gesterf het.

Die tydren het sy sarsie kritiek uit verskeie oorde ontvang, meestal as gevolg van die impak van die tydren op die plaaslike bevolkings waardeur gejaag word. Die feit dat Wes-Sahara 'n deurgangspunt is sonder dat die Polisario Front (die aanvaarde verteenwoordiger van die Sahrawi inwoners in Wes-Sahara wat deur Marokko beset word) se mening ingewin word, is nog 'n punt van kritiek. Na hierdie kritiek het die organiseerders van die Polisario Front toestemming vir tydren gekry sedert 2000. Die Vatikaan, Afrikamenseregtegroepe en die Groen Party in Frankryk het ook al beswaar aangeteken vir verskeie redes teen die tydren. Plaaslike gemeenskappe kla dat hulle min voordeel van die tydren ondervind, aangesien die deelnemers min geld op plaaslike goedere spandeer, terwyl mens en dier baie keer sterf in die jaers se pad.

Lys van wenners[wysig]

Jaar Motors Motorfietse Vragmotors Vierwielmotorfietse
Bestuurder
Mede-Bestuurder
Vervaardiger Bestuurder Vervaardiger Bestuurder Vervaardiger Bestuurder Vervaardiger
2012 Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk FRA Jean-Paul Cottret
Mini All 4 Racing Vlag van Frankryk FRA Cyril Despres KTM 450 Rally Vlag van Nederland NED Gérard de Rooy Iveco PowerStar Vlag van Argentinië ARG Alejandro Patronelli Yamaha Raptor 700
2011 Vlag van Katar QAT Nasser Al-Attiyah
Vlag van Duitsland GER Timo Gottschalk
Volkswagen Touareg Vlag van Spanje ESP Marc Coma KTM 450 Rally Vlag van Rusland RUS Vladimir Chagin Kamaz Vlag van Argentinië ARG Alejandro Patronelli Yamaha
2010 Vlag van Spanje ESP Carlos Sainz
Vlag van Spanje ESP Lucas Cruz
Volkswagen Touareg Vlag van Frankryk FRA Cyril Despres KTM 690 Rally Vlag van Rusland RUS Vladimir Chagin Kamaz Vlag van Argentinië ARG Marcos Patronelli Yamaha
2009 Vlag van Suid-Afrika RSA Giniel de Villiers
Vlag van Duitsland Duitsland Dirk von Zitzewitz
Volkswagen Touareg Vlag van Spanje ESP Marc Coma KTM 690 Rally Vlag van Rusland RUS Firdaus Kabirov Kamaz Vlag van Tsjeggië CZE Josef Macháček Yamaha
2008 Dakar-tydren afgelas
2007 Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk FRA Jean-Paul Cottret
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk FRA Cyril Despres KTM Vlag van Nederland NED Hans Stacey MAN Lissabon-Dakar
2006 Vlag van Frankryk FRA Luc Alphand
Vlag van Frankryk FRA Gilles Picard
Mitsubishi Pajero Vlag van Spanje ESP Marc Coma KTM Vlag van Rusland RUS Vladimir Tchaguine Kamaz Lissabon-Dakar
2005 Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk FRA Jean-Paul Cottret
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk FRA Cyril Despres KTM Vlag van Rusland RUS Firdaus Kabirov Kamaz Barcelona-Dakar
2004 Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel
Vlag van Frankryk FRA Jean-Paul Cottret
Mitsubishi Pajero Vlag van Spanje ESP Nani Roma KTM Vlag van Rusland RUS Vladimir Tchaguine Kamaz Clermont-Ferrand-Dakar
2003 Vlag van Japan JPN Hiroshi Masuoka
Vlag van Duitsland Duitsland Andrea Schulz
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk FRA Richard Sainct KTM Vlag van Rusland RUS Firdaus Kabirov Kamaz Marseille-Sharm el Sheikh
2002 Vlag van Japan JPN Hiroshi Masuoka
Vlag van Frankryk FRA Pascal Maimon
Mitsubishi Pajero Vlag van Italië ITA Fabrizio Meoni KTM Vlag van Rusland RUS Vladimir Tchaguine Kamaz Arras-Madrid-Dakar
2001 Vlag van Duitsland Duitsland Jutta Kleinschmidt
Vlag van Duitsland Duitsland Andrea Schulz
Mitsubishi Pajero Vlag van Italië ITA Meoni KTM Vlag van Tsjeggië CZE Karel Loprais Tatra Parys-Dakar
2000 Vlag van Frankryk FRA Jean-Louis Schlesser
Vlag van Andorra AND Henri Magne
Schlesser-Renault Buggy Vlag van Frankryk FRA Richard Sainct BMW Vlag van Rusland RUS Tchaguine Kamaz Parys-Dakar-Kaïro
1999 Vlag van Frankryk FRA Jean-Louis Schlesser
Vlag van Frankryk FRA Philippe Monnet
Schlesser-Renault Buggy Vlag van Frankryk FRA Richard Sainct BMW Vlag van Tsjeggië CZE Karel Loprais Tatra Granada-Dakar
1998 Vlag van Frankryk FRA Jean-Pierre Fontenay
Vlag van Frankryk FRA Gilles Picard
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel Yamaha Vlag van Tsjeggië CZE Loprais Tatra Parys-Granada-Dakar
1997 Vlag van Japan JPN Kenjiro Shinozuka
Vlag van Andorra AND Henri Magne
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel Yamaha Vlag van Oostenryk AUT Peter Reif Hino Dakar-Agades-Dakar
1996 Vlag van Frankryk FRA Pierre Lartigue
Vlag van Frankryk FRA Michel Perin
Citroën ZX Vlag van Italië ITA Edi Orioli Yamaha Vlag van Rusland RUS Viktor Moskovskich Kamaz Granada-Dakar
1995 Vlag van Frankryk FRA Pierre Lartigue
Vlag van Frankryk FRA Michel Perin
Citroën ZX Vlag van Frankryk FRA Peterhansel Yamaha Vlag van Tsjeggië CZE Karel Loprais Tatra Granada-Dakar
1994 Vlag van Frankryk FRA Pierre Lartigue
Vlag van Frankryk FRA Michel Perin
Citroën ZX Vlag van Italië ITA Edi Orioli Cagiva Vlag van Tsjeggië CZE Karel Loprais Tatra Parys-Dakar-Parys
1993 Vlag van Frankryk FRA Bruno Saby
Vlag van Frankryk FRA Dominique Seriyes
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel Yamaha Vlag van Italië ITA Francesco Perlini Perlini Parys-Dakar
1992 Vlag van Frankryk FRA Hubert Auriol
Vlag van Frankryk FRA Philippe Monnet
Mitsubishi Pajero Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel Yamaha Vlag van Italië ITA Francesco Perlini Perlini Parys-Sirte-Kaapstad
1991 Vlag van Finland FIN Ari Vatanen
Vlag van Swede SWE Bruno Berglund
Citroën ZX Vlag van Frankryk FRA Stéphane Peterhansel Yamaha Vlag van Frankryk FRA Jacques Houssat Perlini Parys-Tripoli-Dakar
1990 Vlag van Finland FIN Ari Vatanen
Vlag van Swede SWE Bruno Berglund
Peugeot 405 Vlag van Italië ITA Edi Orioli Cagiva Vlag van Italië ITA Villa Perlini Parys-Tripoli-Dakar
1989 Vlag van Finland FIN Ari Vatanen
Vlag van Swede SWE Bruno Berglund
Peugeot 405 Vlag van Frankryk FRA Gilles Lalay Honda     Parys-Tunis-Dakar
1988 Vlag van Finland FIN Juha Kankkunen
Vlag van Finland FIN Juha Piironen
Peugeot 205 Vlag van Italië ITA Edi Orioli Honda Vlag van Tsjeggië CZE Karel Loprais Tatra Parys - Algiers - Dakar
1987 Vlag van Finland FIN Ari Vatanen
Vlag van Frankryk FRA Bernard Giroux
Peugeot 205 Vlag van Frankryk FRA Cyril Neveu Honda Vlag van Nederland NED Jan de Rooy DAF Parys-Algiers-Dakar
1986 Vlag van Frankryk FRA René Metge
Vlag van Frankryk FRA Dominique Lemoyne
Porsche 959 Vlag van Frankryk FRA Cyril Neveu Honda Vlag van Italië ITA Giacomo Vismara Mercedes-Benz Parys-Algiers-Dakar
1985 Vlag van Frankryk FRA Patrick Zaniroli
Vlag van Frankryk FRA Jean Da Silva
Mitsubishi Pajero Vlag van België BEL Gaston Rahier BMW Vlag van Duitsland Duitsland Karl-Friedrich Capito Mercedes-Benz Parys-Algiers-Dakar
1984 Vlag van Frankryk FRA René Metge
Vlag van Frankryk FRA Dominique Lemoyne
Porsche 911 Vlag van België BEL Gaston Rahier BMW Vlag van Frankryk FRA Pierre Lalleu Mercedes-Benz Parys-Algiers-Dakar
1983 Vlag van België BEL Jacky Ickx
Vlag van Frankryk FRA Claude Brasseur
Mercedes 280 Gelandewagen Vlag van Frankryk FRA Hubert Auriol BMW Vlag van Frankryk FRA Georges Groine Mercedes-Benz Parys-Algiers-Dakar
1982 Vlag van Frankryk FRA Claude Marreau
Vlag van Frankryk FRA Bernard Marreau
Renault 20 Vlag van Frankryk FRA Cyril Neveu Honda Vlag van Frankryk FRA Georges Groine Mercedes-Benz Parys-Algiers - Dakar
1981 Vlag van Frankryk FRA René Metge
Vlag van Frankryk FRA Bernard Giroux
Range Rover Vlag van Frankryk FRA Hubert Auriol BMW Vlag van Frankryk FRA Adrien Villette ALM/ACMAT Parys-Dakar
1980 Vlag van Swede SWE Freddy Kottulinsky
Vlag van Swede SWE Fred Luffelman
Volkswagen Iltis Vlag van Frankryk FRA Cyril Neveu Yamaha Vlag van Algerië DZA Ataouat Sonacome Parys-Dakar
1979 Vlag van Frankryk FRA Genestier
Vlag van Frankryk FRA Joseph Terbiaut
Range Rover Vlag van Frankryk FRA Cyril Neveu Yamaha     Parys-Dakar

Verwysings[wysig]

  1. 2009 Uitgawe > Die Roete”. Dakar. URL besoek op 2011-08-08.
  2. Die Roete”. 2010 Dakar Argentina-Chile. Amaury Sport Organisation. URL besoek op 2009-06-18.
  3. Roete”. Dakar. URL besoek op 2011-08-08.

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Dakar-tydren (kategorie)
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Duitse Wikipedia vertaal.