Chili

vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.

Spring na: navigasie, soek
Map of Chile Demis.png
Antartisch Verdrag.jpg
Chile
República de Chile
Vlag van {{{algemene_naam}}} Wapen van {{{algemene_naam}}}
[[Vlag van {{{algemene_naam}}}|Vlag]] [[Wapen van {{{algemene_naam}}}|Wapen]]
Nasionale leuse: Por la razón o la fuerza
(Spaans: "Deur reg of mag"))
Volkslied: Himno Nacional
Ligging van
Hoofstad Santiago de Chile1
33°26′S 70°40′W
Grootste stad Santiago de Chile
Amptelike tale Spaans
Regering Demokratiese Republiek
Michelle Bachelet
Onafhanklikheid
Onafhanklikheid
• Begin
• Verklaar
 Van Spanje
18 September 1810
12 Februarie 1818
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)		  
1 E11 756 9502 km2  (38ste)
Bevolking
 - 2009 skatting
 - Digtheid		  
16 940 862 (60ste)
21 / km2 (153ste)
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita		 2005 skatting

VSA $186,733bn (45ste)
$11 537(59ste)
Geldeenheid Peso (CLP)
Tydsone
 - Somertyd		 — (UTC-4)
— (UTC-3)
Internet-TLD .cl
Skakelkode +56
1 Die wetgewendetak is in Valparaíso gesetel.
2 Sluit Maagde-eilande en Isla Sala y Gómez in; sluit nie 1 250 000 km² gebied in Antarktika waarop aanspraak gemaak word in nie.

Chili (Spaans Chile, amptelik República de Chile) is 'n land aan die suidweskus van Suid-Amerika wat in noord-suidelike rigting oor 'n afstand van sowat 4 300 kilometer strek, terwyl dit op sy breedste in oos-westelike rigting maksimaal 400 kilometer van die weskus tot by die grens met Argentinië strek. Die land behels verskillende klimaatsones wat van tropiese woestyne in die noorde tot by die koel gematigde en subpolêre woudsones van Suid-Chili strek.

Chili word in die weste deur die Stille Oseaan, in die noorde deur Peru en in die noordooste deur Bolivia begrens. Naas sy vastelandse gebiede maak ook die Paaseiland (of Rapa Nui) in die Stille Oseaan, die eiland Salas y Goméz, die Juan-Fernández-eilandgroep met Robinson-Crusoe-eiland, die Desventuradas-eilande en die eilandgroepe van Ildefonso en Diego-Ramirez in die suide deel uit van die Chileense staatsgebied. Die land maak daarnaas ook aanspraak op 'n gebied in Antarktika met 'n oppervlakte van sowat 1,25 miljoen vierkante kilometer.

Danksy die tydelike steun van die Christelik-Demokratiese Party was Chili in 1970 die eerste land in Latyn-Amerika waar 'n marxistiese politikus, Salvador Allende, as staatshoof verkies is. Allende het voortgegaan met die politieke, ekonomiese en sosiale hervormings van sy Christelik-Demokratiese voorganger Eduardo Frei, wat die kopermynbou genasionaliseer en landhervorming begin het, maar uiteindelik het sy pogings om sosialistiese hervormings op 'n vreedsame manier deur te voer tot ekonomiese en politieke chaos gelei. Ná drie jaar is Allende se bewind in 'n bloedige staatsgreep omvergewerp. Chili was tot in 1989, toe die eerste vrye verkiesings gehou is, onder die militêre bewind van generaal Augusto Pinochet.

Danksy die ekonomiese beleid en vryemarkhervormings van Pinochet se demokratiese opvolgers het Chili tot een van die welvarendste lande in Latyn-Amerika ontwikkel. Volgens die Verenigde Nasies se Menslike Ontwikkelingsindeks (MOI) is Chili tans die land met die hoogste lewensgehalte in Latyn-Amerika. Chili is een van die belangrikste koperprodusente ter wêreld, 'n beduidende uitvoerder van wyn en ook een van Suid-Afrika se grootste mededingers op die internasionale vrugtemark.

Inhoud

[wysig] Demografie

Samekoms van mense wat in Chili.

Chili is 'n mengsel van verskillende etniese groepe, hoofsaaklik die afstammelinge van Europese setlaars.[1] [2] [3] make-up ongeveer 52,7% en 90% van die bevolking.[4] [5] Die golwe van immigrante van Europese lande in Chili aangekom in die laat 19de eeu en vroeë 20ste eeu: Duitsers, Franse, Britse, Irishmen, Pole, Italiaans, Spaans, Russe, Kroate, Serwiërs en ander, sowel as 'n kleiner aantal immigrante uit die Midde-Ooste.

Chilean meisies.

Oorspronklik 'n Indiese bevolking maak ongeveer 3,2% van die totale bevolking.

Tussen die godsdienste voorkom, Katolisisme, wat die staat ondersteun, hoewel dit nie 'n amptelike godsdiens. Behalwe die Katolieke, is daar 'n aantal van die Jode en die protestantse gelowe.

Katolieke 70%, Protestant 15,1%. [6]

[wysig] Etimologie

Die herkoms van die woord Chili is nog steeds onduidelik. Dit is moontlik afgelei van 'n woord uit die plaaslike Aymara-taal, chilli, en beteken "land waar die wêreld eindig". Hierdie verklaring word gesteun deur die feit dat die eerste Spaanse veroweraars, wat in Chili geland het, vanuit die Aymara se stamgebiede na ander gebiede in Suid-Amerika vertrek het. Die Spanjaarde het dan ook vanaf die begin van die kolonisasie van Suid-Amerika na die land suid van die Atacamawoestyn as Chile verwys.

Volgens 'n minder bekende teorie het die landsnaam sy oorsprong in die Inkataal Quechua. Die oorspronklike Inkaryk het tot by die huidige Santiago gestrek, en die Inka het na die land suid van die Río Aconcagua vanweë sy relatief koel klimaat en die sneeubedekte Andesgebergte as tchili ("sneeu") verwys.

[wysig] Eksterne skakels

[wysig] Regeringsbronne

[wysig] Verwysings

  1. ^ SOCIAL IDENTITY Marta Fierro Social Psychologist.
  2. ^ massive immigration of European Argentina Uruguay Chile Brazil
  3. ^ Latinoamerica.
  4. ^ "Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI." (PDF)
  5. ^ "Argentina, como Chile y Uruguay, su población está formada casi exclusivamente por una población blanca e blanca mestiza procedente del sur de Europa, más del 90% E. García Zarza, 1992, 19.."
  6. ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ci.html

[wysig] Algemene inligting

Commons
Multimedia oor hierdie onderwerp is te vinde op Wikimedia Commons onder die titel:


 
Lande in Suid-Amerika
Argentinië | Bolivia | Brasilië | Chili | Colombia | Ecuador | Guyana | Paraguay | Peru | Suriname | Uruguay | Venezuela
Afhanklike gebiede: Falklandeilande - Frans-Guyana - Suid-Georgië en de Suidelike Sandwicheilanden

Lande van: Afrika Asië Europa Noord-Amerika Oseanië
Ontsluit van "http://af.wikipedia.org/wiki/Chili"
Persoonlike gereedskap
Ander tale